肝脏，作为人体沉默的 “代谢工厂”，默默承担着解毒、合成营养物质等关键职能。然而，一种名为丙型肝炎病毒（HCV）的 “隐形杀手”，正悄然威胁着全球数亿人的肝脏健康。与乙肝不同，丙肝目前尚无疫苗可预防，且感染初期症状隐匿，许多患者确诊时已发展为慢性肝炎、肝硬化甚至肝癌。因此，掌握科学的预防方法，成为抵御丙肝的第一道，也是最重要的一道防线。
一、先搞懂：丙型肝炎是什么？为何需要警惕？
丙型肝炎是由丙型肝炎病毒感染引起的肝脏炎症性疾病，其核心危害在于高慢性化率和隐匿性进展：
慢性化风险高：感染 HCV 后，约70%-80% 的患者会发展为慢性丙肝，病毒长期潜伏在肝脏内，持续破坏肝细胞；
症状隐匿难察觉：急性感染期（感染后 1-6个月），仅少数人出现乏力、食欲下降、黄疸（皮肤 / 眼睛发黄）等轻微症状，多数人无明显不适，导致感染长期被忽视；
远期危害严重：慢性丙肝若未及时治疗，经过10-20年甚至更长时间，可能进展为肝硬化（发生率约 20%-30%），部分患者还会进一步发展为肝细胞癌，严重威胁生命。
值得庆幸的是，随着医学技术的发展，现代丙肝治疗已进入 “治愈时代”—— 通过直接抗病毒药物（DAAs），95% 以上的慢性丙肝患者可在 3-6个月内实现病毒清除，彻底治愈疾病。但 “治愈” 不等于 “可以放松预防”，由于缺乏疫苗，切断传播途径仍是保护自己免受丙肝侵害的核心策略。
二、划重点：丙肝的 3 大主要传播途径，这些场景要警惕
丙肝病毒主要通过血液传播，不会通过日常接触（如握手、拥抱、共同进餐、共用办公用品）传播，也不会通过空气、飞沫或蚊虫叮咬传播。
以下是最常见的 3 类传播场景，需重点防范：
1. 血液接触传播：最主要、最危险的途径
病毒通过破损皮肤或黏膜进入人体血液，是丙肝传播的核心方式，常见于以下高风险行为：
·共用注射器具：这是全球范围内丙肝传播的首要原因。包括吸毒者共用注射器、针头、溶液、棉球等；医疗场景中若使用未严格消毒的注射器、输液器（多见于不正规医疗机构），也可能导致感染。
·非正规医疗 / 美容操作：如在无资质的诊所进行牙科治疗（拔牙、补牙）、针灸、穿耳洞、纹身、纹眉、打耳洞等。这些操作若使用的器械（如牙科手机、针灸针、纹身针）未经过严格灭菌，残留的微量血液可能携带病毒，通过皮肤伤口进入人体。
·其他血液接触场景：如共用剃须刀、牙刷等个人用品（这些用品可能因刮伤、牙龈出血残留血液）；意外接触到感染者的血液（如医护人员在诊疗中被污染针头刺伤）。
2. 性接触传播：风险虽低于血液，但仍需防范
丙肝病毒可存在于感染者的精液、阴道分泌物中，通过无保护的性行为（如未使用安全套的性交、多性伴侣关系）传播。以下人群感染风险更高：
·有多个性伴侣或频繁更换性伴侣者；
·同时感染艾滋病病毒（HIV）的人群（HIV 会破坏免疫系统，增加丙肝病毒感染和复制的风险）；
·有性传播疾病（如梅毒、淋病）病史者（生殖器部位的炎症或溃疡会增加皮肤黏膜破损风险，利于病毒侵入）。
3. 母婴传播：概率较低，但需科学应对
怀孕女性若感染丙肝病毒，可能在分娩过程中（胎儿接触到母亲的血液或体液）将病毒传给新生儿，孕期通过胎盘传播的概率极低。
母婴传播概率约为 3%-5%，远低于乙肝（约 10%-20%）；
若母亲同时感染 HIV，母婴传播概率会升高至 15%-25%；
目前尚无有效的母婴阻断药物，但通过 “避免羊膜穿刺”“选择剖宫产（需医生评估）”“避免母乳喂养（若乳头有破损）” 等措施，可进一步降低传播风险。
三、记牢这些：普通人预防丙肝的 7 条实用建议
预防丙肝无需过度恐慌，只需针对传播途径做好 “精准防护”，以下 7 条建议可帮助你远离风险：
1.拒绝 “非正规医疗 / 美容”：拔牙、补牙、针灸、纹身、纹眉等操作，务必选择正规医院或有资质的机构，确认器械经过严格灭菌（如使用一次性器械，或可追溯的灭菌设备），避免因 “图便宜、图方便” 埋下隐患。
2.不共用 “可能接触血液” 的个人用品：剃须刀、牙刷、指甲刀、耳洞枪等个人用品，切勿与他人共用，即使是家人也需分开使用。这些用品若造成微小皮肤破损，可能成为病毒传播的 “通道”。
3.避免共用注射器具，远离毒品：坚决抵制毒品，不参与共用注射器的吸毒行为；若因疾病需要注射治疗，必须在正规医疗机构进行，确保注射器、针头为一次性使用，或经过严格消毒。
4.安全性行为，保护自己和伴侣：与不固定性伴侣发生性行为时，务必正确使用安全套，降低病毒通过性接触传播的风险；若有多个性伴侣，建议定期进行丙肝、艾滋病等性传播疾病的筛查。
5.医护人员做好职业防护：医护人员在诊疗过程中，需严格遵守操作规程，如戴手套、口罩，使用防刺伤针头，避免直接接触患者血液；若意外被污染针头刺伤，应立即挤压伤口排出少量血液，用肥皂水和流动水冲洗，并用碘伏消毒，及时就医评估是否需要进行暴露后预防。
