HIV 感染后防护要点
自身防护:规范服用抗病毒药物,规律作息,戒烟戒酒,增强免疫力,定期随访复查;
传播防护:避免无保护性行为,不与他人共用针具、牙刷等可能沾染血液的物品;
普通人群:杜绝高危行为,全程正确使用安全套,主动进行HIV 检测,必要时采取暴露前后预防措施。
ئەيدىز كېسىلى دەسلەپكى قەدەمدىكى رېئاكسىيە ≠ دىئاگنوز قويۇش ئەمەس: يەنە جەزىملەشتۈرۈپپ تەكشۇرۇش ئىلىپ بىرىش كېرەكمۇ؟
بەزى بىمارلار يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنى تەكشۈرتكەندىن كېيىن، دوختۇرخانىنىڭ تېلېفونىنى تاپشۇرۇپ ئالىدۇ: كىملىكنى ئېلىۋېلىپ، سېسترالار پونكىتى ياكى ئامبولاتورىيەگە بېرىپ قايتا تەكشۈرتۈڭ. قايتا تەكشۈرۈش دېگەن سۆزنى ئاڭلاپ، بولۇپمۇ ئەيدىز كېسىلىنى تەكشۈرۈش نەتىجىسىنى يەنىمۇ جەزىملەشتۈرۈشكە توغرا كەلگەندە نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ بىرىنچى ئىنكاسى:
:« ئەيدىزنىڭ نەتىجىسى بېكىتىلدىمۇ؟»
تەكشۈرۈش بۆلۈمىنىڭ نۇقتىسىدىن قارىغاندا، ئەيدىز كېسىلى دەسلەپكى قەدەمدە ئىنكاس قايتۇرغاندىن كېيىن قايتىدىن قان ئېلىپ، قايتىدىن ئىسپاتلاش كۆپ ئىش ئەمەس، بەلكى نەتىجىگە مەسئۇل بولۇش.
بۈگۈن، بۇ ئىشنى بىرلا قېتىمدا ئېنىق سۆزلەيمىز.
ئاۋۋال ئەڭ مۇھىم بىر جۈملىنى ئېيتايلى: ئەيدىز كېسىلى «دەسلەپكى رېئاكسىيە» بولۇپ، «ئەيدىزدىن يۇقۇملانغان دەپ دىئاگنوز قويۇش» دېگەنلىك ئەمەس
بۇ نۇرغۇن كىشىلەر ئەڭ ئاسان خاتا چۈشىنىپ قالىدىغان جاي.
تەجرىبىخانىدا ئەيدىزنى تەكشۈرۈش ئادەتتە «بىر قەدەمدە جايىغا» بولماي، ئىككى قاتلامغا بۆلۈنىدۇ:
بىرىنچى قەدەم تاللاپ تەكشۈرۈش . تاللاشتىكى مەقسەت يۇقۇملانغۇچىلارنى ئامالنىڭ بارىچە چۈشۈرۈپ قويماسلىق، شۇڭا ئۇسۇل ئادەتتە بىر قەدەر سەزگۈر لايىھىلىنىدۇ.
ئىككىنچى قەدەمدە جەزىملەشتۈرۈش . دەلىللەشتىكى مەقسەت بۇ " تاللاپ تەكشۈرۈشتە ئىنكاس بار " نەتىجىنىڭ راست ياكى ئەمەسلىكىگە يەنىمۇ ھۆكۈم قىلىش ، ئىمكانقەدەر خاتا ھۆكۈمنى ئازايتىش .
دىمەك: دەسلەپكى مۇسبەت (ياكى دەسلەپكى تاللاشتا ئىنكاس قايتۇرۇلغان) ئەيدىزدىن يۇقۇملانغان دەپ دىئاگنوز قويۇلغانلىقىغا ۋەكىللىك قىلالمايدۇ.
تەكشۈرۈش بۆلۈمىنىڭ خىزمەت لوگىكىسىدىن ئېلىپ ئېيتقاندا ، تاللاپ تەكشۈرۈش " گۇمانلىق ئوبيېكت بايقاش " ، ئاندىن " شۇنداق ئەمەسلىكىنى جەزىملەشتۈرگىلى بولىدۇ " .
