16世纪初,梅毒由西方传入我国东南沿海,此后数百年间,它在中国一直持续存在。过去十余年间,全国梅毒发病率呈明显增长趋势,报告病例数位列性传播性疾病首位。
一、梅毒到底是什么?
梅毒的罪魁祸首是一种叫“苍白密螺旋体” 的病原体,又称梅毒螺旋体——它形似一根扭曲的“弹簧”,感染人体后就四处游走,攻击皮肤、血管、神经,甚至大脑。但这根“弹簧”离开人体后却很娇气,干燥环境下几分钟就死翘翘,所以通过毛巾、马桶等间接传染的概率极低,无需过度恐慌。
二、梅毒是怎么感染的?
1.性接触(占95%以上)这是最常见的感染方式。病菌大量存在于皮疹、溃疡表面、唾液、精液、阴道分泌物中,性生活(包括口交、肛交)中哪怕有微小擦伤,就足以让病菌钻进体内,导致感染梅毒。
2.母婴传播(胎盘传给胎儿)患梅毒的孕妇可以通过胎盘传染给胎儿,且胎儿损害通常在妊娠4个月后发生,可导致死胎、早产、新生儿先天性梅毒。
3.血液传播输血、器官移植、共用针头注射、使用未经规范消毒的纹身、纹眉器械等,都有可能中招。
三、梅毒的三副面孔
一期梅毒:硬下疳(潜伏者)感染后2-4周,入侵部位(生殖器、口腔、肛门等)冒出一个硬邦邦的不痛不痒的小溃疡(医学上叫“硬下疳”),像被蚊子咬了个硬疙瘩。几周后便“自愈”了,但病菌早已通过淋巴和血液,悄悄潜伏在体内。二期梅毒:梅毒疹(模仿者)感染后7-10周,全身长满红疹,最典型的部位是手掌和脚底,它能“模仿”很多皮肤病的样子,所以被称为 “模仿大师” 。同时可能发烧、喉咙痛、淋巴结肿大。但这些症状几周后又“消失”了,疾病转入潜伏期,仅有血清学检测才能发现。三期梅毒:晚期(破坏者)感染后数年甚至几十年,若未接受规范治疗,可能发展为晚期梅毒。它攻击大血管(主动脉破裂可致猝死);攻击大脑和神经(导致痴呆、失明、瘫痪);攻击全身器官,长出“树胶肿”——像橡皮一样的肉疙瘩,可以出现在皮肤、骨头甚至大脑里。晚期梅毒通常难以逆转,但规范治疗仍可阻止病情进展、缓解症状,严重时可危及生命。
四、梅毒怎么确诊?抽血就可以
梅毒检测简便快捷,早期诊断对于防止梅毒发展至关重要。1.怎么查?——抽血就行目前最常用的两种方法(特异性抗体检测和非特异性抗体检测)都是抽血化验,梅毒螺旋体明胶颗粒凝集试验(TPPA)是常用的一种梅毒确诊方法,简单快捷,不需要空腹,随到随查。2.什么时候查最准?梅毒感染后,身体产生抗体需要一段时间。所以不是一暴露就能查出来的。高危行为后4-6周:抽血做初筛,此时大部分感染者已能检出;高危行为后满3个月:如果这时候再查一次还是阴性,基本可以排除感染。3.特殊情况要警惕如果在感染早期,身上出现了不痛不痒的小溃疡,这时候去抽血,结果有可能是阴性的——因为身体还没产生足够抗体。怎么办? 别只看血检报告。医生可以直接从溃疡部位取一点分泌物,做个暗视野显微镜检查,当场就能看到有没有梅毒螺旋体。
五、梅毒能治愈吗?能!
梅毒完全能治愈,关键在于“三早一足” :早发现、早诊断、早治疗、足疗程。首选药物:青霉素。对青霉素过敏者,医生会换用其他有效药物。治疗需足疗程,治疗后定期复查,监测指标变化。
六、怎么预防梅毒感染?
1.安全性行为:正确使用安全套,固定性伴侣或减少性伴侣数量,拒绝无保护性行为;
2.主动筛查:高危行为后主动筛查,并通知性伴侣前往皮肤性病科接受专业评估(即使对方检测结果为阴性,也可能需要预防性治疗或定期随访);婚检、产检不能省,这是给未来孩子上的第一道保险;如有高危暴露,不必等待症状出现,应尽早到医院咨询检测。
3.远离高危行为:不共用针头、纹身及纹眉等选择正规机构。
- كېسەللىك ئالامىتى يوق، لېكىن سىفلىس تەكشۇرۇش نەتىجىسى مۇسبەت ؟
- 16-ئەسىرنىڭ باشلىرىدا، سىفلىس غەربتىن جۇڭگونىڭ شەرقىي جەنۇبىي دېڭىز قىرغىقىغا تارقالغان، شۇنىڭدىن كېيىن نەچچە يۈز يىل جۇڭگودا داۋاملاشقان. ئۆتكەن ئون يىلدا، پۈتۈن مەملىكەت مىقياسىدا سىفلىسنىڭ قوزغىلىش نىسبىتى كۆرۈنەرلىك ئۆرلەپ، دوكلات قىلىنغان يۇقۇملانغۇچىلار جىنسىي كېسەللىكلەر ئىچىدە بىرىنچى ئورۇندا تۇردى.