6.丙肝感染者的家人 / 伴侣：做好防护 + 定期筛查：与丙肝感染者共同生活时，需注意避免共用个人用品；若有性接触，需长期坚持使用安全套；建议每年进行 1 次丙肝抗体检测，做到 “早发现、早治疗”。
7.高危人群主动筛查：早发现就是早保护：以下人群属于丙肝高危人群，建议每 1-2 年进行 1 次丙肝抗体检测（检测费用较低，操作简单，仅需抽血）：
·有过共用注射器吸毒史者；
·接受过输血或血液制品（尤其是 1993 年以前，当时丙肝筛查技术尚未普及）者；
·有多个性伴侣或有性传播疾病史者；
·母亲为丙肝感染者的新生儿；
·长期接受透析治疗的肾病患者；
·有非正规纹身、纹眉、穿耳洞史者。
四、常见误区澄清：这些关于丙肝的说法是错的！
在预防丙肝的过程中，许多人因误解而放松警惕，以下 3个常见误区需及时澄清：
·误区 1：“我接种过乙肝疫苗，就不会得丙肝了”
错！乙肝疫苗仅针对乙肝病毒（HBV），对丙肝病毒（HCV）完全无效，两者是不同的病毒，预防措施也不同。
·误区 2：“丙肝会通过一起吃饭、握手传播，要远离感染者”
错！丙肝不会通过日常无血液接触的方式传播，与丙肝感染者共同进餐、握手、拥抱、共用办公用品等均安全，无需刻意疏远，更不应歧视感染者。
·误区 3：“丙肝治不好，预防也没用”
错！如今丙肝已实现 “可治愈”，但 “治愈” 的前提是 “被发现”。若因未预防而感染，即使后续能治愈，病毒对肝脏的损伤（如肝纤维化）也可能已发生。因此，预防仍是避免肝脏受损的最佳选择。
肝脏的健康，关乎一生的生活质量。丙型肝炎虽隐匿，但只要我们认清其传播途径，做好科学防护，就能有效抵御这一 “隐形杀手”。记住：预防丙肝，从拒绝高危行为开始，从主动筛查做起，守护肝脏健康，就是守护自己的未来。
پەننى ئومۇملاشتۇرۇش | س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، جىگەرنىڭ ساغلاملىقىنى قوغدايلى
جىگەر ئادەم بەدىنىدىكى سۈكۈتتە تۇرىدىغان " مېتابولىزم زاۋۇتى " بولۇش سۈپىتى بىلەن ، ئۈن –تىنسىز ھالدا زەھەر قايتۇرۇش ، ئوزۇقلۇق ماددىلىرى قاتارلىق ھالقىلىق فۇنكسىيەلەرنى ئۈن –تىنسىز ئۈستىگە ئالغان . لېكىن س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى دەپ ئاتىلىدىغان " يوشۇرۇن قاتىل " دۇنيادىكى نەچچە يۈز مىليون كىشىنىڭ جىگەر ساغلاملىقىغا تەھدىت سالماقتا . ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا ئوخشىمايدىغىنى ، س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى بولىدىغان ۋاكسىنا يوق ، ئۇنىڭ ئۈستىگە يۇقۇملىنىشنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدىكى كېسەللىك ئالامەتلىرى يوشۇرۇن ، نۇرغۇن بىمارلار ئاستا خاراكتېرلىك جىگەر ياللۇغى ، جىگەر قېتىشىش ھەتتا جىگەر راكىغا ئايلاندى دەپ دىئاگنوز قويۇلغاندا ئاندىن بايقايدۇ . شۇڭا ئىلمىي ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلىنى ئىگىلەش س تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا تاقابىل تۇرۇشنىڭ بىرىنچى يولى شۇنداقلا ئەڭ مۇھىم مۇداپىئە سېپى بولۇپ قالدى
بىرىنچى، ئاۋۋال چۈشىنىش: س تىپلىق جىگەر ياللۇغى دېگەن نېمە؟ نىمىشقا ھۇشيارلىققا مۇھتاج س تىپلىق جىگەر ياللۇغى س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىدىن يۇقۇملىنىش كەلتۈرۈپ چىقارغان جىگەر ياللۇغى خاراكتېرلىك كېسەل بولۇپ، ئۇنىڭ يادرولۇق زىيىنى يۇقىرى سوزۇلما خارەكتىرلىك ۋە يوشۇرۇن ئىلگىرلەشتە:
سوزۇلما خاراكتېرلىك خەۋپ يۇقىرى: س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىدىن كېيىن، تەخمىنەن ٪70-٪80 بىمار ئاستا خاراكتېرلىك س تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا ئايلىنىدۇ، ۋىرۇس ئۇزاق مۇددەت جىگەر ئىچىگە يوشۇرۇنۇپ، جىگەر ھۈجەيرىلىرىنى داۋاملىق بۇزىدۇ
كېسەللىك ئالامەتلىرىنى يوشۇرۇن سەزمەك تەس: جىددىي خاراكتېرلىك يۇقۇملىنىش مەزگىلى (يۇقۇملانغاندىن كېيىن 1-6 ئاي)دا پەقەت ئاز ساندىكى كىشىلەردە ماغدۇرسىزلىنىش، ئىشتىھاسى تۆۋەنلەش، سېرىق چۇشۇش( تېرە/ كۆز سېرىقلىشىش) قاتارلىق يېنىك ئالامەتلەر كۆرۈلۈپ، كۆپ ساندىكى كىشىلەردە كۆرۈنەرلىك بىئارام بولمىغانلىقتىن يۇقۇملىنىش ئۇزۇنغىچە سەل قارىلىدۇ
ئۇزاق مەزگىللىك زىيىنى ئېغىر: ئەگەر سوزۇلما خاراكتېرلىك س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاقتىدا داۋالانمىسا، 10-20 يىل ھەتتا ئۇنىڭدىن ئۇزاق ۋاقىت ئۆتكەندىن كېيىن، جىگەر قېتىشىش نىسبىتى تەخمىنەن ٪20-٪30كە ئايلىنىشى مۇمكىن، قىسمەن بىمارلار يەنىمۇ تەرەققىي قىلىپ جىگەر ھۈجەيرىسى راكىغا ئايلىنىپ، ھاياتىغا ئېغىر تەھدىت ئېلىپ كېلىشى مۇمكىن
بەختكە يارىشا، تىببى تېخنىكىنىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ، ھازىرقى زامان س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنى داۋالاش " داۋالاش دەۋرى"گە قەدەم قويدى، ۋىروسقا بىۋاستە قارشى دورىلار ئارقىلىق، ٪95تىن ئارتۇق ئاستا خاراكتېرلىك س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارلىرى ئۈچ-ئالتە ئاي ئىچىدە ۋىروسنى تازىلاپ، كېسەللەرنى تەلتۆكۈس ساقايتالايدۇ. بىراق داۋالاپ ساقايتىش " ئالدىنى ئېلىشنى بوشاشتۇرغىلى بولىدىغانلىق ئەمەس ، ۋاكسىنا كەمچىل بولغاچقا ، تارقىتىش يولىنى ئۈزۈش يەنىلا ئۆزىنى س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ زىيانغا ئۇچرىشىدىن قوغداشنىڭ يادرولۇق تاكتىكىسى
ئىككىنچى، مۇھىم نۇقتىنى ئايرىش: س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئۈچ چوڭ ئاساسلىق تارقىلىش يولى، بۇ كۆرۈنۈشلەردە ھۇشيار بولۇش كېرەكس تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى ئاساسلىقى قان ئارقىلىق تارقىلىدۇ، مەسىلەن قول ئېلىشىش، قۇچاقلاش، ئورتاق غىزالىنىش، ئورتاق ئىشخانا بۇيۇملىرى ئارقىلىق تارقىلىپ كەتمەيدۇ، ھاۋا، كۆپۈك ياكى پاشا چىشلەش ئارقىلىق تارقىلىپ كەتمەيدۇ