ئەيدىز تېخىمۇ ئېھتىياتچان بولۇش كېرەكمۇ ؟
ئەيدىز كېسىلىگە نىسبەتەن ئېيتقاندا، تەجرىبىخانا پەقەتلا «تۇنجى قېتىملىق مۇسبەت» ياكى «باشقا ئۇسۇللار بىلەن يەنە بىر قېتىم مۇستەھكەملەش» دىگەندىلا ئاسانلا يەكۈن چىقارسا بولمايدۇ، بۇنىڭغا تۆۋەندىكىلەر تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن:
- بىمارنىڭ پسىخىكىلىق ھالىتى
- كېيىن داۋالىنىش ۋە يۆتكەپ دىئاگنوز قويۇش
- ئائىلە ھەمراھ بىلەن پىكىر ئالماشتۇرىدۇ
- ئاممىۋى سەھىيە باشقۇرۇش
- كەلگۈسى تۇرمۇشقا بولغان ھۆكۈم
شۇڭا، قانچە مۇھىم نەتىجە بولسا، شۇنچە ئالدىراقسانلىق قىلغىلى بولمايدۇ.
نېمىشقا يەنە قايتىدىن يەنە بىر قىتىم قان تارتىدۇ؟
بۇ قەدەمنى ھەمىشە بىمارلار چۈشەنمىدى. نۇرغۇن كىشىلەر ئەسلىدىكى قان تەجرىبىخانىدا ئەمەسمۇ؟» دەپ ئويلايدۇ. نىمىشقا بىۋاستە ئەسلى ئەۋرىشكىنى ئېلىپ جەزىملەشتۈرۈپ ئىسپاتلىغىلى بولمايدۇ ،چوقۇم يەنە بىر قېتىم تارتىش كىرەك ؟ ”
تەكشۈرۈش بۆلۈمىنىڭ نۇقتىسىدىن ئېيتقاندا، ئىككىنچى قان ئەۋرىشكىسىنى قايتىدىن توپلاشنىڭ يادرولۇق مەقسىتى تۈرلۈك تاسادىپىي خاتالىق پەرقىنى ئىمكانقەدەر تۈگىتىش. چۈنكى بىر تەكشۈرۈش نەتىجىسى پەقەت «ماشىنا ئۆلچەپ بېقىش» ئۇنداق ئاددىي ئەمەس. نەتىجىسى چىقىشتىن بۇرۇن، نۇرغۇن ھالقىلارنى باشتىن كەچۈرۈش كېرەك:
- قان ئېلىش، بۇ ئىمزا چاپلاش ، تەكشۈرۈشكە ئاپىرىش، قوبۇل قىلىش، مەركەزدىن ئايرىلىش، نۇسخا ئېلىش، ئۇسكىنىدە تەكشۈرۈش، نەتىجىسىنى تەكشۈرۈپ بېكىتىش
ئەيدىز كېسىلىنى تەكشۈرۈش تۈرىگە نىسبەتەن ئېيتقاندا، تەجرىبىخانا ئىمكانقەدەر بۇ خىل خاتا دىئاگنوز قويۇش خەۋپىنى ئەڭ تۆۋەن چەككە چۈشۈرۈشى كېرەك.
شۇڭا ئىككىنچى قان ئەۋرىشكىسىنى قايتىدىن ئېلىش ماھىيەتتە جەزىملەشتۈرۈلىدۇ: بۇ نەتىجە ھەقىقەتەن بۇ ئادەمدىن كەلگەن، ئۇنىڭ ئۈستىگە ئەۋرىشكىنىڭ ئۆزى ئالدىنقى بىر تەرەپ قىلىش ئامىللىرى تەرىپىدىن كاشىلا قىلمىغان.
قايتا تەكشۈرۈش ۋە جەزىملەشتۈرۈش
نۇرغۇن كىشىلەر بۇ ئىككى ئۇقۇمنى ئارىلاشتۇرۇۋېتىدۇ. ئەمەلىيەتتە قايتا تەكشۈرۈش بىلەن جەزىملەشتۈرۈش ئوخشاش بولمىغان ئىككى ئىش .
