“男性艾滋病有什么特征？”
“婚前如何合法、体面地确认伴侣
【双语】科普 | 乙肝的传播、症
【双语】健康科普丨感染了HIV≠
【双语】依法防治艾滋病：法律引领
“伤口碰到‘不明血液’，会感染艾
消除歧视，首先要了解权益。艾滋病病毒感染者作为公民，其合法权益受法律严格保护。本文将简明扼要介绍艾滋病感染者在中国的5大法定权益。
一、平等就业权
法律依据：
《艾滋病防治条例》第三条明确规定：“任何单位和个人不得歧视艾滋病病毒感染者、艾滋病病人及其家属。艾滋病病毒感染者、艾滋病病人及其家属享有的婚姻、就业、就医、入学等合法权益受法律保护。”
法条原文：
“任何单位和个人不得歧视艾滋病病毒感染者、艾滋病病人及其家属。艾滋病病毒感染者、艾滋病病人及其家属享有的婚姻、就业、就医、入学等合法权益受法律保护。”
权益解读：
用人单位不得因员工感染艾滋病而拒绝录用、解除劳动合同或调岗。医疗机构不得因就诊者是艾滋病病毒感染者或病人，推诿或者拒绝对其其他疾病进行治疗。
二、平等受教育权
法律依据：
同样基于《艾滋病防治条例》第三条，艾滋病感染者及其子女享有平等受教育的权利。
法条原文：
“生活困难的艾滋病病人遗留的孤儿和感染艾滋病病毒的未成年人接受义务教育的，应当免收杂费、书本费;接受学前教育和高中阶段教育的，应当减免学费等相关费用。”
权益解读：
学校、幼儿园不得以感染艾滋病为由拒绝接收学生入学。对于生活困难的艾滋病病人遗留的孤儿和感染艾滋病病毒的未成年人，国家免除义务教育阶段的杂费、书本费，学前教育和高中阶段教育可减免学费。
三、隐私保护权
法律依据：
《艾滋病防治条例》第三十九条以及2025年修订实施的《中华人民共和国传染病防治法》第十六条。
法条原文（艾滋病防治条例）：
“未经本人或者其监护人同意，任何单位或者个人不得公开艾滋病病毒感染者、艾滋病病人及其家属的姓名、住址、工作单位、肖像、病史资料以及其他可能推断出其具体身份的信息。”
法条原文（传染病防治法）：
“任何单位或者个人不得歧视传染病患者、病原携带者和疑似患者，不得泄露个人隐私、个人信息。”
权益解读：
艾滋病感染者的隐私信息受法律严格保护。任何单位或个人未经感染者本人或监护人同意，不得公开其姓名、住址、工作单位、肖像、病史资料等信息。违规泄露者将承担法律责任。
新《传染病防治法》9月1日正式施行!艾滋病防治与隐私保护全面升级
四、医疗救治权
法律依据：
《艾滋病防治条例》第四十一条、第四十二条、第四十四条。
法条原文：
“医疗机构应当为艾滋病病毒感染者和艾滋病病人提供艾滋病防治咨询、诊断和治疗服务。医疗机构不得因就诊的病人是艾滋病病毒感染者或者艾滋病病人，推诿或者拒绝对其其他疾病进行治疗。”
权益解读：
医疗机构必须为艾滋病病毒感染者和病人提供咨询、诊断和治疗服务，不得推诿或拒治。国家实行“四免一关怀”政策，向农村艾滋病病人和城镇经济困难的艾滋病病人免费提供抗艾滋病病毒治疗药品;向感染艾滋病病毒的孕产妇免费提供预防艾滋病母婴传播的治疗和咨询。
五、社会救助权
法律依据：
《艾滋病防治条例》第四十六条、第四十七条。
法条原文：
“县级以上地方人民政府应当对生活困难并符合社会救助条件的艾滋病病毒感染者、艾滋病病人及其家属给予生活救助。”“县级以上地方人民政府有关部门应当创造条件，扶持有劳动能力的艾滋病病毒感染者和艾滋病病人，从事力所能及的生产和工作。”
权益解读：
生活困难并符合社会救助条件的艾滋病病毒感染者、艾滋病病人及其家属，有权获得政府的生活救助。政府还应当创造条件，扶持有劳动能力的感染者从事力所能及的工作，增加收入。
消除歧视，始于知法、懂法、守法。了解这些法定权益，不仅是为了维护艾滋病感染者的合法权益，更是为了营造一个更加包容、理解的社会环境。让我们以法治为盾，用关怀之心，共同推进零歧视的社会建设。
ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ جۇڭگودا بەش چوڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ھوقوقى بار
كەمسىتىشنى تۈگىتىشتە، ئاۋۋال ھوقۇق-مەنپەئەتىنى چۈشىنىش كېرەك. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار پۇقرا بولۇش سۈپىتى بىلەن ئۇنىڭ قانۇنىي ھوقۇق-مەنپەئەتى قانۇن تەرىپىدىن قاتتىق قوغدىلىدۇ. بۇ ماقالىدە ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ جۇڭگودىكى بەش چوڭ قانۇندا بەلگىلەنگەن ھوقۇق-مەنپەئەتى ئاددىي، ئىخچام تونۇشتۇرۇلىدۇ
بىرىنچى، باراۋەر ئىشقا ئورۇنلىشىش ھوقۇقى
قانۇنىي ئاساس
«ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىش نىزامى»نىڭ 3-ماددىسىدا مۇنداق ئېنىق بەلگىلەنگەن: «ھەرقانداق ئورۇن ۋە شەخس ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلارنى، ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىنى كەمسىتىشىگە يول قويۇلمايدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار، ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرى بەھرىمەن بولىدىغان توي لىشىش، ئىشقا ئورۇنلىشىش، داۋالىنىش، مەكتەپكە كىرىش قاتارلىق قانۇنىي ھوقۇق مەنپەئەتى قانۇن تەرىپىدىن قوغدىلىدۇ. ”