تۆۋەندىكىسى ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان 3 تۈردىكى تارقىلىش كۆرۈنۈشلىرى بولۇپ، نۇقتىلىق ئالدىنى ئېلىش كېرەك:
- قان ئۇچرىشىش ئارقىلىق تارقىلىش: ئەڭ مۇھىم، ئەڭ خەتەرلىك يول
ۋىرۇس تېرىنى بۇزۇش ياكى شىللىق پەردىسى ئارقىلىق ئادەم بەدىنىدىكى قانغا كىرگۈزۈش س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ تارقىلىشىدىكى يادرولۇق ئۇسۇل بولۇپ، تۆۋەندىكىدەك خەتەرلىك ھەرىكەتلەردە كۆپ كۆرۈلىدۇ:
- ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان شىپرىس ئەسۋابى: بۇ دۇنيا مىقياسىدا س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ تارقىلىشىدىكى مۇھىم سەۋەب. زەھەر چەككۈچىلەر ئورتاق ئىشلىتىدىغان شىپرىس، يىڭنە، ئېرىتمە، پاختا شارچىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ داۋالاش كۆرۈنۈشىدە قاتتىق دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان شىپرىس، ئاسما ئوكۇل سالغۇچ ئىشلىتىلسە( مۇنتىزىم بولمىغان داۋالاش ئاپپاراتلىرىدا كۆپ كۆرۈلىدۇ) ئىشلىتىلسە، يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن
- غەيرىي مۇنتىزىم بولمىغان داۋالاش / ھۆسۈن تۈزەش مەشغۇلاتى : مەسىلەن سالاھىيىتى يوق شىپاخانىدا چىش تارتقۇزۇش ، چىش تولۇقلاش ، يىڭنە سانجىش ، قۇلاق تۆشۈكىنى تېشىش ، گۈل چېكىش ، قاش چېكىش قاتارلىقلار . ئەگەر بۇ مەشغۇلاتلاردا ئەگەر سانجىش يىڭنىسى، گۈل چېكىش يىڭنىسى قاتتىق باكتېرىيە يوقىتىلمىغان، قالدۇق مىكرو قاندا ۋىروس ئېلىپ، تېرە يارىسى ئارقىلىق ئادەم بەدىنىگە كىرىشى مۇمكىن
- باشقا قان ئۇچرىشىش كۆرۈنۈشلىرى: مەسىلەن ساقال ئالغۇچ، چىش چوتكىسى قاتارلىق شەخسىي بۇيۇملار (بۇ بۇيۇملار قىرقىلىپ يارىلانغان، چىش مىلىكىدىن قان قالدۇقى قالدۇرۇلغان بولۇشى مۇمكىن). يۇقۇملانغۇچىنىڭ قېنى بىلەن تاسادىپىي ئۇچراشتى (مەسىلەن، داۋالاش خادىملىرى دىئاگنوز قويۇش داۋالاش جەريانىدا يىڭنە سانجىلىپ يارىلىنىشى )
- جىنسىي ئۇچرىشىشنىڭ تارقىلىشى: خېيىم-خەتەر قاندىن تۆۋەن بولسىمۇ، لېكىن يەنىلا ئالدىنى ئېلىش كېرەك
س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئىسپىرما سۇيۇقلۇقى، جىنسىي يول ئاجرىتىپ چىقارغان سۇيۇقلۇقىدا مەۋجۇت بولۇپ، قوغدىمايدىغان جىنسىي قىلمىشلار (مەسىلەن بىخەتەرلىك قاپچۇقى ئىشلەتمىگەن جىنسىي مۇناسىۋەت، كۆپ جىنسىي ھەمراھلىق مۇناسىۋىتى)دىن تارقىلىدۇ. تۆۋەندىكى كىشىلەرنىڭ يۇقۇملىنىش خەتىرى تېخىمۇ يۇقىرى
