【双语】科学防艾 用关爱照亮前路 　　ئىلم – پەن بىلىملىرى ئارقىلىق ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ، غەمخورلۇق ئارقىلىق ئى

　　艾滋病是严重危害公众健康的慢性传染病，不仅是医学难题，更是需要全社会共同面对的重要议题。终结艾滋病流行，需要我们以科学知识为基础，以法律法规为保障，以人文关爱为纽带，共同构建无歧视的社会环境。

　　一、正确认识艾滋病

　　1.传播途径与预防

　　艾滋病主要通过以下三种途径传播：

　　性接触传播：全球最主要的传播方式。坚持正确使用安全套是预防性传播的有效措施。

　　血液传播：包括共用被污染针具、输入未经检测的血液制品、使用未严格消毒的医疗器械等。

　　母婴传播：通过怀孕、分娩和哺乳传播。通过有效的医学干预，感染HIV的母亲生育健康宝宝的成功率可达98%以上。

　　2.以下行为不会导致艾滋病传播

　　握手、拥抱、共餐、共用办公用品

　　蚊虫叮咬

　　咳嗽、打喷嚏

　　共用游泳池、公共浴池

　　3.预防与治疗

　　预防措施：保持健康生活方式,正确使用安全套，避免不安全性行为;拒绝毒品、避免使用未经检测的血液制品等。感染艾滋病的孕妇应及时接受抗病毒治疗，避免母乳喂养，实施母婴阻断措施，防止病毒传染给婴儿。

　　暴露后预防：在可能接触到病毒的高危行为后72小时内服用药物。

　　抗病毒治疗：确诊后应尽早开始规范治疗，可有效抑制病毒，使感染者获得接近正常人的寿命和生活质量。

　　二、消除歧视的具体行动

　　歧视是防治艾滋病最大的障碍，可能导致感染者回避检测和治疗，增加疫情传播风险，消除歧视需要多方合力。

　　1.加强宣传教育：针对不同群体开展精准科普，提升公众防病意识，消除认知误区。

　　2.完善法律保障：贯彻落实《艾滋病防治条例》，切实维护感染者就医、就业和入学等合法权益。

　　3.规范媒体报道：坚持科学准确，杜绝歧视性表述，保护感染者隐私;同时积极传播治疗成果与正面案例，营造有利于防治的社会舆论氛围。

　　三、传递社会关爱

　　艾滋病感染者不仅需要规范的医疗支持，更渴望社会的理解、接纳与关怀。一个微笑、一次握手、一个简单的拥抱，都能传递温暖与力量，帮助他们建立信心，积极面对治疗、回归正常生活。

　　关爱，是行动，更是力量。科学防治、平等关爱、社会共担，是我们走向没有艾滋病的未来的必经之路。

　　ئىلم – پەن بىلىملىرى ئارقىلىق ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ، غەمخورلۇق ئارقىلىق ئىلگىرلەش يولىنى يورۇتۇش

　　ئەيدىز كېسىلى ئاممىنىڭ سالامەتلىكىگە ئېغىر زىيان يەتكۈزىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك يۇقۇملۇق كېسەل بولۇپ، تىبابەتتىكى قىيىن مەسىلە بولۇپلا قالماستىن، پۈتۈن جەمئىيەت ئورتاق دۇچ كېلىدىغان مۇھىم قارالما. ئەيدىزنىڭ تارقىلىشىنى ئاخىرلاشتۇرۇشتا بىز ئىلىم-پەن بىلىملىرىنى ئاساس قىلىپ، قانۇن–نىزاملارنى كاپالەت قىلىپ، ئادىمىيەت غەمخورلۇقىنى بەلگە قىلىپ، كەمسىتمەيدىغان ئىجتىمائىي مۇھىت بەرپا قىلىشىمىز كېرەك

　　بىرىنچى، ئەيدىز كېسىلىنى توغرا تونۇش كېرەك

　　تارقىتىش يولى ۋە ئالدىنى ئېلىش

　　ئەيدىز ئاساسلىقى تۆۋەندىكىدەك ئۈچ خىل يول بىلەن تارقىلىدۇ:

　　جىنسىي ئۇچرىشىشنىڭ تارقىلىشى: دۇنيادىكى ئەڭ ئاساسلىق تارقىتىش ئۇسۇلى. بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى توغرا ئىشلىتىش جىنسىي خاراكتېرلىك تارقىلىشنىڭ ئالدىنى ئىلىشنىڭ ئۈنۈملۈك تەدبىرى

　　قان ئارقىلىق تارقىتىش: بۇلغانغان يىڭنە سايمانلىرىنى ئورتاق ئىشلىتىش، تەكشۈرۈلمىگەن قان بۇيۇملىرىنى كىرگۈزۈش، قاتتىق دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان داۋالاش سايمانلىرىنى ئىشلىتىش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ

　　ئانىدىن بوۋاقنىڭ تارقىلىشى: ھامىلىدارلىق، تۇغۇت ۋە بالا ئېمىتىش ئارقىلىق تارقىلىدۇ. ئۈنۈملۈك ئارىلىشىش ئارقىلىق ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغان ئانىلارنىڭ ساغلام بوۋاق تۇغۇش نىسبىتى ٪98 تىن ئاشىدۇ

　　تۆۋەندىكى ھەرىكەتلەر ئەيدىزنىڭ تارقىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارمايدۇ

　　قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، قۇچاقلاش، بىرلىكتە غىزالىنىش، ئىشخانا بۇيۇملىرىنى ئورتاق ئىشلىتىش

　　پاشا چىقىش

　　يۆتەل، چۈشكۈرۈش

　　ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان سۇ ئۈزۈش كۆلچىكى ، ئاممىۋىي مۇنچا

　　ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش

　　ئالدىنى ئېلىش تەدبىرى: ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلىنى ساقلاپ، بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى توغرا ئىشلىتىپ، بىخەتەر بولمىغان قىلمىشلاردىن ساقلىنىش زەھەرلىك بۇيۇملارنى ئىشلىتىشنى رەت قىلىش، تەكشۈرۈلمىگەن قان بۇيۇملىرىنى ئىشلىتىشتىن ساقلىنىش قاتارلىقلار. ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغان ھامىلىدار ئاياللار ۋىرۇسقا قارشى ۋاقتىدا داۋالىنىشى، ئانا سۈتىنى ئېمىتىشتىن ساقلىنىپ، ئانىدىن بوۋاقنى توسۇش تەدبىرىنى يولغا قويۇپ، ۋىرۇسنىڭ بوۋاققا يۇقۇپ قېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشى كېرەك

　　ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش: ۋىرۇس بىلەن ئۇچرىشىش ئېھتىماللىقى يۇقىرى خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىن 72 سائەت ئىچىدە دورا ئىچىش

　　ۋىروسقا قارشى داۋالاش: دىئاگنوز قويۇلغاندىن كېيىن بالدۇرراق داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرۇپ، ۋىرۇسنى ئۈنۈملۈك تىزگىنلەپ، يۇقۇملانغۇچىلارنى نورمال ئادەمنىڭ ئۆمرى ۋە تۇرمۇش سۈپىتىگە ئېرىشتۈرگىلى بولىدۇ

　　ئىككىنچى، كەمسىتىشنى تۈگىتىشتىكى كونكرېت ھەرىكەت

　　كەمسىتىش ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى ئەڭ چوڭ توسالغۇ بولۇپ، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ تەكشۈرۈش ۋە داۋالاشتىن ئۆزىنى قاچۇرۇپ، يۇقۇم ئەھۋالىنىڭ تارقىلىش خەۋپىنى ئاشۇرۇشى، كەمسىتىشنى تۈگىتىش ئۈچۈن كۆپ تەرەپلەرنىڭ بىرىكمە كۈچىگە مۇھتاج بولۇشى مۇمكىن

　　تەشۋىقات تەربىيىسىنى كۈچەيتىش: ئوخشىمىغان ئاممىغا قارىتا توغرا پەننى ئومۇملاشتۇرۇشنى قانات يايدۇرۇپ، ئاممىنىڭ كېسەللىكنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئېڭىنى ئۆستۈرۈپ، خاتا تونۇشنى تۈگىتىش كېرەك.

　　قانۇنىي كاپالەتنى مۇكەممەللەشتۈرۈش: «ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش نىزامى»نى ئىزچىللاشتۇرۇپ ۋە ئەمەلىيلەشتۈرۈپ، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ داۋالىنىش، ئىشقا ئورۇنلىشىش ۋە مەكتەپكە كىرىش قاتارلىق قانۇنىي ھوقۇق-مەنپەئەتىنى ھەقىقىي قوغدايمىز.

　　تاراتقۇلارنى قېلىپلاشتۇرۇپ خەۋەر قىلىش: ئىلمىي، توغرا بولۇشتا چىڭ تۇرۇپ، كەمسىتىش خاراكتېرلىك بايانلارنى توسۇپ، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ مەخپىيەتلىكىنى قوغدايمىز شۇنىڭ بىلەن بىرگە داۋالاش نەتىجىلىرى ۋە ئىجابىي مىساللارنى پائال تارقىتىپ، ئالدىنى ئېلىشقا پايدىلىق ئىجتىمائىي جامائەت پىكرى كەيپىياتى يارىتىش كېرەك.

　　ئۈچىنچى، جەمئىيەتنىڭ غەمخورلۇقىنى يەتكۈزۈش كېرەك

　　ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار قېلىپلاشقان داۋالاشقا مۇھتاج بولۇپلا قالماي، جەمئىيەتنىڭ چۈشىنىشى، قوبۇل قىلىشى ۋە غەمخورلۇق قىلىشىنى تېخىمۇ ئۈمىد قىلىدۇ. كۈلۈمسىرەش، بىر قېتىم قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، ئاددىي قۇچاقلاش ئىللىقلىق ۋە كۈچنى يەتكۈزۈپ، ئۇلارغا ئىشەنچ تۇرغۇزۇپ، داۋالاشقا، نورمال تۇرمۇشقا ئاكتىپ يۈزلىنىشىگە ياردەم بېرەلەيدۇ.

　　غەمخورلۇق ھەرىكەت، ھەم كۈچ. ئىلمىي ئالدىنى ئېلىش،باراۋەر غەمخورلۇق قىلىش، جەمئىيەتتە تەڭ زىممىمىزگە ئېلىش بىزنىڭ ئەيدىز بولمىغان كەلگۈسىگە قاراپ مېڭىشىمىزدىكى زۆرۈر يول.

【责任编辑：阿卜杜米吉提 】