- ئەيدىز: ئۇنى چۈشىنىش، ئالدىنى ئېلىش ۋە ئۇنىڭغا بىۋاسىتە يۈزلىنىش
- ئەيدىز كېسىلى ئادەم بەدىنىنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان ئېغىر يۇقۇملۇق كېسەللىك. ئەيدىز ۋىرۇسى ئاساسلىقى ئادەم بەدىنىنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا ھۇجۇم قىلىپ، تۈرلۈك كېسەللىكلەرگە قارشى تۇرۇش كۈچىنى يوقىتىپ، ئېغىر پۇرسەتپەرەسلىك يۇقۇملىنىش ۋە ئۆسمىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، ئاخىرىدا ئۆلۈمنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
- 1.ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ تارقىلىش يوللىرى
- ئەيدىز ۋىرۇسى ئاساسلىقى ئەيدىز بىمارلىرى ۋە يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ قان، ئىسپېرما، جىنسىي يول سۇيۇقلۇقى، مېڭە ئومۇرتقا سۇيۇقلۇقى، كالپۇك سۇيۇقلۇقى، سۈت سۇيۇقلۇقى ۋە ئانا سۈتىدە مەۋجۇت بولۇپ، ئاساسلىقى جىنسىي مۇناسىۋەت، قان ۋە ئانا بىلەن بالا ئوتتۇرىسىدا يۇقىدۇ. نۆۋەتتە جىنسىي تارقىلىش ئاساسلىق يۇقۇش يولى بولۇپ، ئۆلكىمىزدە ٪95 تىن كۆپرەكىنى ئىگىلەيدۇ.
- 2.يۇقۇملىنىش ئەھۋالىنى قانداق بىلگىلى بولىدۇ
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندا بىر نەچچە يىل ھەتتا ئون يىلدىن ئارتۇق بۆشۈك مەزگىلى بولىدۇ. يۇقۇملانغۇچىلاردا كونكرېت كىلىنىكىلىق كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلمىگەن بولۇشى مۇمكىن، پەقەت تەكشۈرۈش ئارقىلىقلا ئۇلارنىڭ يۇقۇملانغانلىقىنى جەزىملەشتۈرگىلى بولىدۇ.
- 3.ئەيدىز كېسىلىنى داۋالاش
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن، ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشنى تېزدىن باشلاش كېرەك. ئۆمۈرلۈك ئۆلچەملىك دورا ئادەم بەدىنىدىكى ۋىرۇسنىڭ مىقدارىنى زور دەرىجىدە ئازايتىپ، قايتا تارقىلىش خەۋپىنى تۆۋەنلىتىپ، بىمارنىڭ ئۆمرىنى ئۇزارتىپ، تۇرمۇش سۈپىتىنى يۇقىرى كۆتۈرىدۇ.
- 4.ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلى
- نۆۋەتتە ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئالىدىغان ۋاكسىنا يوق. توغرا ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى ئىگىلەش، بىخەتەر بولمىغان جىنسىي قىلمىشلاردىن ساقلىنىش، ئۆزىنى قوغداش ۋە گاندون ئىشلىتىش ئەڭ ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرى.
- ئەگەر خەتەرلىك قىلمىشلار كۆرۈلسە، يۇقۇملىنىش خەۋپىنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلىتىش كېرەك.
- پۈتكۈل جەمئىيەت ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنى چۈشىنىشى ۋە كۆڭۈل بۆلۈشى كېرەك، كەمسىتىشنى تۈگىتىشى كېرەك، ئەمما ئەيدىز ۋىرۇسىنى قەستەن تارقاتقۇچىلار مۇناسىپ قانۇنىي مەسئۇلىيەتنى ئۈستىگە ئالىدۇ .






