Ben曾说:“我们只是不小心感染了可控病毒,只想过平凡生活。”这是所有感染者的心声。他们和我们一样努力生活、珍惜家人,病毒不该是他们的标签。
红丝带象征对感染者的关爱。愿我们摘下有色眼镜,用科学驱散恐惧,用包容传递温暖。真正可怕的从不是HIV,而是人与人的冷漠疏远。
كەمسىتىشنى ئەيدىز ۋىروسىدىنمۇ بەكرەك باشقىلارغا زىيان يەتكۈزمەڭ! بۇ ھەقىقىي ئەھۋاللارنى ئاسانلا چۈشەنگىلى بولىدۇ
ئون يىل بۇرۇن بىرەرسى ماڭا ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملىنىش ساقايماسلىق ھەم ياخشى تۇرمۇش كەچۈرەلەيدىغانلىقىنى ئېيتقان بولسا، بۈگۈنكى ...... داۋالىنىشقا دەخلى يەتكۈزمەيتتىم» بۇ بېن چۇڭچىڭدا بىر ئاخىرقى باسقۇچلۇق بىمارنى يوقلىغاندا، ئاڭلىغان ئەڭ كىشىنى ئازاپلايدىغان گەپ.
بېن ئۆزى ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچى بولۇپ، 11 يىل مۇقىم ياشىدى 28 يېشىدا دىئاگنوز قويۇلغاندا، ئۇ ۋىروسنىڭ مىقدارى يۇقىرى بولغاچقا ئۈمىدسىزلەنگەن، ئىجارە ئالغان ئۆيگە يوشۇرۇنۇپ ئۈچ كۈن ئازابلانغان. ئاتا-ئانىسىنىڭ تىت-تىت بولغان ھالىتىگە قاراپ، ئۇ چىشىنى چىشلەپ داۋالاشقا باشلىدى. ھازىر ئۇنىڭ تېنى ساغلام بولۇپلا قالماي يەنە ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش جامائەت پاراۋانلىقىغا ئاتلىنىپ، كەمسىتىشكە قارشى سەنئەت كۆرگەزمىسىنى پىلانلاپ، مەكتەپكە كىرىپ پەننى ئومۇملاشتۇرۇپ، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭمۇ ياخشى تۇرمۇش كەچۈرەلەيدىغانلىقىنى ئىسپاتلىدى. لېكىن ئەمەلىيەتتە نۇرغۇن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ قۇرقىدىغىنى ۋىرۇس بولۇپلا قالماي بەلكى ياندىكىلەرنىڭ سوغۇق مۇئامىيلىسى
بۈگۈن بىز ئەيدىز كېسىلىنى كەمسىتىش توغرىسىدا پاراڭلىشايلى ـ نۇرغۇن كەمسىتىشلەر ئۇقۇشماسلىقتىن كېلىپ چىققان، ئۇقۇشماسلىقنى يەشسەكلا، قورقۇنچ تەبىئىي تارقىلىپ كىتىدۇ .
01
ئاۋۋال ئوقۇشماسلىقنى تۇگىتەيلى: ئەيدىز توغرىسىدىكى ئۈچ دائىملىق ئۇقۇشماسلىق بار، بىر قىتىمدا ئېنىق سۆزلەيمىز
ئەيدىز كېسىلىدىن قورقۇش نادانلىقتىن كېلىپ چىققان. كۆپچىلىك دائىم «ئەي ئۆزگىرىش» توغرىسىدا پاراڭلىشىدۇ، ئەمما ئۇنىڭ ماھىيىتى، تارقىتىش يوللىرىنى يېرىم چۈشەندۈرىدۇ. ئۇقۇشماسلىق توپلىنىشى ۋەھىمە بولۇپ قالىدۇ ،كەمسىتىش شۇنىڭغا ئەگىشىپ كەلگەن .
بىرىنچى ھالقىلىق نۇقتا: ئەيدىز ساقايماس كېسەللىك ئەمەس، بەلكى كونترول قىلغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەللىك، خۇددى يۇقىرى قان بېسىم، دىئابىت كېسىلىگە ئوخشايدۇ. دورا ئىچىشنى قېلىپلاشتۇرۇشتا چىڭ تۇرغاندا، ۋىروسنىڭ مىقدارىنى تەكشۈرگىلى بولمايدۇ، ھەم ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرگىلى ھەم جىنسىي تارقىلىش خەۋپ-خەتىرىنى تۈگىتەلەيدۇ. ھازىر دۆلەت ھەقسىز داۋالايدۇ، دوختۇرلارنىڭ داۋالىشىغا ماسلىشىپ، نورمال تۇرمۇش خىزمىتىگە قەتئىي تەسىر كۆرسەتمەيدۇ.