- 1.سىفلىس دېگەن زادى نېمە؟
- سىفلىس كېسىلىنىڭ باش جىنايەتچىسى «Treponema pallidum» دەپ ئاتىلىدىغان بىر خىل كېسەللىك قوزغاتقۇچى بولۇپ، ئۇ بەدەننى يۇقۇملاندۇرغاندىن كېيىن ئەتراپقا تارقىلىپ، تېرە ، قان تومۇرلار ، نېرۋا ھەتتا چوڭ مېڭىگە ھۇجۇم قىلىدۇ . بىراق بۇ «بۇلاق» ئادەم بەدىنىدىن ئايرىلغاندىن كېيىن، ناھايىتى نازۇك بولۇپ، قۇرغاق مۇھىتتا نەچچە مىنۇت ئىچىدە ئۆلۈپ كېتىدۇ، شۇڭا لۆڭگە، ھاجەتخانا قاتارلىق ۋاستىلەر ئارقىلىق ۋاسىتىلىك يۇقۇش ئېھتىماللىقى ئىنتايىن تۆۋەن، شۇڭا ھەددىدىن زىيادە ئالاقزادە بولۇشنىڭ ھاجىتى يوق
- 2.سىفلىس قانداق يۇقىدۇ؟
- جىنسىي ئۇچرىشىش (٪95 تىن كۆپرەك) بۇ ئەڭ كۆپ كۆرۈلىدىغان يۇقۇملىنىش شەكلى. باكتېرىيەلەر ئەسۋە، جاراھەت يۈزى، شۆلگەي سۇيۇقلۇقى، مەنىي ۋە جىنسىي يول ئاجراتمىلىرىدا كۆپ بولىدۇ. جىنسىي پائالىيەت جەريانىدا كىچىككىنە سۈركەشلەر (ئېغىز بوشلۇقى ۋە مەقئەت جىنسىي مۇناسىۋەتنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ) باكتېرىيەلەرنىڭ بەدەنگە كىرىپ، سىفلىس بىلەن يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ
- ئانىدىن بالىغا يۇقۇش (بالا ھەمراھىدىن ھامىلىگە يۇقۇش): سىفلىس كېسىلىگە گىرىپتار بولغان ھامىلىدار ئاياللار بالىياتقۇ ئارقىلىق سىفلىس يۇقىدۇ، ھامىلىنىڭ زەخمىلىنىشى ئادەتتە ھامىلىدار بولۇپ 4 ئايدىن كېيىن يۈز بېرىدۇ، ئۆلۈك تۇغۇش، بالدۇر تۇغۇلۇش ۋە تۇغما سىفلىس پەيدا بولىدۇ
- قان ئارقىلىق يۇقۇش، ئەزا كۆچۈرۈش، ئورتاق يىڭنە ئوكۇل سېلىش، مۇۋاپىق دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان گۈل چېكىش ۋە قاش چېكىش ئۈسكۈنىسى قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى تەسىرگە ئۇچرايدۇ.
