ساغلاملىقنى ئومۇملاشتۇرۇش | ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئىلمىي ئالدىنى ئېلىپ، ساغلاملىق مۇداپىئە سېپىنى مۇستەھكەملەش كېرەك
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى دېگەن نېمە
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ب تىپلىق ۋىروس خاراكتېرلىك جىگەر ياللۇغىنىڭ قىسقارتىلمىسى، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان، جىگەر سالامەتلىكىگە تەھدىت سالىدىغان مۇھىم يۇقۇملۇق كېسەل. نۇرغۇن كىشىلەر ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا قارىتا خاتا قاراش مەۋجۇت. بۈگۈن كۆپچىلىككە پەننى ئومۇملاشتۇرۇپ، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ تارقىلىش يوللىرى ۋە ئىلمىي ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنى چۈشەندۈرۈپ، ۋەھىمىنى تۈگىتىپ، ئۆزى ۋە ئائىلىسىدىكىلەرنى ئىلمىي قوغداشنى سۆزلەيدۇ
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئاساسلىق تارقىلىش يولى ئۈچ خىل
- ئانىدىن بوۋاق تارقىلىش
بۇ ئېلىمىزدە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئاساسلىق تارقىلىش يولى بولۇپ، يېڭىدىن يۇقۇملانغانلارنىڭ ٪40-٪50نى ئىگىلەيدۇ. ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى يۈزىدىكى ئانتىگېن مۇسبەت ھامىلدار ئايال تۇغۇت جەريانىدا ھامىلىنىڭ ئانىسىنىڭ قېنى، باش سۈيى ياكى جىنسىي يول ئاجرىتىپ چىقارغان سۇيۇقلۇقى بىلەن ئۇچراشسا، ۋىرۇس تېرە شىللىق پەردىسى ئارقىلىق بۇزۇلغان جايغا تاجاۋۇز قىلىشى مۇمكىن.
ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىشتىكى مۇھىم نۇقتىلار: ھامىلىدار- تۇغۇتلۇق ئاياللار بالدۇرراق ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى تەكشۈرۈشىنى قوبۇل قىلىشى كېرەك ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى يۈزىدىكى ئانتىگېنلىق مۇسبەت تۇغۇتلۇق ئايال تۇغۇلغان بوۋاق تۇغۇلغاندىن كېيىنكى 12 سائەت ئىچىدە، ئوخشىمىغان قىسىملاردا ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئەملىشى ھەمدە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئىممۇنىتېتلىق شارسىمان ئاقسىلى ئۇرغۇزسا، تارقىلىش خەۋپىنى ٪1تىن تۆۋەنگە چۈشۈرگىلى بولىدۇ
- قان ئارقىلىق تارقىلىش
ۋىرۇسنىڭ قان ئارقىلىق تارقىلىشى ئۈنۈمى ناھايىتى يۇقىرى، مىكرو قان يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
دائىم كۆرۈلىدىغان كۆرۈنۈش: بىخەتەر بولمىغان ئوكۇل سېلىش (دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان يىڭنە)، كىرىش خاراكتېرلىك دىئاگنوز قويۇش مەشغۇلاتى (چىش ۋاستىسى ئارقىلىق داۋالاش، ئىچكى ئەينەكتە تەكشۈرۈش، يىڭنە سانجىش قاتارلىق ئۈسكۈنىلەرنى دېزىنفېكسىيە قىلماسلىق)، قاتتىق تاللاپ تەكشۈرۈلمىگەن قان ياكى قان بۇيۇملىرىنى كىرگۈزۈش(ھازىر بىر قەدەر ئاز ئۇچرايدۇ).
تۇرمۇش خەۋپ-خەتىرى: ساقال ئالغۇچ، چىش چوتكىسى قاتارلىق شەخسىي بۇيۇملارنى ئورتاق ئىشلىتىش، ئەگەر تېرە ياكى شىللىق پەردىسىدە ئازراق بۇزۇلۇپ كېتىش بولسا(مەسىلەن ساقال ئالغۇچ يارىلىنىش، چىش مىلىكىدىن قان چىقىش)شەخسىي بۇيۇملارنى ئورتاق ئىشلىتىپ، ۋىروس بىلەن بۇلغانغان قان بىلەن ئۇچراشسا يۇقۇملىنىشى مۇمكىن
- جىنسىي ئۇچرىشىش تارقىلىشى
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار بىلەن مۇداپىئەسىز قىلمىشلار بەدەن سۇيۇقلۇقى ئارقىلىق يۇقۇملىنىشى مۇمكىن.
ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىشتىكى مۇھىم نۇقتا: بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى توغرا ئىشلىتىش توسۇش خاراكتېرلىك تارقىلىشنى توسۇشتىكى ئۈنۈملۈك تەدبىر
ئىلمىي مۇداپىئە، بۇ بىر نەچچە ئۇسۇل ئەڭ پايدىلىق
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ يادروسى "ۋاكسىنا ئۇرۇش، ئۈزۈلۈپ تارقىتىش، بالدۇر تاللاش"، تۆۋەندىكى بىر قانچە نۇقتىنى ياخشى ئىشلىگەندىلا ساغلاملىق مۇداپىئە سېپىنى ئۈنۈملۈك بەرپا قىلغىلى بولىدۇ.
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئەملەش - ئەڭ بىۋاستە ئۈنۈملۈك ۋاسىتە
- يېڭى تۇغۇلغان بوۋاق : دۆلەتنىڭ ئىممۇنىتېت پىلانى بويىچە ، تۇغۇلغاندىن كېيىن 24 سائەت ئىچىدە تۇنجى قېتىم ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئەملەيدۇ ، ئارقىدىن " 0 ، 1 ، 6 ئاي " تەرتىپى بويىچە پۈتۈن مۇساپىدە ھەقسىز ئەملىنىدۇ .