قانۇن ماددىسىنىڭ ئەسلى نۇسخىسى
« ھەرقانداق ئورۇن ۋە كىشى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلارنى، ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىنى كەمسىتىشكە بولمايدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار، ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرى بەھرىمەن بولىدىغان توي لىشىش، ئىشقا ئورۇنلىشىش، داۋالىنىش، مەكتەپكە كىرىش قاتارلىق قانۇنىي ھوقۇق مەنپەئەتى قانۇن تەرىپىدىن قوغدىلىدۇ. ”
ھوقۇق - مەنپەئەت چۈشەندۈرۈلۇشى
ئادەم ئىشلەتكۈچى ئورۇنلار ئىشچى-خىزمەتچىلەرنىڭ ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغانلىقى سەۋەبىدىن قوبۇل قىلىشنى رەت قىلسا، ئەمگەك توختامىنى بىكار قىلىشى ياكى ئىش ئورنىنى يۆتكىسە بولمايدۇ. داۋالاش ئاپپاراتلىرى كېسەل كۆرسەتكۈچىلەرنىڭ ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ياكى بىمار ئىكەنلىكى سەۋەبىدىن ئىتتىرىپ ياكى باشقا كېسەللەرنى داۋالاشنى رەت قىلىشىغا بولمايدۇ
ئىككىنچى، باراۋەر تەربىيەلىنىش ھوقۇقى
قانۇنىي ئاساس
ئوخشاشلا «ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش نىزامى»نىڭ 3-ماددىسىغا ئاساسەن، ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار ۋە ئۇنىڭ پەرزەنتلىرى باراۋەر تەربىيەلىنىش ھوقۇقىدىن بەھرىمەن بولىدۇ
قانۇن ماددىسىنىڭ ئەسلى نۇسخىسى
« تۇرمۇشى قىيىنچىلىقى بار ئەيدىز بىمارلىرىدىن قېپقالغان يېتىم بالىلار ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچى قۇرامىغا يەتمىگەنلەر مەجبۇرىيەت مائارىپى قوبۇل قىلغاندا، پارچە ھەق، كىتاب ھەققى، ئوقۇش ھەققى ئېلىنمايدۇ ئوقۇش يېشىغا توشمىغانلار ۋە تولۇق ئوتتۇرا باسقۇچلۇق مائارىپنى قوبۇل قىلغانلار ئوقۇش پۇلى قاتارلىقلارغا مۇناسىۋەتلىك خىراجەتلەرنى كەچۈرۈم قىلىش كېرەك. ”
ھوقۇق - مەنپەئەت چۈشەندۈرۈلۇشى
مەكتەپ، بالىلار باغچىلىرى ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغانلىقىنى باھانە قىلىپ ئوقۇغۇچىلارنىڭ مەكتەپكە كىرىشىنى رەت قىلسا بولمايدۇ. تۇرمۇشتا قىيىنچىلىقى بار ئەيدىز بىمارلىرىدىن قېپقالغان يېتىم بالىلار ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان قۇرامىغا يەتمىگەنلەر ئۈچۈن، دۆلەت مەجبۇرىيەت مائارىپى باسقۇچىدىكى پارچە خىراجەت، كىتاب ھەققىنى كەچۈرۈم قىلسا، ئوقۇش يېشىغا توشمىغانلار ۋە تولۇق ئوتتۇرا باسقۇچلۇق مائارىپنىڭ ئوقۇش ھەققىنى كەچۈرۈم قىلىدۇ
ئۈچىنچى، شەخسىي سىرنى قوغداش ھوقۇقى
قانۇنىي ئاساس
«ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش نىزامى» نىڭ 39- ماددىسى ۋە 2025-يىلى تۈزىتىش كىرگۈزۈپ يولغا قويۇلغان جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش قانۇنى›› نىڭ 16- ماددىسى.
