携手防艾，让爱无碍 艾滋病防控 不仅是医疗机构的责任 更需要政府部门、社会组织、家庭 以及公众共同参与 在坚持科学防控的基础上 不断创新诊疗与预防方式 最终实现人人共享健康的美好愿景
一、艾滋病仍是全球公卫挑战，但可防可控可管理
艾滋病(AIDS)是由人类免疫缺陷病毒(HIV)引起的一种严重威胁人类健康的传染病，全球每年仍有新发感染者。
但同时，我们必须认识到：
1.艾滋病可以预防
科学的预防措施(如正确使用安全套、减少高危行为、暴露后预防PEP等)能显著降低感染风险。
2.艾滋病可以控制
在我国已实现抗病毒治疗(ART)全覆盖，及时接受规范的抗病毒治疗，可以将病毒载量控制在极低水平。
3.艾滋病已成为可管理的慢性病
HIV/AIDS患者通过及时接受规范的抗病毒治疗、定期随访和健康管理，其预期寿命和生存质量都会达到和正常人一样的水平。
知艾防艾才能携手共进
这些小知识
你会多少呢?
①一个感染了艾滋病病毒的人能从外表上看出来吗?
答案：不能。
②蚊虫叮咬会传播艾滋病吗?
答案：不会。
③与艾滋病病毒感染者或病人一起吃饭会感染艾滋病吗?
答案：不会。
④输入带有艾滋病病毒的血液会得艾滋病吗?
答案：会。
⑤与艾滋病病毒感染者共用注射器有可能得艾滋病吗?
答案：可能。
⑥感染艾滋病病毒的妇女生下的小孩有可能得艾滋病吗?
答案：可能。
⑦正确使用安全套可以减少艾滋病的传播吗?
答案：可以。
⑧只与一个性伴发生性行为可以减少艾滋病的传播吗?
答案：可以。
⑨发生高危行为后(共用针具吸毒/不安全性行为等)，应立即主动寻求艾滋病检测与咨询，72小时内服用预防药物可降低感染风险?
答案：是。
⑩故意传播艾滋病是严重的刑事犯罪，应注意搜集、保留证据并主动寻求公安机关帮助?
答案：是。
二、认识艾滋病，先从打破认知误区开始
误区一艾滋病会通过日常生活传播
错！日常接触如握手、拥抱、共餐、共用马桶、蚊虫叮咬，均不会传播HIV。
误区二艾滋病是“可耻的病”
错！艾滋病是一种传染病，污名化只会让更多人不敢检测、不敢求助，反而增加社会风险。
误区三得了艾滋病就没有希望了
错！HIV/AIDS患者及时接受规范的抗病毒治疗可以将病毒载量控制在极低水平，期望寿命和生存质量都会达到和正常人一样的水平。
三、中国艾滋病防控正在发生这些重要变化
1.智慧化检测
通过信息化平台提升检测、随访、预警效率，更快发现并阻断传播链。
2.多渠道检测
医院、疾控中心、自助检测多点布局，让检测更便捷、更隐私、更可及。
3.新型预防药物应用
暴露前预防(PrEP)和暴露后预防(PEP)，为高风险人群提供更强保护。
4.社会组织深度参与
社区组织、志愿者团体加入宣传、干预和心理支持网络，使艾滋病防控更有温度、更有力量。
四、检测是发现和阻断艾滋病最关键的一步
科学防控的核心在于：早检测、早诊断、早治疗。
高风险人群(如多性伴、男男性行为者、性行为无保护者等)请做到：
1.至少每年检测一次
高风险人群建议每3~6个月检测一次。疾控中心、定点医院会提供免费、保密的自愿咨询检测。
2.发生高危行为后立即启动暴露后预防
发生易感染艾滋病险行为后(如无保护性行为、安全套破裂、被针具刺伤等)72小时内启动暴露后预防PEP，寻求专业医生评估，坚持服药28天，可有效降低感染风险。
3.坚持规范抗病毒治疗（ART）
可延缓病程，提高生活质量，并显著降低传染性。
检测不是羞耻，而是对自己和他人的负责。暴露后预防(PEP)像一道"紧急防火墙"，必须在疑似暴露于病毒的72小时内启动，且越早服用，成功率越高!