- كۆپ خاراكتېرلىك ھەمراھ ياكى كۆپ قېتىم جىنسىي ھەمراھلىرىنى ئالماشتۇرۇش
- شۇنىڭ بىلەن بىللە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان كىشىلەر (ئەيدىز كېسىلى ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنى بۇزۇپ، س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىدىن يۇقۇملىنىش ۋە كۆپەيتىش خەۋپىنى ئاشۇرىدۇ)
- جىنسىي تارقىلىشچان كېسەل (مەسىلەن سىفلىس، ھۆل فاكروس) كېسەللىك تارىخىغا ئىگەلار (جىنسىي ئەزا ئورنىدىكى ياللۇغ ياكى جاراھەت تېرە شىللىق پەردىسىنىڭ بۇزۇلۇش خەۋپىنى ئاشۇرۇپ، ۋىرۇسنىڭ كىرىشىگە پايدىلىق شارائىت يارىتىپ بىرىدۇ)
- ئانىلار-بوۋاقلارنىڭ تارقىلىشى: ئېھتىماللىقى تۆۋەن، ئەمما ئىلمىي تاقابىل تۇرۇش كېرەك
ھامىلدار ئاياللار س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانسا، تۇغۇت جەريانىدا (ھامىلىنىڭ ئانىسىنىڭ قان ياكى بەدەن سۇيۇقلۇقى بىلەن ئۇچرىشىپ قېلىشى مۇمكىن) ۋىرۇسنى يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلارغا تارقىتىدۇ، ھامىلدارلىق مەزگىلىدە بالىلىق تاختىسى ئارقىلىق تارقىلىش نىسبىتى ناھايىتى تۆۋەن بولىدۇ ،لىكىن يەنىلا دىققەت قىلىش لازىم
ئانىدىن بوۋاقنىڭ تارقىلىش نىسبىتى تەخمىنەن ٪3-٪5 بولۇپ، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى (تەخمىنەن ٪10-٪20)
ئەگەر ئانا بىرلا ۋاقىتتا ئەيدىزدىن يۇقۇملانسا، ئانىدىن بالىلارنىڭ تارقىلىش نىسبىتى ٪15-٪25كە ئۆرلەيدۇ
نۆۋەتتە ئانا-بوۋاقلار دورىنى توسۇش ئۈنۈملۈك بولمىسىمۇ ، " باش سۇيىنىڭ تېشىلىپ كېتىشىدىن ساقلىنىش " ، " بالىياتقۇنى يېرىپ تۇغۇشنى تاللاش " ، " ئانا سۈتى ئېمىتىشتىن ساقلىنىش (ئەمچەك بېشى بۇزۇلۇپ كېتىشىدىن ساقلىنىش " قاتارلىق تەدبىرلەر ئارقىلىق ، تارقىلىش خەۋپىنى يەنىمۇ تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ
ئۈچىنچى، بۇلارنى ئېسىڭىزدە چىڭ تۇتۇشىڭىز كىرەك: ئادەتتىكى كىشىلەرنىڭ س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى يەتتە تۈرلۈك قوللىنىشچان تەكلىپ س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا ھەددىدىن زىيادە قورقۇشنىڭ ھاجىتى يوق، پەقەت تارقىلىش يوللىرىغا قارىتا "دەل مۇداپىئەلىنىش"نى ياخشى ئىشلىسىڭىزلا، تۆۋەندىكى يەتتە تەكلىپ سىزنىڭ خەتەردىن يىراق تۇرۇشىڭىزغا ياردەم بېرىدۇ