- 3.سىفلىسنىڭ ئۈچ باسقۇچى
- دەسلەپكى سىفلىس: يۇقۇملىنىپ 2-4 ھەپتىدىن كېيىن، قاتتىق ئاغرىقسىز كىچىك جاراھەت (تىببىي جەھەتتىن «قاتتىق چىلان دېيىلىدۇ») تاجاۋۇز قىلغان ئورۇندا (جىنسىي ئەزا، ئېغىز، مەقئەت قاتارلىقلار) پەيدا بولىدۇ، پاشا چېقىۋالغان قاتتىق ئىششىققا ئوخشاپ قالىدۇ. بىر نەچچە ھەپتىدىن كېيىن ئۇ «ئۆزلۈكىدىن ساقىيىدۇ» لېكىن كېسەللىك قوزغاتقۇچى لىمفا ۋە قان ئارقىلىق جىمجىت ئادەم بەدىنىگە سىڭىپ كىرىدۇ. ئىككىنجى دەرىجىدىكى سىفلىس: سىفلىس ئەسۋە (تەقلىد قىلىش) يۇقۇملىنىپ 7-10 ھەپتىدىن كېيىن، پۈتۈن بەدەندە قىزىل ئەسۋە بىلەن قاپلىنىدۇ، كۆپىنچىسى ئالقىنى ۋە ئاستى قىسمىدا پەيدا بولىدۇ. ئۇ نۇرغۇن تېرە كېسەللىكلىرىنى «تەقلىد» قىلالايدۇ، شۇڭا «تەقلىد قىلغۇچى» دەپ ئاتالغان. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، قىزىش، گال ئاغرىش، لىمفا تۈگۈنى ئىششىپ قېلىشى مۇمكىن. لېكىن بۇ كېسەللىك ئالامەتلىرى بىر نەچچە ھەپتىدىن كېيىن «يوقاپ كېتىدۇ» ۋە كېسەللىك بۆشۈك باسقۇچىغا كىرىدۇ، بۇ كېسەلنى پەقەت قان زەردابى تەكشۈرۈش ئارقىلىق بايقىغىلى بولىدۇ. ئۈچىنچى دەرىجىلىك سىفلىس: يۇقۇملانغاندىن كېيىن نەچچە يىل ھەتتا نەچچە ئون يىلدىن كېيىن، ئەگەر مۇۋاپىق داۋالانمىسا، ئاخىرقى باسقۇچتىكى سىفلىسقا ئايلىنىشى مۇمكىن. ئۇ چوڭ قان تومۇرلارغا ھۇجۇم قىلىدۇ (ئائورتا يېرىلىپ كېتىش تۇيۇقسىز ئۆلۈشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ)؛ چوڭ مېڭە ۋە نېرۋىلارغا ھۇجۇم قىلىدۇ (دېۋەڭلىك، قارىغۇ ۋە پالەچ بولۇشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ)؛ پۈتۈن بەدەندىكى ئەزالارغا ھۇجۇم قىلىپ، كاۋچۇكسىمان ئىششىق پەيدا قىلىدۇ، تېرى، سۆڭەك ھەتتا چوڭ مېڭىدە پەيدا بولىدۇ. ئاخىرقى باسقۇچتىكى سىفلىسنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئادەتتە تەس، لېكىن ئۆلچەملىك داۋالاش كېسەللىكنىڭ تەرەققىياتىنى توختىتىپ، كېسەللىك ئالامىتىنى پەسەيتىدۇ، ئېغىر بولغاندا ھاياتىغا خەۋپ يەتكۈزىدۇ
- 4.سىفلىسقا قانداق دىئاگنوز قويۇلىدۇ؟ قان تەكشۈرۈش كۇپايە قىلىدۇ
- سىفلىسنى تەكشۈرۈش ئاددىي ھەم تېز بولۇپ، بالدۇر دىياگنوز قويۇش سىفلىسنىڭ تەرەققىي قىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا ئىنتايىن مۇھىم. 1. قانداق تەكشۈرۈلىدۇ؟ —پەقەت قان تەكشۈرۈش كۇپايە قىلىدۇ. نۆۋەتتە ئەڭ كۆپ ئىشلىتىلىدىغان ئىككى خىل ئۇسۇل (كونكرېت ئانتىتېلا تەكشۈرۈش ۋە غەيرىي كونكرېت ئانتىتېلا تەكشۈرۈش) ھەر ئىككىلىسى قان تەكشۈرۈش. Treponema pallidum gelatin granule granule يىغىلىپ قېلىش سىنىقى (TPPA) سىفلىسنى جەزىملەشتۈرىدىغان دائىم ئىشلىتىلىدىغان ئۇسۇل. ئۇ ئاددىي ھەم تېز بولۇپ، روزا تۇتۇشنىڭ ھاجىتى يوق، ئېھتىياج بويىچە تەكشۈرگىلى بولىدۇ. 2. قاچان ئەڭ توغرا تەكشۈرۈش بولىدۇ؟ سىفلىس بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن، ئادەم بەدىنىدە ئانتىتېلا شەكىللىنىشكە ۋاقىت كېتىدۇ. شۇڭا، يۇقۇملانغاندىن كېيىن دەرھال تەكشۈرگىلى بولمايدۇ. خەتەرلىك قىلمىشتىن 4-6 ھەپتىدىن كېيىن: دەسلەپكى تەكشۈرۈشتە قان ئېلىندى؛ بۇ ۋاقىتتا كۆپ ساندىكى يۇقۇملانغۇچىلارنى بايقىغىلى بولىدۇ؛ خەتەرلىك قىلمىشتىن ئۈچ ئايدىن كېيىن: ئەگەر بۇ ۋاقىتتا تەكشۈرۈش نەتىجىسى مەنپىي بولسا، يۇقۇملىنىشنى ئاساسىي جەھەتتىن نەزەردىن ساقىت قىلغىلى بولىدۇ. 3. ئالاھىدە ئەھۋالدا ھوشيار بولۇش كېرەك. ئەگەر يۇقۇملىنىشنىڭ دەسلەپكى باسقۇچىدا ئاغرىقسىز كىچىك جاراھەت كۆرۈلسە، بۇ ۋاقىتتا قان تەكشۈرۈش مەنپىي بولۇشى مۇمكىن، چۈنكى بەدىنىڭىز تېخى يېتەرلىك ئانتىتېلا ئىشلەپ چىقارمىغان. قانداق قىلىش كېرەك؟ قان تەكشۈرۈش دوكلاتىنىلا كۆرمەڭ. دوختۇر جاراھەت ئورنىدىن ئاز مىقداردا ئاجراتما ئېلىپ، قاراڭغۇ مەيداندىكى مىكروسكوپتا تەكشۈرۈپ، نەق مەيداندا Treponema pallidum بار-يوقلۇقىنى تەكشۈرىدۇ
- 5.سىفلىسنى داۋالىغىلى بولامدۇ؟ شۇنداق داۋالىغىلى بولىدۇ !