如需要暴露后预防相关信息咨询，南宁市第四人民医院等12家医疗机构设有暴露后预防门诊，可为市民提供咨询与处置服务。
五、社会共治，每个人都可以做防艾“共同守护者”
艾滋病防控，人人都可以贡献力量：
1.做科学知识的传播者
转发一条科普，就是守护一圈人的健康。
2.做不歧视的实践者
不嘲笑、不污名、不恐吓，让更多人敢于检测、敢于治疗。
3.做文明行为的践行者
减少高危行为、保护自己与伴侣，共建健康社会。
4.做支持者和陪伴者
在治疗坚持与心理支持方面，家庭和社会的理解比药物更重要。
ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەشۋىقاتى: ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشنى بىلىش، قول تۇتۇشۇپ ئورتاق ئىلگىرىلەپ، ساغلام، گۈزەل سەپىرىگە ئاتلىنايلىبىرىنچى، ئەيدىز كېسىلى يەنىلا پۈتۈن دۇنيادىكى ئاممىۋى سەھىيە خىرىسلىرى، لېكىن ئالدىنى ئالغىلى، كونترول قىلغىلى بولىدۇ
ئەيدىز ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان ئىنسانلارنىڭ سالامەتلىكىگە ئېغىر تەھدىت سالىدىغان يۇقۇملۇق كېسەل بولۇپ، دۇنيادا ھەر يىلى يېڭى يۇقۇملانغۇچىلار بار.
لېكىن شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ، بىز چوقۇم تونۇپ يېتىشىمىز كېرەككى
- ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ
ئىلمىي ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرى (مەسىلەن بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى توغرا ئىشلىتىش، خەتەرلىك قىلمىشلارنى ئازايتىش، ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش قاتارلىقلار) يۇقۇملىنىش خەۋپىنى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ.
- ئەيدىز كېسىلىنى كونترول قىلغىلى بولىدۇ
ئېلىمىزدە ۋىروسقا قارشى داۋالاش ئومۇميۈزلۈك قاپلاشنى ئىشقا ئاشۇرۇپ، ۋىروسقا قارشى داۋالاشنى ۋاقتىدا قوبۇل قىلىپ، ۋىروسنىڭ يۈك مىقدارىنى ئىنتايىن تۆۋەن سەۋىيىدە كونترول قىلغىلى بولىدۇ.
- ئەيدىز كېسىلى باشقۇرغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەلگە ئايلاندى
ئەيدىز بىمارلىرى ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشنى ۋاقتىدا قوبۇل قىلىش، قەرەللىك ھالدا زىيارەت قىلىش ۋە ساغلاملىق باشقۇرۇش ئارقىلىق، ئۇنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى ۋە ياشاش سۈپىتى نورمال كىشىلەرگە ئوخشاش سەۋىيەگە يېتىدۇ.
ئەينىڭ ئالدىنى ئالغاندىلا ئاندىن قول تۇتۇشۇپ ئىلگىرلىگىلى بولىدۇ
بۇ كىچىك بىلىملەر
سىز قانچىلىك چوقۇم بىلىسىز؟
ئەينىڭ ئالدىنى ئالغاندىلا ئاندىن قول تۇتۇشۇپ ئىلگىرلىگىلى بولىدۇ
بۇ كىچىك بىلىملەر
سىز قانچىلىك چوقۇم بىلىسىز؟
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ئادەمنى سىرتقى كۆرۈنۈشىدىن كۆرۈۋالغىلى بولامدۇ؟
جاۋابى: بولمايدۇ
- پاشا چىشلىسە ئەيدىز كېسىلى تارقىلامدۇ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس.
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ياكى بىمارلار بىلەن بىللە تاماق يېسە ئەيدىز كېسىلى يوقىرى يۇقامدۇ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس.
- ئەيدىز ۋىرۇسى تۈسىنى ئالغان قاننى كىرگۈزسە ئەيدىز كېسىلى بولۇپ قالامدۇ؟
جاۋابى : شۇنداق .
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار بىلەن ئورتاق شپىرىس ئىشلەتكەندە ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش ئېھتىماللىقى بارمۇ؟
جاۋابى : ئېھتىماللىقى بار .
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ئاياللارنىڭ تۇغۇشىدا بالىسى ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولۇشى مۇمكىنمۇ؟
جاۋابى : ئېھتىماللىقى بار .