قانۇن ماددىسىنىڭ ئەسلى نۇسخىسى ( ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش- داۋالاش نىزامى)
ئۆزى ياكى ئۇنىڭ ھامىيسىنىڭ ماقۇللۇقىنى ئالماي تۇرۇپ، ھەرقانداق ئورۇن ياكى شەخس ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچى، ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئۇنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىنىڭ ئىسىم – فامىلىسى، ئادرېسى، خىزمەت ئورنى، پورترېت، كېسەللىك تارىخى ماتېرىياللىرى ۋە ئۇنىڭ كونكرېت سالاھىيىتىنى ھۆكۈم قىلىش ئېھتىماللىقى بارلىقى توغرىسىدىكى ئۇچۇرلارنى ئاشكارىلىسا بولمايدۇ.
قانۇن ماددىسىنىڭ ئەسلى نۇسخىسى ( يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە ئۇنى داۋاش نىزامى )
ھەرقانداق ئورۇن ياكى شەخس يۇقۇملۇق كېسەلگە گىرىپتار بولغانلار، كېسەللىك مەنبەسىنى ئېلىپ يۈرگۈچىلەرنى ۋە گۇمانلىق بىمارلارنى كەمسىتىشكە بولمايدۇ، شەخسىي مەخپىيەتلىك، شەخسىي ئۇچۇرلارنى ئاشكارىلاپ قويۇشقا بولمايدۇ
ھوقۇق - مەنپەئەت چۈشەندۈرۈش
ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ مەخپىيەتلىك ئۇچۇرى قانۇن تەرىپىدىن قاتتىق قوغدىلىدۇ. ھەرقانداق ئورۇن ياكى شەخس يۇقۇملانغۇچىنىڭ ئۆزى ياكى ھامىيسىنىڭ ماقۇللىقىنى ئالماي تۇرۇپ، ئىسىم–فامىلىسى، ئادرېسى، خىزمەت ئورنى، پورترېت، كېسەللىك تارىخى ماتېرىياللىرى قاتارلىق ئۇچۇرلارنى ئاشكارىلىسا بولمايدۇ. بەلگىلىمىگە خىلاپ ھالدا ئاشكارىلىنىپ كەتكەنلەر قانۇنىي جاۋاپكارلىقنى ئۈستىگە ئالىدۇ
يېڭى «يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش- داۋالاش قانۇنى» 9-ئاينىڭ 1-كۈنى رەسمىي يولغا قويۇلدى! ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە شەخسىي سىرىنى قوغداش ئومۇميۈزلۈك يۇقىرى كۆتۈرۈلدى
تۆتىنچى، داۋالاش، قۇتقۇزۇش ھوقۇقى
قانۇنىي ئاساس
«ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش نىزامى»نىڭ 41-، 42-، 44-ماددىلىرى.
