【双语】关注艾滋病合并慢性病风险 ئەيدىزنىڭ سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەللىك بىلەن بىرلىشىش خەۋپىگە كۆڭۈل بۆلۈش
地区：梦想健康来源：发布者：时间：2026-03-01 01:49:23点击：
艾滋病（AIDS）是由人类免疫缺陷病毒（HIV）引起的一种严重威胁人类健康的传染病，HIV/AIDS患者及时接受规范的抗病毒治疗，可以将病毒载量控制在极低水平，期望寿命和生存质量都会达到和正常人一样的水平，但随着年龄的增长，一个不容忽视的现象必须引起关注，那就是老年HIV/AIDS患者合并高血压、高血脂、糖尿病等慢性病的风险也随之增加。
《全国第六次卫生服务统计调查专题报告》显示, 超1.9亿老年人患有慢性病。我国55岁至64岁人群慢性病患病率达48.4％，65岁及以上老年人发病率达62.3％，约75%的60岁及以上老年人患有一种或多种慢性病，心脑血管疾病、糖尿病和癌症等重大慢性病占我国疾病经济负担超90％。
研究显示HIV/AIDS患者常见慢性病包括心血管疾病、高血压、糖尿病、血脂异常和抑郁等，而且慢性病的患病率高于一般人群。当艾滋病遇到慢性病，情况并非简单叠加，而是会产生复杂的相互作用，增加健康管理的困难。艾滋病合并慢性病，双重疾病叠加，增加治疗难度，抗病毒药物与慢性病用药可能产生相互作用，不利于慢性病及艾滋病的治疗。艾滋病合并慢性病，不再是两个独立的问题，而是一个相互交织、需要全新认知的“双重健康挑战”。
面对这一挑战，我们需要一个全新的、综合性的管理策略。首先每一个人都是自己健康的第一责任人，HIV/AIDS患者要主动学习有关慢性病预防知识，践行健康生活方式，另外，促进艾滋病与慢性病卫生服务的联系与整合，对艾滋病和慢性病进行共同的管理和控制，以提高HIV/AIDS患者生命质量。具体的措施包括：
保持健康体重
保持健康体重有助于降低糖尿病、高血压等慢性病患病风险。定期监测体重变化，避免短期内体重波动过大。
均衡合理饮食
参考中国居民平衡膳食宝塔，丰富自己的饮食结构，增加蔬菜水果、全谷物、优质蛋白摄入，减少精制糖、饱和脂肪和盐的摄入量。控制每餐食量，避免暴饮暴食。
规律适量运动
现代人生活节奏快，尽管想运动、需要运动，却经常因为时间、场地和装备的限制而无法充分运动，可以利用碎片化的时间运动，进行累计运动也有助于身体健康，建议每周进行150分钟中等强度有氧运动可显著降低慢性病发病率。
戒烟和限酒
烟草和过量饮酒是多种慢性病的危险因素。戒烟可降低肺癌、慢性阻塞性肺病等疾病风险，限酒有助于预防肝硬化等。
体检早筛查
早期发现异常指标有助于及时干预慢性病发展。建议每年进行血压、血糖、血脂等基础检查，体检结果异常时应及时就医，不要忽视轻微的身体不适症状。
健康饮食，适当运动，主动筛查、规范治疗，从以上几点做起，我们是自己健康的第一责任人！
（中国疾控艾防中心 李培龙）
ئەيدىزنىڭ سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەللىك بىلەن بىرلىشىش خەۋپىگە كۆڭۈل بۆلۈش
ئەيدىز كېسىلى ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان بىر خىل ئېغىر دەرىجىدە يۇقۇملۇق كېسەل بولۇپ، ئەيدىز بىمارلىرى ۋاقتىدا قېلىپلاشقان ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشنى ۋاقتىدا قوبۇل قىلسا، ۋىرۇسنىڭ مىقدارىنى ئىنتايىن تۆۋەن سەۋىيەدە كونترول قىلالايدۇ، ئۆمرى ۋە ياشاش سۈپىتى نورمال ئادەملەرگە ئوخشاش سەۋىيەگە يېتىدۇ، ئەمما ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ، سەل قاراشقا بولمايدىغان بىر ھادىسە چوقۇم دىققەت قوزغىشى كېرەك، يەنى ياشانغان ئەيدىز بىمارلىرى يۇقىرى قان بېسىمى، دىئابىت كېسىلى قاتارلىق ئاستا خاراكتېرلىك كىسەللەر بىلەن بىرلىشىپ خەۋپنىڭ ئېشىشىنى كەلتۈرۇپ چىقىرىدۇ
«مەملىكەت بويىچە 6-قېتىملىق سەھىيە مۇلازىمىتى ئىستاتىستىكا تەكشۈرۈش مەخسۇس دوكلاتى»دا كۆرسىتىلىشچە، 190مىليوندىن ئارتۇق ياشانغان ئاستا خاراكتېرلىك كېسەلگە گىرىپتار بولغان. ئېلىمىزدە 55 ياشتىن 64 ياشقىچە بولغان كىشىلەرنىڭ ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىك نىسبىتى 48.4٪كە يېتىپ، 65 ياشتىن يۇقىرى ياشانغانلارنىڭ قوزغىلىش نىسبىتى 62.3٪كە يەتتى، تەخمىنەن ٪75 تىن يۇقىرى ياشانغانلار بىر خىل ياكى كۆپ خىل ئاستا خاراكتېرلىك كېسەلگە گىرىپتار بولغان، يۈرەك، مېڭە قان تومۇر كېسەللىكى، دىئابىت ۋە راك قاتارلىق ئېغىر ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكلەر ئېلىمىز كېسەللىكلىرىنىڭ ئىقتىسادىي يۈكىنىڭ ٪90 تىن ئاشىدۇ
تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، ئەيدىز بىمارلىرىدا دائىم ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكلەر يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرى، يۇقىرى قان بېسىم، دىئابىت كېسىلى، قاندىكى ياغ بىنورماللىقى ۋە خامۇشلۇق قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدىكەن، ئۇنىڭ ئۈستىگە سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللىك نىسبىتى ئادەتتىكى كىشىلەرنىڭكىدىن يۇقىرى ئىكەن. ئەيدىز كېسىلى سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەلگە يولۇققاندا، ئەھۋال ئاددىي ھەم قاتلاملاشمايدۇ، بەلكى مۇرەككەپ ئۆزئارا تەسىر پەيدا قىلىپ، ساغلاملىق باشقۇرۇشنى كۈچەيتىدۇ. ئەيدىز بىرلەشتۈرۈلگەن سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەللىك، قوش كېسەللىكلەر قاتلىنىپ داۋالاشنىڭ قىيىنلىق دەرىجىسىنى ئاشۇرۇش، ۋىرۇسقا قارشى دورىلار بىلەن سوزۇلما كېسەللىكلەرگە دورا ئىشلىتىش ئۆزئارا تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن، بۇ سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەللىك ۋە ئەيدىزنى داۋالاشقا پايدىسىز. ئەيدىز كېسىلىنىڭ بىرلىشىشى ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىك ئىككى مۇستەقىل مەسىلە ئەمەس، بەلكى ئۆزئارا گىرەلىشىپ، يېڭى تونۇشقا مۇھتاج بولغان "قوش ساغلاملىق خىرىسى"
بۇ خىرىس ئالدىدا بىز پۈتۈنلەي يېڭى، ئۇنىۋېرسال باشقۇرۇش تەدبىرىگە مۇھتاج. ئالدى بىلەن ھەر بىر ئادەم ئۆزىنىڭ ساغلاملىقىنىڭ بىرىنچى مەسئۇلى، ئەيدىز بىمارلىرى ئاستا خاراكتېرلىك كېسەلنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ئالاقىدار بىلىملەرنى تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئۆگىنىپ، ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلىنى ئەمەلىيەتتىن ئۆتكۈزۈشى، ئۇنىڭدىن باشقا، ئەيدىز بىلەن سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللىك سەھىيە مۇلازىمىتىنىڭ ئالاقىسى ۋە بىرىكىشىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، ئەيدىز ۋە سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللەرنى ئورتاق باشقۇرۇش ۋە تىزگىنلەش ئېلىپ بېرىشى كېرەك. كونكرېت تەدبىرلەر
01
ساغلام بەدەن ئېغىرلىقىنى ساقلاش
ساغلام بەدەن ئېغىرلىقىنى ساقلاش دىئابىت كېسىلى، يۇقىرى قان بېسىمى قاتارلىق ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكلەرنىڭ خەتىرىنى تۆۋەنلىتىشكە پايدىلىق. بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ ئۆزگىرىشىنى قەرەللىك ئۆلچەپ، قىسقا مۇددەت ئىچىدە بەدەن ئېغىرلىقىدا زىيادە داۋالغۇش بولۇپ كېتىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك -
02
تەڭپۇڭ، مۇۋاپىق يېمەك-ئىچمەك
جۇڭگو ئاھالىلىرىنىڭ يېمەك-ئىچمەك مۇنارىنى تەڭپۇڭلاشتۇرۇپ، ئۆزىنىڭ يېمەك-ئىچمەك قۇرۇلمىسىنى بېيىتىپ، كۆكتات، مېۋە-چېۋە، پۈتۈن ئاشلىق، ئەلا سۈپەتلىك ئاقسىل قوبۇل قىلىشنى كۆپەيتىپ، پىششىقلانغان شېكەر، تويۇنغان ياغ ۋە تۇزنىڭ قوبۇل قىلىنىش مىقدارىنى ئازايتىش كېرەك. ھەر ۋاق تاماق مىقدارىنى كونترول قىلىپ، ھەددىدىن زىيادە كۆپ يەپ كېتىشتىن ساقلىنىش كېرەك
03
قانۇنىيەتلك ھالدا مۇۋاپىق مىقداردا ھەرىكەت قىلىش
ھازىرقى زامان كىشىلىرىنىڭ تۇرمۇش رېتىمى تېز، گەرچە ھەرىكەت قىلغۇسى كەلسىمۇ، ھەرىكەت قىلىشقا توغرا كەلسىمۇ، ئەمما دائىم ۋاقىت، مەيدان ۋە قورال-ياراقنىڭ چەكلىمىسى تۈپەيلىدىن تولۇق ھەرىكەت قىلالمايدۇ، پارچىلانغان ۋاقىتتىن پايدىلىنىپ ھەرىكەت قىلغىلى بولىدۇ، جەمئىي ھەرىكەت قىلىشمۇ بەدەن ساغلاملىقىغا پايدىلىق، ھەر ھەپتىدە 150 مىنۇت ئوتتۇرھال چىداملىق ئوكسىگېنلىق ھەرىكەت ئېلىپ بېرىش ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكنىڭ قوزغىلىش نىسبىتىنى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىتىدۇ
04
تاماكا تاشلاش ۋە ھاراققا چەك قويۇش
تاماكا ۋە زىيادە ھاراق ئىچىش كۆپ خىل ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكلەرنىڭ خەتەرلىك ئامىلى. تاماكا تاشلاش ئۆپكە راكى، ئاستا خاراكتېرلىك توسۇلۇش خاراكتېرلىك ئۆپكە كېسەللىكلىرى قاتارلىق كېسەللىكلەرنىڭ خەتىرىنى تۆۋەنلىتىدۇ، ھاراق چەكلەش جىگەر قېتىشىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا پايدىلىق
05
ساغلاملىق تەكشۈرۈتۈشنى بالدۇر تاللاش
بالدۇر بىنورماللىق كۆرسەتكۈچىنى بايقاش سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللىكلەرنىڭ تەرەققىياتىغا ۋاقتىدا ئارىلىشىشقا پايدىلىق. ھەر يىلى قان بېسىمى، قان شېكىرى، قاندىكى ياغ قاتارلىق ئاساسىي تەكشۈرۈشلەرنى ئېلىپ بېرىش، سالامەتلىك تەكشۈرۈش نەتىجىسى بىنورمال بولغاندا ۋاقتىدا داۋالىنىش، يېنىك بەدەندىكى بىئارام بولۇش ئالامەتلىرىگە سەل قارىماسلىق تەكلىپى بېرىلدى
ساغلام يېمەك-ئىچمەك، مۇۋاپىق ھەرىكەت قىلىپ، تەشەببۇسكارلىق بىلەن تاللاپ، داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرۇش، يۇقارقى بىر قانچە نۇقتىدىن باشلاش، بىز ئۆزىمىزنىڭ ساغلاملىقىنىڭ بىرىنچى مەسئۇلى!
(جۇڭگو يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش- كونترول قىلىش مەركىزى لى پېيلوڭ)
【责任编辑：阿卜杜米吉提 】
本文仅代表作者个人观点，与新疆男孩网无关。其原创性以及文中陈述文字和内容未经本站证实，对本文以及其中全部或者部分内容、文字的真实性、完整性、及时性本站不作任何保证或承诺，请读者仅作参考，并请自行核实相关内容。本站转载仅限于非商业性信息传递之用，如无特别声明，本站转载之各种内容之版权均属其著作权人所有。如果我们的转载行为侵犯了您的正当权益，请联系我们，我们将在最短的时间内删除，并致以歉意。
新疆艾滋病检测：13999198395|感染者互助QQ群：5480101|