- بىخەتەرلىك قېپىنى توغرا ئىشلەتكەندە ئەيدىزنىڭ تارقىلىشىنى ئازايتقىلى بولامدۇ؟
جاۋابى: بولىدۇ
- پەقەت بىرلا جىنسىي ھەمراھ بىلەن جىنسىي جىنسىي ھەرىكەت قىلسا ئەيدىز كېسىلىنىڭ تارقىلىشىنى ئازايتقىلى بولامدۇ؟
جاۋابى: بولىدۇ
- خەتەرلىك قىلمىشلار يۈز بەرگەندىن كېيىن (ئورتاق يىڭنە سايمانلىرىنى ئىشلىتىپ زەھەر چېكىش/ بىخەتەر بولمىغان قىلمىشلار) دەرھال تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئەيدىزنى تەكشۈرۈش ۋە مەسلىھەت سوراش، 72 سائەت ئىچىدە ئالدىنى ئېلىش دورىسى ئىچسە يۇقۇملىنىش خەتىرىنى تۆۋەنلەتكىلى بولامدۇ؟
- جاۋابى: شۇنداق.
قەستەن ئەيدىزنى قەستەن تارقىتىش ئېغىر جىنايى ئىشلار جىنايى ئىشلار ھېسابلىنىدۇ، ئىسپات توپلاش، ساقلاپ قېلىشقا ۋە تەشەببۇسكارلىق بىلەن ج خ ئورگانلىرىدىن ياردەم تەلەپ قىلىش كېرەك؟
جاۋابى: شۇنداق.
ئىككىنجى، ئەيدىز كېسىلىنى تونۇش، ئالدى بىلەن خاتا قاراشنى بۇزۇپ تاشلاشتىن باشلاپ، ئەيدىز كېسىلىنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇش ئارقىلىق تارقىلىشىغا قاراش
خاتا كۈندىلىك ئۇچرىشىشلار مەسىلەن قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، قۇچاقلاش، بىرلىكتە غىزالىنىش، تەرەت تۇڭى، پاشا چىشلەشتەك ئۇچرىشىش قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى ئەيدىز تارقالمايدۇ.
ئىككىنچى ئەيدىز كېسىلى بولسا «نومۇسلۇق كېسەل»
خاتا ئەيدىز بىر خىل يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، نام چىقىرىش پەقەت تېخىمۇ كۆپ كىشىلەرنى تەكشۈرۈشكە جۈرئەت قىلالماي، ياردەم تەلەپ قىلىشقا جۈرئەت قىلالماي، ئەكسىچە ئىجتىمائىي خەتەرنى ئاشۇرىدۇ.
ئۈچىنچى قاراشتا ئەيدىز كېسىلى بولۇپ قالسا ئۈمىد قالمايدۇ
خاتا ئەيدىز بىمارلىرى ۋاقتىدا ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشنى ۋاقتىدا قوبۇل قىلغاندا ۋىرۇس يۈك كۆتۈرۈش مىقدارىنى ئىنتايىن تۆۋەن سەۋىيەدە كونتۇرۇل قىلغىلى بولىدۇ، ئۆمرى ۋە ياشاش سۈپىتىنىڭ نورمال ئادەمگە ئوخشاش سەۋىيەگە يېتىشىنى ئۈمىد قىلىدۇ.
ئۈچىنچى، جۇڭگودا ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىشتا بۇ مۇھىم ئۆزگىرىشلەر بولىۋاتىدۇ
ئىككىنجى، ئەيدىز كېسىلىنى تونۇش، ئالدى بىلەن خاتا قاراشنى بۇزۇپ تاشلاشتىن باشلاپ، ئەيدىز كېسىلىنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇش ئارقىلىق تارقىلىشىغا قاراش
خاتا كۈندىلىك ئۇچرىشىشلار مەسىلەن قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، قۇچاقلاش، بىرلىكتە غىزالىنىش، تەرەت تۇڭى، پاشا چىشلەشتەك ئۇچرىشىش قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى ئەيدىز تارقالمايدۇ.
ئىككىنچى ئەيدىز كېسىلى بولسا «نومۇسلۇق كېسەل»
خاتا ئەيدىز بىر خىل يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، نام چىقىرىش پەقەت تېخىمۇ كۆپ كىشىلەرنى تەكشۈرۈشكە جۈرئەت قىلالماي، ياردەم تەلەپ قىلىشقا جۈرئەت قىلالماي، ئەكسىچە ئىجتىمائىي خەتەرنى ئاشۇرىدۇ.
ئۈچىنچى قاراشتا ئەيدىز كېسىلى بولۇپ قالسا ئۈمىد قالمايدۇ
خاتا ئەيدىز بىمارلىرى ۋاقتىدا ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشنى ۋاقتىدا قوبۇل قىلغاندا ۋىرۇس يۈك كۆتۈرۈش مىقدارىنى ئىنتايىن تۆۋەن سەۋىيەدە كونتۇرۇل قىلغىلى بولىدۇ، ئۆمرى ۋە ياشاش سۈپىتىنىڭ نورمال ئادەمگە ئوخشاش سەۋىيەگە يېتىشىنى ئۈمىد قىلىدۇ.