- "غەيرىي مۇنتىزىم داۋالاش/ ھۆسۈن تۈزەش"نى رەت قىلىش: چىش تارتقۇزۇش، چىش تولۇقلاش، يىڭنە سانجىش، گۈل چېكىش، قېشىنى چېكىش قاتارلىق مەشغۇلاتلارنى چوقۇم مۇنتىزىم دوختۇرخانا ياكى سالاھىيىتى بار ئاپپاراتلارنى تاللاپ، ئۈسكۈنىلەرنىڭ قاتتىق باكتېرىيە يوقىتىش (مەسىلەن بىر قېتىم ئىشلىتىلىدىغان ئۈسكۈنىلەرنى ئىشلەتكەن ياكى سۈرۈشتۈرۈشكە بولىدىغان باكتېرىيە يوقىتىش ئۈسكۈنىسى)نى جەزىملەشتۈرۈپ، " ئەرزان، قولايلىق" سەۋەبىدىن يوشۇرۇن خەۋپ پەيدا قىلىشتىن ساقلىنىش كېرەك
- " ئۇچرىشىش ئېھتىماللىقى بار " شەخسىي بۇيۇملارنى ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كېرەك : ساقال ئالغۇچ ، چىش چوتكىسى ، تىرناق پىچىقى ، قۇلاق كوچىلغۇچ قاتارلىق شەخسىي بۇيۇملارنى باشقىلار بىلەن ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كېرەك ، ئائىلىسىدىكىلەرمۇ ئايرىپ ئىشلىتىش كېرەك . بۇ بۇيۇملار كىچىك تېرىلەر بۇزۇلۇپ كەتسە، ۋىرۇسنىڭ تارقىلىشىدىكى " يول" بولۇپ قېلىشى مۇمكىن
- ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان شپرىنسىمان ئەسۋابلاردىن ساقلىنىش، زەھەردىن يىراق تۇرۇش: زەھەرنى قەتئىي توسۇش، ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان شپىرىسلىق ئەسۋابىنىڭ زەھەر چېكىش قىلمىشىغا قاتناشماسلىق ئەگەر كېسەللىك سەۋەبىدىن ئوكۇل سېلىپ داۋالاشقا توغرا كەلسە، چوقۇم مۇنتىزىم داۋالاش ئاپپاراتلىرىدا شىپرىس، يىڭنەنى بىر قېتىمدىلا ئىشلىتىشكە ياكى قاتتىق دېزىنفېكسىيە قىلىشقا كاپالەتلىك قىلىش كېرەك
- بىخەتەرلىك ھەرىكىتىدە چىڭ تۇرۇش، ئۆزى ۋە ھەمراھلىرىنى قوغداش: مۇقىمسىز ھەمراھ بىلەن جىنسىي قىلمىش يۈز بەرگەندە، چوقۇم بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى توغرا ئىشلىتىپ، ۋىرۇس ئارقىلىق جىنسىي ئۇچرىشىش ئارقىلىق تارقىلىش خەۋپىنى ئازايتىش ئەگەر كۆپ خاراكتېرلىك ھەمراھ بولسا ، قەرەللىك ھالدا س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ، ئەيدىز قاتارلىق جىنسىي تارقىلىشچان كېسەللەرنى تاللاپ تەكشۈرتۈش تەكلىپى بېرىلىدۇ
- تېببىي خادىملار كەسپىي قوغدىنىش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلىشى: تېببىي خادىملار دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش جەريانىدا مەشغۇلات قائىدىسىگە قاتتىق رىئايە قىلىشى، مەسىلەن پەلەي كىيىش، ماسكا كىيىش، تىكەندىن ساقلىنىش يىڭنىسى ئىشلىتىش، بىمارنىڭ قېنى بىلەن بىۋاستە ئۇچراشماسلىقى لازىم ئەگەر تاسادىپىي بۇلغىنىپ يىڭنە سانجىلىپ يارىلانسا، دەرھال يارا ئېغىزىنى قىسىپ ئاز مىقداردا قان چىقىرىپ، سوپۇن سۈيى ۋە كۆچمە سۇ بىلەن يۇيۇش ھەمدە يود ۋولت بىلەن دېزىنفېكسىيە قىلىپ، ۋاقتىدا داۋالىنىشنى باھالاشتا ئاشكارىلىنىپ قالغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىش كېرەكمۇ يوق دەپ باھالاش كېرەك