قايتا تەكشۈرۈش دېگەن نېمە؟
دەسلەپكى تاللاشتا ئىنكاس قايتۇرىدىغان ئەۋرىشكىنى يەنە بىر قېتىم ياكى تەكرار تەكشۈرۈپ، بۇ ئىنكاسنىڭ مۇقىم مەۋجۇت بولۇپ تۇرىدىغان ياكى مەۋجۇت ئەمەسلىكىگە قاراپ باقايلى. ئۇنىڭ جاۋابى شۇكى : « بۇ تاللاش نەتىجىسى ئىشەنچلىكمۇ ؟ ”
جەزىملەشتۈرۈش دېگەن نېمە ؟
قايتا تەكشۈرۈشتە يەنىلا ئىنكاس قايتۇرۇش ئاساسىدا، ئاندىن ئالاھىدىلىكى تېخىمۇ يۇقىرى تەجرىبە ئارقىلىق يەنىمۇ ھۆكۈم قىلغىلى بولىدۇ. ئۇنىڭ جاۋابى شۇكى : « بۇ ئادەم زادى ئەيدىزدىن يۇقۇملانغانمۇ ؟» ”
دوختۇرخانا ھازىر ئىشلىتىۋاتقىنى ئاقسىل ئىزلىرى ئۇسۇلى
خۇلاسە باسقۇچى : تاللاپ تەكشۈرۈشتە ئىنكاس بار → قايتا تەكشۈرۈشتە ئىنكاس بار → قايتىدىن ئەۋرىشكە ئېلىپ تەكشۇرۇش→ تەجرىبە → ئاخىرقى خۇلاسىسىنى دەلىللەش
بۇ بىر يۈرۈش تەرتىپ قارىماققا مۇرەككەپ كۆرۈنىدۇ، ئەمما ھەقىقىي يۇقۇملانغۇچىنى چۈشۈرۈپ قويمىسا، يۇقۇملانمىغانلارغىمۇ دەخلى يەتكۈزمەيدۇ.
نېمىشقا نەتىجىسىنىڭ بەزىدە ئەكسىچە مەنپىي ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايسىز؟
بۇمۇ نۇرغۇن بىمارلارنىڭ ئەڭ گاڭگىرىغان نۇقتىسى. ئېنىقلا ئالدىدا ھەممىسى «مۇسبەت» دېگەن، ئىسپاتلاش نەتىجىسى مەنپىي بولۇپ قالدىمۇ؟
ئەمەلىيەتتە بۇ خىل ئەھۋال ئاز ئۇچرايدۇ، ئاساسلىقى ئىككى خىل ئېھتىماللىق بار.
بىرىنچى خىلى : دەسلەپكى تاللاش ساختا مۇسبەت
تاللاپ تەكشۈرۈش تەجرىبىسىنىڭ سەزگۈرلۈك دەرىجىسى ئادەتتە ناھايىتى يۇقىرى . لېكىن سەزگۈرلۈكى يۇقىرى بولۇش بارلىق «ئىنكاس»نىڭ راستىنلا يۇقۇملىنىپ قالغانلىقىدىن دېرەك بەرمەيدۇ.
ئىككىنچى خىلى: يۇقۇملىنىشنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە تۇرماقتا
يەنە بىر خىل ئەھۋال، بىماردا ھەقىقەتەن خەتەرلىك قىلمىش مەۋجۇت، ئەمما ھازىر يۇقۇملىنىشنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە تۇرىۋاتىدۇ. يۈز بېرىش ئېھتىماللىقى بار
- دەسلەپكى تاللاشتا ئىنكاس بار
- لېكىن ھەقىقىي دەلىللەش نەتىجىسى تېخى تىپىك ئەمەس
- ھەتتا مەنپىي ياكى ئېنىقسىزلىق ئىپادىلىنىشى مۇمكىن
شۇڭا يېقىندا بىمارنىڭ يېقىندا ھەقىقەتەن خەتەرلىك ئاشكارىلىنىش تارىخى بولسا، بۇ قېتىم مەنپىيلىكىنى ئىسپاتلىغان تەقدىردىمۇ، بارلىق ئەھۋاللاردا دەرھال پۈتۈنلەي چىقىرىپ تاشلىغىلى بولمايدۇ، دوختۇرنىڭ تەكلىپى بويىچە كېيىنكى قايتا تەكشۈرتۈش كېرەك.