- سىفلىسنى پۈتۈنلەي ساقايتقىلى بولىدۇ، مۇھىمى «ئۈچ بالدۇر بىر پۇت» ئۇسۇلىدا: بالدۇر بايقاش، بالدۇر دىياگنوز قويۇش، بالدۇر داۋالاش ۋە پۇت داۋالاش جەريانى. بىرىنچى تاللاش دورىسى: پېنىتسىللىن. پېنىتسىللىن رېئاكسىيە قىلغانلارغا قارىتا، دوختۇرلار باشقا ئۈنۈملۈك دورىلارنى ئىشلىتىدۇ. داۋالاش جەريانىدا تولۇق داۋالاش باسقۇچى بولۇپ، قەرەللىك تەكشۈرۈش ۋە كۆرسەتكۈچنى كۆزىتىش كېرەك
- 6.سىفلىس بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ قانداق ئالدىنى ئېلىش كېرەك؟
- بىخەتەر جىنسىي مۇناسىۋەت: گاندون ئىشلىتىش، جىنسىي ھەمراھ قۇرۇش ياكى ھەمراھ سانىنى ئازايتىش، قوغدىلىدىغان بولمىغان جىنسىي پائالىيەتلەرنى رەت قىلىش؛
- تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈش: خەتەرلىك قىلمىشلار كۆرۈلگەندىن كېيىن، تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈپ، جىنسىي ھەمراھىغا تېرە كېسەللىكلىرى بۆلۈمىگە بېرىپ كەسپىي باھالاش كېرەك (قارشى تەرەپنىڭ تەكشۈرۈش نەتىجىسى مەنپىي بولغان تەقدىردىمۇ، ئالدىنى ئېلىش داۋالاش ياكى قەرەللىك داۋالاش زۆرۈر بولۇشى مۇمكىن)؛ تويدىن بۇرۇنقى ۋە تۇغۇتتىن بۇرۇنقى تەكشۈرۈشتىن ۋاز كېچىشكە بولمايدۇ؛ ئۇلار كەلگۈسىدىكى بالىلارنىڭ بىرىنچى سۇغۇرتىسى؛ ئەگەر خەتەرلىك ئەھۋال كۆرۈلسە، كېسەللىك ئالامىتى كۆرۈلۈشنى ساقلاشنىڭ ھاجىتى يوق؛ تېزدىن دوختۇرخانىغا بېرىپ تەكشۈرۈش كېرەك
- خەتەرلىك قىلمىشلاردىن ساقلىنىش: يىڭنە چېكىش، بەدىنىگە چېكىش ياكى قاش چېكىش بىلەن ھەمبەھىرلەنمەڭ، قانۇنلۇق ئامبۇلاتورىيەلەرنى تاللاڭ
参考文献:[1]中国疾病预防控制中心性病控制中心,中华医学会皮肤性病学分会性病学组,中国医师协会皮肤科医师分会性病亚专业委员会. 梅毒、淋病和生殖道沙眼衣原体感染诊疗指南(2020年)[J]. 中华皮肤科杂志,2020, 53(3): 168-179.[2]国家疾病预防控制局监测预警司. 2023年全国法定传染病疫情概况[EB/OL]. (2024-09-18).[3]陈泽伟,梁诗晴,岳晓丽,等.2010—2023年中国梅毒流行趋势及时空分布特征《中华皮肤科杂志》2024,57(11)[4]Guiying, Cao,Huang, Jing,Cai, Jie et al. The changing epidemiology of syphilis: new strategies for new challenges in China.[J] .Lancet Reg Health West Pac, 2025, 65: 101752.