- س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملانغۇچىنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر + ھەمراھلار: ئالدىنى ئېلىش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلەش + قەرەللىك تاللاپ تەكشۈرۈش: س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملانغۇچى بىلەن بىللە تۇرمۇش كەچۈرگەندە، شەخسىي بۇيۇملارنى ئورتاق ئىشلىتىشتىن ساقلىنىشقا دىققەت قىلىش ئەگەر جىنسىي ئۇچرىشىش بولسا ، ئۇزاق مۇددەت بىخەتەرلىك قېپى ئىشلىتىشتە چىڭ تۇرۇش كېرەك ھەر يىلى بىر قېتىم س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئانتىتېلاسىنى تەكشۈرۈپ ، " بالدۇر بايقاپ ، بالدۇر داۋالاش " تەكلىپى بېرىلىدۇ
- خەتەرلىك كىشىلەر تەشەببۇسكارلىق بىلەن تاللاپ تەكشۇرۇش : بالدۇر بايقاش بالدۇر بايقاش بالدۇر قوغداش : تۆۋەندىكى كىشىلەر س تىپلىق جىگەر ياللۇغى خەتەرلىك كىشىلەرگە تەۋە ، ھەر 1-2 يىلدا بىر قېتىم س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئانتىتېلاسىنى تەكشۈرۈش تەكلىپى بېرىلىدۇ ( تەكشۈرۈش خىراجىتى تۆۋەن ، مەشغۇلاتى ئاددى ، پەقەت قان ئېلپلا تەكشۇرگىلى بولىدۇ ): :
- ئورتاق شپىرىس زەھەر چېكىش تارىخى بارلار
- قان سېلىش ياكى قان مەھسۇلاتلىرىنى قوبۇل قىلغان (بولۇپمۇ 1993-يىلىدىن بۇرۇن، س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنى تاللاپ تەكشۈرۈش تېخنىكىسى تېخى ئومۇملاشمىغان) كىشىلەر
- كۆپ جىنسىي ھەمراھ ياكى جىنسىي تارقىلىشچان كېسەللىك تارىخى بارلار
- ئانىسى س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملانغانلار بولغان يېڭى تۇغۇلغان بوۋاق
- ئۇزاق مۇددەت قان تازىلاش داۋالىشىنى قوبۇل قىلغان بۆرەك كېسىلى بىمارلىرى
تۆتىنچى، دائىم كۆرۈلىدىغان خاتا قاراشنى ئايدىڭلاشتۇرۇش: س تىپلىق جىگەر ياللۇغى توغرىسىدىكى بۇ قاراشلار خاتا س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىش جەريانىدا، نۇرغۇن كىشىلەر خاتا چۈشەنچە سەۋەبىدىن ھۇشيارلىقىنى بوشاشتۇرۇپ، تۆۋەندىكىدەك دائىم كۆرۈلىدىغان ئۈچ خاتا قاراشنى ۋاقتىدا ئايدىڭلاشتۇرۇش كېرەك