ئۈچىنچى، جۇڭگودا ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىشتا بۇ مۇھىم ئۆزگىرىشلەر بولىۋاتىدۇ
- ئەقىل- پاراسەتلەشكەن تەكشۈرۈش
ئۇچۇرلاشقان سۇپا ئارقىلىق تەكشۈرۈش، زىيارەت قىلىش، ئاگاھلاندۇرۇش ئۈنۈمىنى ئۆستۈرۈپ، تارقىتىش زەنجىرىنى تېخىمۇ تېز بايقىدى ۋە توسۇش كېرەك.
- كۆپ يول بىلەن تەكشۈرۈش
دوختۇرخانا، كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزى، ئاپتوماتىك تەكشۈرۈش نۇقتىلىرىنى ئورۇنلاشتۇرۇپ، تەكشۈرۈشنى تېخىمۇ قولايلىق، شەخسىي سىر، تېخىمۇ يېتىشىۋالغىلى بولىدۇ.
- يېڭى تىپتىكى ئالدىنى ئېلىش دورىسىنىڭ ئىشلىتىلىشى
ئاشكارىلىنىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش ۋە ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش، خەتەرلىك كىشىلەرنى تېخىمۇ كۈچلۈك قوغداش كېرەك.
- ئىجتىمائىي تەشكىلاتلار چوڭقۇر قاتنىشىش
مەھەللە تەشكىلاتلىرى، پىدائىيلار تەشكىلاتلىرى تەشۋىقات، ئارىلىشىش ۋە پىسخىكىلىق قوللاش تورىغا قاتنىشىپ، ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىشنى تېخىمۇ تېمپېراتۇرا، كۈچكە ئىگە قىلدى.
تۆتىنجى ،تەكشۈرۈش ئەيدىزنى بايقاش ۋە توسۇشتىكى ئەڭ ھالقىلىق قەدەم
ئىلمىي ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىشنىڭ يادروسى: بالدۇر تەكشۈرۈش، بالدۇر دىئاگنوز قويۇش، بالدۇر داۋالاش.
خەتەرلىك كىشىلەر (مەسىلەن كۆپ جىنسىي ھەمراھلار، ئەرلەر قىلغۇچىلار، جىنسىي ھەرىكەتلەرنىڭ قوغدىغۇچىسى بولمىغانلار قاتارلىقلار) قىلىڭ:
تۆتىنجى ،تەكشۈرۈش ئەيدىزنى بايقاش ۋە توسۇشتىكى ئەڭ ھالقىلىق قەدەم
ئىلمىي ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىشنىڭ يادروسى: بالدۇر تەكشۈرۈش، بالدۇر دىئاگنوز قويۇش، بالدۇر داۋالاش.
خەتەرلىك كىشىلەر (مەسىلەن كۆپ جىنسىي ھەمراھلار، ئەرلەر قىلغۇچىلار، جىنسىي ھەرىكەتلەرنىڭ قوغدىغۇچىسى بولمىغانلار قاتارلىقلار) قىلىڭ:
- ئاز دېگەندە يىلدا بىر قېتىم تەكشۈرۈتۈش كېرەك
خەتەرلىك كىشىلەر ھەر ئۈچ ئايدىن ئالتە ئايغىچە بىر قېتىم تەكشۈرۈش تەكلىپىنى بەردى. يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ، كونترول قىلىش مەركىزى ، بەلگىلەنگەن نۇقتىلىق دوختۇرخانا ھەقسىز ، مەخپىيەتلىكنى ساقلايدىغان ئىختىيارىي مەسلىھەت بېرى
- خەتەرلىك قىلمىش يۈز بەرگەندىن كېيىن دەرھال ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىشنى باشلاش كېرەك
ئاسان يۇقۇملىنىشقا تېگىشلىك قىلمىشلار يۈز بەرگەندىن كېيىن (مەسىلەن قوغداش خاراكتېرلىك قىلمىشلار بولمىغان، بىخەتەرلىك قېپى يېرىلىپ كېتىش، يىڭنە سانجىلىپ يارىلىنىش قاتارلىقلار) 72 سائەت ئىچىدە ئاشكارىلىنىپ كېتىشنىڭ ئالدىنى ئالغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىشقا باشلاپ، كەسپىي دوختۇرلارنىڭ باھالىشىنى تەلەپ قىلىپ، 28 كۈن دورا ئىچىشتە چىڭ تۇرغاندا، يۇقۇملىنىش خەتىرىنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ.