ئىككىنچى بىلىم نۇقتىسى : كۈندىلىك ئۇچرىشىش يۇقمايدۇ ! ئەيدىز پەقەت جىنسىي ئۇچرىشىش، قان، ئانىدىن بوۋاققا تارقىلىشدىن ئىبارەت ئۈچ خىل يول ئارقىلىقلا تارقىلىدۇ. بىرلىكتە غىزالىنىش، قول ئېلىشىش، قۇچاقلاش، ئىشخانا ياكى ئاممىۋى ئەسلىھەلەر، پاشا چىشلەش قاتارلىقلارنىڭ يۇقۇملىنىش خەتىرى يوق. يېقىنلاشسا يۇقۇملىنىدۇ" دەپ قارايدۇ، بۇ زۆرۈر بولمىغان ئىلىم-پەن خاتا قاراش.
يەنە بىر ئادەمنى زەخمىلەندۈرىدىغان ئۇقۇشماسلىقنى تۈزىتىش كېرەك: ئەيدىز بىلەن ئەخلاقنى باغلىماڭ! بەزىلەر يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ «تۇرمۇشى قالايمىغان»نى ھېس قىلدى، بۇ بەك بىر تەرەپلىمىلىك. دوختۇر سېسترالارنىڭ كەسپىي ئاشكارىلىنىشى، قاننى تاسادىپىي بۇلغىتىش، ئانىلار-بوۋاقلارنىڭ تارقىلىشى قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. كېسەللىك بىلەن ئەخلاقنى باغلاش ئەسلىدىنلا كەمسىتىش.
02
ۋىرۇستىنمۇ يامان بولغىنى ئاشۇ زۆرۈر بولمىغان يىراقلىشىش
يۇقۇملانغۇچىلارغا نىسبەتەن ۋىرۇسنى دورا ئارقىلىق كونترول قىلغىلى بولىدۇ، لېكىن كەمسىتىشنىڭ زىيىنى ئادەمنى تېخىمۇ سۈركىتىدۇ ھەمدە تۇرمۇشنىڭ تەپسىلاتلىرىغا يوشۇرۇنغان:
خىزمەت مەيدانىدا ئىقتىدارى ئۆلچەمگە يەتكەن بولسىمۇ يۇقۇملىنىش سەۋەبىدىن -رەت قىلىندى، ئىشتىن بوشىتىلدى دوختۇرخانىدا داۋالاش ۋە كۈتۈنۈشتىن قەستەن ئۆزىنى قاچۇردى ھەتتا كېسەل كۆرۈشنى رەت قىلدى، شەخسىي سىر ئاشكارىلىنىپ كېتىشى مۇمكىن ئائىلىدە، تۇغقانلىرى تەرىپىدىن يىراقلىشىپ، ئۆيدىن قوغلاپ چىقىپ، بالىنى كۆرۈش ھوقۇقىدىن ئايرىلىپ قالدۇق ئىجتىمائىي ئالاقە جەريانىدا سالاھىيىتى ئاشكارىلانغاندىن كېيىن " پاكىز ئەمەس " بەلگە چاپلىنىپ ، پىتنە-پاساتلار ۋە دوستلىرى يىراقلىشىپ كەتتى .
تېخىمۇ يامان بولغىنى كەمسىتىش يامان خاراكتېر شەكىللەندۈرىدۇ نۇرغۇن كىشىلەر كەمسىتىشتىن قورقۇپ، خەتەرلىك قىلمىشلار بولغان تەقدىردىمۇ تەكشۈرۈشكە جۈرئەت قىلالمايدۇ دىئاگنوز قويۇلغاندىن كېيىنمۇ كېسەللىك ئەھۋالىنى يوشۇرۇپ، داۋالاشنى رەت قىلدى. بۇ ئۆزىنىڭ سالامەتلىكىنى ناچارلاشتۇرۇپلا قالماي يەنە مەقسەتسىزلا ۋىروس تارقىتىپ، ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش خىزمىتىگە توسقۇنلۇق قىلىشى مۇمكىن. خۇددى چۇڭچىڭدىكى ھېلىقى بىمارغا ئوخشاش، بۇرۇن باش قاتۇرماي تەكشۈرۈپ داۋالانسا، ئاخىرقى باسقۇچقا بارمايتتى.
