【双语】科普预防乙肝知识 جىگەر كىسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئىلىش بىلىملىرىنى ئوموملاشتۇرۇش

乙肝是啥？

　　乙肝是慢性乙型病毒性肝炎，是乙肝病毒(HBV)感染引起的肝病。这病毒专门盯着肝细胞“搞破坏”，长期在肝脏里捣乱，慢慢伤肝。按病情轻重分，有乙肝病毒携带、慢性乙型病毒性肝炎、肝硬化，严重的还会变成肝癌。

乙肝怎么传染？

　　乙肝不会通过吃饭传染!一起吃饭、喝水、共用碗筷，哪怕握手、拥抱、共用办公用品，都不会被传染。

　　它就3种传播途径：

　　① 血液传播，比如输了带乙肝病毒的血、共用没消毒的注射器(像吸毒、非法采血)，还有纹身纹眉用了不干净的工具;

　　② 母婴传播，乙肝妈妈怀孕、生孩子时，可能传给宝宝;

　　③ 性接触传播，没保护的性行为可能传染。

为啥会这样？

　　因为乙肝病毒在体内会长期“潜伏”，早期几乎没任何症状。等你觉得乏力、没胃口、右上腹隐隐作痛，甚至皮肤、眼睛发黄时，肝脏早就受损不轻。

　　如果长期不管，病毒一直复制，反复刺激肝细胞发炎，慢慢就会让肝脏变“硬”(纤维化)，进而发展成肝硬化，严重的还会得肝癌。数据显示，没好好管理的慢性乙肝患者，得肝硬化的风险比普通人高10-20倍，肝癌概率也会大大增加。

哪些人容易得乙肝？

　　这几类人要多留意：

　　①乙肝患者或病毒携带者的家人;

　　②有过输血、献血史，经常接触血液制品的人;

　　③长期用注射器的(比如吸毒的);

　　④有多个性伴侣、没保护性行为的人;

　　⑤经常纹身、纹眉、穿耳洞，且工具没严格消毒的人;

　　⑥医护人员这类常接触患者血液、体液的职业。

如何做好防护？

　　1. 接种疫苗是最好的预防!这是最有效、最省钱的办法。不管是小孩还是大人，只要体内没有乙肝抗体，都建议接种。接种后产生抗体，就能挡住病毒入侵。尤其是上面说的高危人群，一定要及时接种或补种。

　　2. 查出乙肝别慌，定期检查是关键。如果查出乙肝病毒携带，不用焦虑，先去正规医院做全面检查(比如肝功能、乙肝病毒DNA、肝脏彩超)。

　　医生说不用治，就每6-12个月复查一次;需要治疗，就听医生的吃抗病毒药，千万别自己停药、换药，也别信偏方。规范治疗能控制住病毒，不让肝脏继续受损。

　　3.养成好习惯，好好护肝。不管是乙肝患者还是健康人，都别熬夜、少喝酒、少吃油腻辛辣的;保持好心情，别总焦虑，适当运动增强体质，这样才能帮肝脏维持正常功能。

专家提醒

　　乙肝不是洪水猛兽，可防可治。既要做好自我防护，也别歧视乙肝患者，别疏远他们。毕竟，懂它才是对付它最好的办法。希望大家都能了解这些乙肝常识，守护好自己和家人的肝脏健康。

جىگەر كىسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئىلىش بىلىملىرىنى ئوموملاشتۇرۇش

ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى دېگەن نېمە ؟

ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئاستا خاراكتېرلىك ب تىپلىق ۋىروس خاراكتېرلىك جىگەر ياللۇغى بولۇپ، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىدىن يۇقۇملىنىشتىن كېلىپ چىققان جىگەر كېسىلى. بۇ ۋىرۇس مەخسۇس جىگەر ھۈجەيرىلىرىنىڭ " بۇزغۇنچىلىق قىلغان " غا تىكىلىپ ، ئۇزۇن مۇددەت جىگەردە قالايمىقانچىلىق چىقىرىپ ، ئاستا-ئاستا جىگەرنى يارىلاندۇرىدۇ . كېسەللىك ئەھۋالىنىڭ ئېغىر-يېنىكلىكىگە ئاساسەن، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىنى ئېلىپ يۈرۈش، ئاستا خاراكتېرلىك ب تىپلىق ۋىروس خاراكتېرلىك جىگەر ياللۇغى، جىگەر قېتىشىش بار بولۇپ، ئېغىر بولغاندا جىگەر راكىغا ئايلىنىدۇ.
 

ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى قانداق يۇقىدۇ ؟

ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى تاماق يېيىش ئارقىلىق يۇقىمايدۇ ! بىرلىكتە تاماق يەپ، سۇ ئىچىش، قاچا-قۇچىلارنى ئورتاق ئىشلىتىشتە، قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، قۇچاقلاش، ئىشخانا بۇيۇملىرىنى ئورتاق ئىشلەتكەن تەقدىردىمۇ يۇقۇملانمايدۇ
 
ئۇ 3 خىل تارقىتىش يولى

1. قان ئارقىلىق تارقىلىش، مەسىلەن ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى بار قان سېلىش، دېزىنفېكسىيە قىلمىغان شپىرىسلارغا (زەھەر چەككەن، قانۇنسىز قان ئېلىش)نى ئورتاق ئىشلىتىش( زەھەر چېكىش، قانۇنسىز قان ئېلىش)، يەنە بەدىنىنى چېكىش، قاش چېكىشتە پاكىز بولمىغان ئەسۋابلار ئىشلىتىش
2. ئانىدىن بالىغا تارقىلىدۇ، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئانىسى ھامىلدار بولۇپ، بالىلىق بولغاندا، بوۋاققا تارقىتىشى مۇمكىن
3. جىنسىي ئۇچرىشىش تارقىلىدۇ، قوغداش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي قىلمىشلاردىن يۇقۇملىنىشى مۇمكىن.

1. ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا گىرىپتار بولغانلار ياكى ۋىرۇس ئېلىپ يۈرگەنلەرنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر
2. قان سېلىش، قان تەقدىم قىلىش تارىخى بولغان، دائىم قان بۇيۇملىرى بىلەن ئۇچراشقان كىشىلەر
3. ئۇزاق مۇددەت شپىرىس ئىشلەتكەنلەر (مەسىلەن زەھەر چەككەنلەر)
4. كۆپ جىنسىي ھەمراھى بارلار ، قوغداش خاراكتېرى بولمىغان جنسىي قىلمىشلار بولغان كىشىلەر
5. دائىم گۈل چېكىپ، قاش چېكىپ، قۇلاق تۆشۈكىنى تېشىيدىغان ھەمدە ئەسۋابلىرىنى قاتتىق دېزىنفېكسىيە قىلمىغانلار
6. تىببى خادىملار بىمارلارنىڭ قان، بەدەن سۇيۇقلۇقى بىلەن دائىم ئۇچرايدىغان كەسىپ.

1. ۋاكسىنا ئەملەش ئەڭ ياخشى ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلى . بۇ ئەڭ ئۈنۈملۈك، ئەڭ پۇل تېجەيدىغان چارە. مەيلى كىچىك بالا ياكى چوڭلار بولسۇن، بەدەندە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئانتىتېلاسى بولمىسىلا، ئەملەش تەكلىپىنى بېرىمىز. ئەملەنگەندىن كېيىن ئانتىتېلا پەيدا بولغاندا، ۋىرۇسنىڭ تاجاۋۇز قىلىشىنى توسۇپ قالغىلى بولىدۇ. بولۇپمۇ يۇقىرىدا دېيىلگەن خەتەرلىك كىشىلەرنى چوقۇم ۋاقتىدا ئەملەش ياكى تولۇقلاپ تېرىش كېرەك
2. ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى تەكشۈرۈپ چىقىلسا ھودۇقماسلىق، قەرەللىك تەكشۈرۈش مۇھىم ھالقا. ئەگەر ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى ئېلىپ يۈرسە ، تەشۋىشلىنىشنىڭ ھاجىتى يوق ، ئالدى بىلەن مۇنتىزىم دوختۇرخانىغا بېرىپ ئومۇميۈزلۈك تەكشۈرتىمىز ( مەسىلەن جىگەر ئىقتىدارى ، ب  تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى يادرو كىسلاتاسى ، جىگەر رەڭلىك بى چاۋ ) .

3. ياخشى ئادەت يېتىلدۈرۈپ، جىگەرنى ئوبدان ئاسراش كېرەك. مەيلى ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارلىرى بولسۇن ياكى ساغلام كىشىلەر بولسۇن، تۈنىمەسلىك، ھاراقنى ئاز ئىچىش ، مايلىق، ئاچچىق نەرسىلەرنى ئاز يىيىش، ياخشى كەيپىياتنى ساقلاپ، ھەمىشە تەشۋىشلىمەڭ، مۇۋاپىق ھەرىكەت قىلغاندىلا بەدەن سۈپىتىنى كۈچەيتكىلى بولىدۇ، شۇنداق قىلغاندىلا جىگەرنىڭ نورمال ئىقتىدارىنى ساقلاپ قېلىشىغا ياردەم بېرەلەيدۇ.

مۇتەخەسسىسلەر ئەسكەرتمىسى

ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى كەلكۈن ياكى ياۋايى ھايۋان ئەمەس ، ئالدىنى ئالغىلى داۋالىغىلى بولىدۇ . ھەم ئۆزىنى قوغداش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلەش ھەم ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارلىرىنى كەمسىتمەڭ، ئۇلاردىن يىراقلاشماڭ. قانداقلا بولمىسۇن، ئۇنى چۈشىنىش ئۇنىڭغا تاقابىل تۇرۇشنىڭ ئەڭ ياخشى ئۇسۇلى. كۆپچىلىكنىڭ ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ساۋاتلىرىنى چۈشىنىپ، ئۆزى ۋە ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ جىگەر ساغلاملىقىنى ياخشى قوغدىشىنى ئۈمىد قىلىمىز

【责任编辑：阿卜杜米吉提 】