قانۇن ماددىسىنىڭ ئەسلى نۇسخ
« داۋالاش ئورگانلىرى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار ۋە ئەيدىز بىمارلىرىغا ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش مەسلىھەت بېرىشى، دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش مۇلازىمىتى قىلىشى كېرەك. داۋالاش ئاپپاراتلىرى سەۋەبلىك كېسەل كۆرسەتكەن بىمارلارنىڭ ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ياكى ئەيدىز بىمارلىرى بولۇپ، باشقا كېسەللەرنى ئىتتىرىپ ياكى رەت قىلىشىغا بولمايدۇ. ”
ھوقۇق - مەنپەئەت چۈشەندۈرۈش
داۋالاش ئاپپاراتلىرى چوقۇم ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار ۋە بىمارلارغا مەسلىھەت بېرىشى، دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش مۇلازىمىتى قىلىشى، ئەرز قىلىشىغا ياكى داۋالاشنى رەت قىلماسلىقى لازىم. دۆلەت «تۆتنى كەچۈرۈم قىلىش، بىرگە كۆڭۈل بۆلۈش» سىياسىتىنى يولغا قويۇپ، يېزىلاردىكى ئەيدىز بىمارلىرى ۋە شەھەر-بازارلاردا ئىقتىسادىي قىيىنچىلىقى بار ئەيدىز بىمارلىرىنى ھەقسىز ھالدا ئەيدىز ۋىرۇسىغا قارشى داۋالاش دورىسى بىلەن تەمىنلەيدۇ ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ھامىلىدار-تۇغۇتلۇق ئاياللارغا ئەيدىزدىن ئانىدىن بوۋاقنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن ھەقسىز داۋالاش ۋە مەسلىھەت بېرىدۇ.
بەشىنچى، ئىجتىمائىي ياردەم بېرىش ھوقۇقى
قانۇنىي ئاساس
«ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش نىزامى» 46-، 47-ماددىلار.
قانۇن ماددىسىنىڭ ئەسلى نۇسخىسى
«ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى يەرلىك خەلق ھۆكۈمەتلىرى تۇرمۇشتا قىيىنچىلىقى بار ھەم ئىجتىمائىي ياردەم بېرىش شەرتىگە ئۇيغۇن كېلىدىغان ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار، ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىغا تۇرمۇش جەھەتتىن ياردەم بېرىشى كېرەك. "ناھىيە دەرىجىلىكتىن يۇقىرى يەرلىك خەلق ھۆكۈمەتلىرىنىڭ ئالاقىدار تارماقلىرى شارائىت يارىتىپ، ئەمگەك ئىقتىدارى بار ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچى ۋە ئەيدىز بىمارلىرىنى يۆلەپ، كۈچىنىڭ يېتىشىچە ئىشلەپچىقىرىش ۋە خىزمەت بىلەن شۇغۇللىنىشى كېرەك.
ھوقۇق - مەنپەئەت چۈشەندۈرۈش
تۇرمۇشتا قىيىنچىلىققا ئۇيغۇن ھەم ئىجتىمائىي قۇتقۇزۇش شەرتىگە ئۇيغۇن كېلىدىغان ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار، ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرى ھۆكۈمەتنىڭ تۇرمۇش ياردەم پۇلىغا ئېرىشىشكە ھوقۇقلۇق. ھۆكۈمەت يەنە شارائىت يارىتىپ، ئەمگەك ئىقتىدارى بار يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئىمكانىيەتنىڭ يېتىشىچە خىزمەت بىلەن شۇغۇللىنىشىنى يۆلەپ، كىرىمىنى ئاشۇرۇشى كېرەك.
كەمسىتىشنى تۈگىتىش قانۇننى بىلىش، قانۇننى چۈشىنىش، قانۇنغا رىئايە قىلىشتىن باشلىنىدۇ. بۇ قانۇندا بەلگىلەنگەن ھوقۇق-مەنپەئەتلەرنى چۈشىنىشتىكى مەقسەت ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ قانۇنىي ھوقۇق مەنپەئەتىنى قوغداشلا ئەمەس بەلكى تېخىمۇ كەڭ قورساق، چۈشىنىدىغان ئىجتىمائىي مۇھىت بەرپا قىلىش ئۈچۈندۇر. بىز قانۇن ئىدارە قىلىشنى قالقان ، غەمخورلۇق يۈرىكى بىلەن كەمسىتمەس ئىجتىمائىي قۇرۇلۇشنى ئورتاق ئىلگىرى سۈرەيلى
【责任编辑：阿卜杜米吉提 】