ئەيدىز كېسىلىنى تەكشۈرۈش تەرتىپى مۇرەككەپ، ماھىيىتى ھەر بىر ئادەمنى قوغداش
بىمار نۇقتىسىدىن قارىغاندا قايتا تەكشۈرۈش تېلېفونىنى ئالغاندا، ھەقىقەتەن تەشۋىشلىنىش بولىدۇ تەكشۈرۈش بۆلۈمىنىڭ نۇقتىسىدىن قارىغاندا، ھەر بىر قەدەم كۆپرەك قىلىش ئاخىرقى يەكۈننى تېخىمۇ پۇختا قىلىش ئۈچۈندۇر.
ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغانلىقىنى جەزىملەشتۈرگەندىن كېيىن، بۇلارنى قىلىش كېرەك
دىئاگنوز قويۇلغاندىن كېيىن دەرھال يۇقۇملىنىش بۆلۈمىگە بېرىپ داۋالىنىش، ۋىروسنىڭ يۈك مىقدارى، لىمفا ھۈجەيرىلىرىنى ساناش قاتارلىق تەكشۈرۈشلەرنى مۇكەممەللەشتۈرۈپ، ۋىروسقا قارشى داۋالاشنى تاپىلىدى. ھەمراھلىرىغا ئۇقتۇرۇش ھەمدە ئۇلارغا ئەيدىزنى تەكشۈرۈش تەكلىپى بېرىش قەرەللىك قايتا تەكشۈرتۈپ، كېسەللىك ئەھۋالىنىڭ ئۆزگىرىشىنى كۆزىتىش، دورىنى خالىغانچە توختىتىپ دورا ئازايتىشقا بولمايدۇ.
ئەيدىز يۇقۇملانغاندىن كېيىنكى مۇداپىئەلىنىش مۇھىم نۇقتىسى
ئۆزىدىن مۇداپىئەلىنىش: ۋىروسقا قارشى دورىلارنى قېلىپلاشتۇرۇپ ئىستېمال قىلىش، قانۇنىيەتلىك دەم ئېلىش، تاماكا تاشلاش، ھاراق تاشلاش، ئىممۇنىتېت كۈچىنى ئاشۇرۇش، قەرەللىك ھالدا قايتا تەكشۈرۈش
مۇداپىئەلىنىشنى تارقىتىش: قوغداش خاراكتېرى بولمىغان جىسنىي قىلمىشلاردىن ساقلىنىش، باشقىلار بىلەن ئورتاق يىڭنە، چىش چوتكىسى قاتارلىق قانغا يۇقۇپ قېلىش ئېھتىماللىقى بار بۇيۇملارنى ئورتاق ئىشلەتمەسلىك
ئادەتتىكى كىشىلەر: خەتەرلىك قىلمىشلارنى تۈگىتىپ، بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى توغرا ئىشلىتىش، تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئەيدىزنى تەكشۈرۈش، زۆرۈر بولغاندا ئالدى-كەينىدىكى ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش كېرەك.
بۇ ماقالە پەننى ئومۇملاشتۇرۇشلا بولۇپ، ھېچقانداق داۋالاش يېتەكچىلىكى ھاسىل قىلمايدۇ، كونكرېت دىئاگنوز قويۇش، داۋالاش لايىھىسىدە كەسپىي دوختۇرلاردىن مەسلىھەت سوراڭ، ئەگەر سالامەتلىكى بىئارام بولسا، ۋاقتىدا مۇنتىزىم داۋالاش ئاپپاراتلىرىغا بېرىپ داۋالىنىڭ.
本文仅为科普,不构成任何医疗指导,具体诊疗方案请咨询专业医生,如有身体不适,请及时前往正规医疗机构就诊。
来源:林恩健康说