خاتا قاراش 1:«مەن ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئەملەنگەن تۇرسام، س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بولۇپ قالمايمەن»دەپ خاتا قاراشتا بولىدۇ خاتا. ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى پەقەت ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىغا قارىتىلغان بولۇپ، س تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىغا پۈتۈنلەي ئۈنۈم بەرمەيدۇ، ئىككىسى ئوخشىمىغان ۋىرۇس، ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىمۇ ئوخشىمايدۇ
خاتا قاراش 2:«س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارى بىلەن بىللە تاماق يەپ، قول ئېلشسا يۇقۇپ قالىدۇ، يۇقۇملانغۇچىلاردىن يىراق تۇرۇش كېرەك»خاتا. س تىپلىق جىگەر ياللۇغى كۈندىلىك قان ئۇچرىشىشسىز ئۇسۇللار ئارقىلىق تارقىلىپ كەتمەيدۇ، س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار بىلەن بىرلىكتە غىزالىنىش، قول ئېلىشىش، قۇچاقلاش، ئىشخانا بۇيۇملىرىنى ئورتاق ئىشلىتىش قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى بىخەتەر، قەستەن يىراقلىشىش ھاجەتسىز، يۇقۇملانغۇچىلارنى تېخىمۇ كەمسىتمەسلىك كېرەك
خاتا قاراش 3:«س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنى داۋالىغىلى بولمايدۇ، ئالدىنى ئالسىمۇ پايدىسى يوق»خاتا . ھازىر س تىپلىق جىگەر ياللۇغى " داۋالاپ ساقايتقىلى بولىدۇ " ، لېكىن " ساقايتىش " نىڭ ئالدىنقى شەرتى " بايقاشتا " . ئەگەر ئالدىنى ئالمىغانلىقتىن يۇقۇملانسا، كېيىنكى ساقايتقىلى بولسىمۇ، ۋىرۇس جىگەرگە زىيان يەتكۈزگەن بولسا(مەسىلەن جىگەر تالالىشىش)مۇ يۈز بېرىشى مۇمكىن. شۇڭا، ئالدىنى ئېلىش يەنىلا جىگەرنىڭ زىيانغا ئۇچرىشىدىن ساقلىنىشتىكى ئەڭ ياخشى تاللاش
جىگەرنىڭ ساغلاملىقى بىر ئۆمۈرلۈك تۇرمۇش سۈپىتىگە مۇناسىۋەتلىك. س تىپلىق جىگەر ياللۇغى گەرچە يوشۇرۇن بولسىمۇ ، لېكىن بىز ئۇنىڭ تارقىلىش يولىنى ئېنىق تونۇپ ، ئىلمىي قوغدىنىش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلىسەكلا ، بۇ " يوشۇرۇن قاتىل "غا ئۈنۈملۈك تاقابىل تۇرالايمىز . ئېسىڭىزدە بولسۇن: س تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا خەتەرلىك قىلمىشلارنى رەت قىلىشتىن ، تەشەببۇسكارلىق بىلەن تاللاشتىن باشلاپ، جىگەرنىڭ ساغلاملىقىنى قوغداش بىلەن بىرگە ئۆزىنىڭ كەلگۈسىنى قوغداش كىرەك