- ۋىروسقا قارشى داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرۇشتا چىڭ تۇرۇش كېرەك
بۇ كېسەللىك مۇساپىسىنى كېچىكتۈرۈپ، تۇرمۇش سۈپىتىنى ئۆستۈرىدۇ ھەمدە يۇقۇملىنىشچانلىقىنى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىتىدۇ.
تەكشۈرۈش نومۇس ئەمەس بەلكى ئۆزىگە ۋە باشقىلارغا مەسئۇل بولىدۇ ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش خۇددى " جىددىي مۇداپىئە لىنىيىسى " گە ئوخشايدۇ ، چوقۇم ۋىروس ئاشكارىلىنىپ قالغان 72 سائەت ئىچىدە قوزغىتىلىشى كېرەك ، ئۇنىڭ ئۈستىگە قانچە بالدۇر ئىستېمال قىلغانسېرى ، مۇۋەپپەقىيەت قازىنىش نىسبىتى شۇنچە يۇقىرى بولىدۇ !
ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىشقا ئالاقىدار ئۇچۇرلاردىن مەسلىھەت سورىماقچى بولسا، نەننىڭ شەھەرلىك 4-خەلق دوختۇرخانىسى قاتارلىق 12 داۋالاش ئاپپاراتلىرى ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىش ئامبولاتورىيىسى تەسىس قىلىپ، شەھەر ئاھالىلىرىنى مەسلىھەت بېرىش ۋە بىر تەرەپ قىلىش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ.
بەشىجى ، جەمئىيەتتە ئورتاق تۈزەش، ھەر بىر ئادەم ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش «ئورتاق قوغدىغۇچى» بولسا بولىدۇ.
ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ، تىزگىنلەشتە ھەممە ئادەم كۈچ چىقىرالايدۇ :
تەكشۈرۈش نومۇس ئەمەس بەلكى ئۆزىگە ۋە باشقىلارغا مەسئۇل بولىدۇ ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش خۇددى " جىددىي مۇداپىئە لىنىيىسى " گە ئوخشايدۇ ، چوقۇم ۋىروس ئاشكارىلىنىپ قالغان 72 سائەت ئىچىدە قوزغىتىلىشى كېرەك ، ئۇنىڭ ئۈستىگە قانچە بالدۇر ئىستېمال قىلغانسېرى ، مۇۋەپپەقىيەت قازىنىش نىسبىتى شۇنچە يۇقىرى بولىدۇ !
ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىشقا ئالاقىدار ئۇچۇرلاردىن مەسلىھەت سورىماقچى بولسا، نەننىڭ شەھەرلىك 4-خەلق دوختۇرخانىسى قاتارلىق 12 داۋالاش ئاپپاراتلىرى ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىش ئامبولاتورىيىسى تەسىس قىلىپ، شەھەر ئاھالىلىرىنى مەسلىھەت بېرىش ۋە بىر تەرەپ قىلىش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ.
بەشىجى ، جەمئىيەتتە ئورتاق تۈزەش، ھەر بىر ئادەم ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش «ئورتاق قوغدىغۇچى» بولسا بولىدۇ.
ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ، تىزگىنلەشتە ھەممە ئادەم كۈچ چىقىرالايدۇ :
- . ئىلىم-پەن بىلىملىرىنى تارقاتقۇچى بولۇش
پەننى ئومۇملاشتۇرۇشنى تارقىتىش، بىر ئايلانما ئادەمنىڭ سالامەتلىكىنى قوغداش.
- كەمسىتمەيدىغان ئەمەلىيەتتىن ئۆتكۈزگۈچى بولۇش كېرەك
مەسخىرە قىلماسلىق، نام-شۆھرەتكە، قورقۇتماسلىق، تېخىمۇ كۆپ كىشىلەرنى تەكشۈرۈشكە جۈرئەت قىلىپ، داۋالاشقا جۈرئەت قىلالايدىغان قىلىش كېرەك.
- مەدەنىي ھەرىكەتنى ئەمەلىيەتتىن ئۆتكۈزگۈچى بولۇش كېرەك
خەتەرلىك ھەرىكەتلەرنى ئازايتىپ، ئۆزىنى ۋە ھەمراھىنى قوغداپ، ساغلام جەمئىيەت بەرپا قىلىش كېرەك.
- قوللىغۇچى ۋە ھەمراھ بولغۇچى بولۇڭ