- قۇرامىغا يەتكەنلەر: ئەملەنمىگەن ياكى پۈتۈن مۇساپىدە ئەملەنمىگەن چوڭلار ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىدىن بەش تۈرنى تەكشۈرۈش تەكلىپى بېرىلىدۇ. ئەگەر سىرتقى يۈزىدىكى ئانتىتېلا (Hب s) 10mIU/mLدىن تۆۋەن بولسا، ۋاقتىدا ئۈچ رېتسىپنى تولۇقلاپ ئۇرۇقلاش كېرەك خەتەرلىك كىشىلەر (مەسىلەن تىببى خادىملار، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئائىلە تاۋاباتلىرى) ئانتىتېلا سەۋىيىسىنى قەرەللىك ئۆلچەپ تۇرۇشى كېرەك.
داۋالاش ھەرىكىتىنى قېلىپلاشتۇرۇپ، قان تارقىتىش زەنجىرى ئۈزۈلۈپ تاشلاش
داۋالاش، دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاشتا مۇنتىزىم داۋالاش ئاپپاراتلىرىنى تاللاپ، بىر قېتىم ئىشلىتىلىدىغان داۋالاش ئۈسكۈنىلىرىنى ئىشلىتىشكە ياكى قاتتىق دېزىنفېكسىيە قىلىدىغان ئۈسكۈنىلەرنى ئىشلىتىشكە كاپالەتلىك قىلىش كېرەك.
باشقىلار بىلەن ساقال ئالغۇچ، چىش چوتكىسى، تىرناق ئالغۇچ قاتارلىق قان بىلەن ئۇچرىشىش ئېھتىماللىقى بار شەخسىي بۇيۇملارنى ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كېرەك.
ئانىلار بىلەن بوۋاقلارنىڭ توسۇشىنى ياخشى ئىشلەپ، يېڭى ھاياتلىقنى قوغداش كېرەك
بارلىق ھامىلدار ئاياللار ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنى تاللاپ تەكشۈرتىشى كېرەك، دوختۇرلار ۋىروسنىڭ يۈك كۆتۈرۈش مىقدارى قاتارلىق ئەھۋاللارغا ئاساسەن ھامىلدارلىق مەزگىلىدە ۋىروسقا قارشى داۋالاش كېرەكمۇ يوق دەپ باھالايدۇ. يېڭى تۇغۇلغان بوۋاق تۇغۇلغاندىن كېيىن 12 سائەت ئىچىدە "ۋاكسىنا + ئىممۇنىتېتلىق شارسىمان ئاقسىل" بىرلەشمە ئىممۇنىتېتنى تاماملاش ئانا-بالىلارنىڭ تارقىلىشىنى توسۇشتىكى مۇھىم ھالقا، مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى ٪95تىن ئاشىدۇ.
دائىم كۆرۈلىدىغان خاتا قاراش، بىر قېتىمدا ئېنىق بىلىۋىلىڭ
- ❌ خاتا قاراش 1: ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى تاماق يېيىش، قۇچاقلاش، قول ئېلىشىش ئارقىلىق يۇقۇملىنىدۇ.
- ✅ ھەقىقىي ئەھۋال: كۈندىلىك ئۇچرىشىش ئارقىلىق تارقىلىپ كەتمەيدۇ، قەستەن ئايرىشنىڭ ھاجىتى يوق.
- ❌ خاتا قاراش 2 : ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنى ئانا سۈتى بىلەن بېقىشقا بولمايدۇ .
- ✅ ھەقىقىي ئەھۋال: يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلار ئۆلچەملىك ئەملەنگەندىن كېيىن، ئانا سۈتىنى ئېمىتىش بىخەتەر بولىدۇ ئەمچەك بېشى يېرىلىپ قان چىققاندا ۋاقتىنچە توختىتىش كېرەك.
- ❌ خاتا قاراش 3: ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئەملەنگەندىن كېيىن يۇقۇملانمايدۇ.
- ✅ ھەقىقىي ئەھۋال : ۋاكسىنانى قوغداش ئۈنۈمى ياخشى ، بىراق ئانتىتېلا سەۋىيىسىنى قەرەللىك ئۆلچەپ ، ئانتىتېلا يېتىشمەسلىكنى ۋاقتىدا تولۇقلاش كېرەك .
ئەسكەرتىش: قەرەللىك تاللاپ تەكشۈرۈپ، بالدۇر ئالدىنى ئېلىش، بالدۇر داۋالاش
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن ئۇزۇن مۇددەت كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلمەسلىكى مۇمكىن، ئەمما جىگەر "يوشۇرۇن زەخمىلىنىشى" مۇمكىن. خەتەرلىك كىشىلەرگە (ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئائىلە تاۋاباتلىرى، تىببى خادىملار، پاكىز بولمىغان داۋالاش، بەدەنگە يازماسلىق/ جىنسىي قىلمىشلار تارىخىغا ئىگە، ھامىلدار ئاياللار) ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىدىن بەش تۈر ۋە جىگەر ئىقتىدارىنى تاللاپ تەكشۈرۈپ، بالدۇر بايقاپ، بالدۇر ئارىلىشىش تەكلىپى بېرىلدى.
ھەممە ئادەم ئۆزىنىڭ ساغلاملىقىنىڭ بىرىنچى مەسئۇلى ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ھەقىقىي ئەھۋالىنى ئىگىلەپ، ئىلمىي ئالدىنى ئېلىپ، كەمسىتمەسلىك، ۋەھىمە قىلماسلىق، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ساغلاملىق مۇداپىئە سېپىنى ئورتاق مۇستەھكەملەش كېرەك.