03
كەمسىتىشنى تۇگىتىش تەس ئەمەس ! بىز ھەممىمىز قىلالايمىز
كەمسىتىشنى تۈگىتىش ھەر بىر ئادەمنىڭ مەسئۇلىيىتى. ئەمەلىيەتتە قىلىشقا تېگىشلىك ئىش بەك ئاددىي
بىرىنچى، ئىلىم- پەن بىلىملىرىنى كۆپ ئۆگىنىپ، ئۆسەك سۆز تارقاتماسلىق كېرەك. ئەيدىز كېسىلى تاماق ئارقىلىق يۇقۇملىنىش" قاتارلىق يالغان ئۇچۇرلارغا يولۇققاندا، تارقاتماڭ، يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزى قاتارلىق نوپۇزلۇق ماتېرىياللاردىن ئىسپات ئېلىپ، ئاندىن ئەتراپتىكى كىشىلەرگە ياردەملىشىپ ئايدىڭلاشتۇرىمىز. ئىلىم- پەن ۋەھىمىنى تۈگىتىشنىڭ ئاچقۇچى.
ئىككىنچى، يۇقۇملانغۇچىلارغا ئادەتتىكىدەك مۇئامىلە قىلىش، ئالاھىدە بولماسلىق كېرەك. ئۆزىنى قاچۇرۇشنىڭ ھاجىتى يوق، ھەددىدىن زىيادە ھېسداشلىق قىلىشنىڭ ھاجىتى يوق، بىر كۈلۈمسىرەش، بىر قېتىم پاراڭلاشسىلا يېتەرلىك ئىللىق بولىدۇ. بېن پىلانلىغان سەنئەت كۆرگەزمىسىدە يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئەسەرلىرىنىڭ كىشىنى تەسىرلەندۈرۈشىدىكى سەۋەب كۆپچىلىك ئۇلارنىڭ تۇرمۇشقا بولغان قىزغىنلىقىنى كۆرگەنلىكتىن بولغان. ئۇلارنىڭ مۇھتاج بولغىنى باراۋەرلىك، بىچارە ئەمەس.
ئۈچىنچى، شەخسىي سىرنىڭ تۆۋەن چېكىگە قاتتىق رىئايە ئەگەر باشقىلارنىڭ يۇقۇملىنىش ئەھۋالىنى بىلسە، چوقۇم مەخپىيەتلىكنى ساقلاش كېرەك- شەخسىي سىر يۇقۇملانغۇچىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مۇداپىئە سېپى، ئاشكارىلىنىپ كېتىش ئەخلاقسىز بولۇپلا قالماي يەنە قانۇنغا خىلاپلىق قىلىشقا چېتىلىدۇ.
بېن ئىلگىرى مۇنداق دىگەن: بىز پەقەت ئېھتىياتسىزلىقتىن كونترول قىلغىلى بولىدىغان ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملىنىپ، پەقەت ئاددى تۇرمۇش كەچۈرۈشنىلا ئويلايمىز. " بۇ بارلىق يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ يۈرەك ساداسى . ئۇلار بىزگە ئوخشاش تىرىشىپ تۇرمۇش كەچۈرىدۇ، ئائىلىسىدىكىلەرنى قەدىرلەيدۇ، ۋىرۇس ئۇلارنىڭ بەلگىسى بولماسلىقى كېرەك.
قىزىل لېنتا يۇقۇملانغۇچىلارغا بولغان غەمخورلۇققا سىمۋول قىلىنغان . رەڭلىك كۆزەينەكنى ئېلىۋېتىپ، ۋەھىمىنى ئىلمىي تارقاقلاشتۇرۇپ، كەڭ قورساقلىق بىلەن ئىللىقلىق يەتكۈزۈشىمىزنى ئۈمىد قىلىمەن. ھەقىقىي قورقۇنچلۇق يېرى ئەيدىز ئەمەس بەلكى ئادەم بىلەن ئادەمنىڭ سوغۇق مۇئامىلىسى ۋە يىراقلىشىش