ئەيدىز كېسىلىدىن ئىلمىي مۇداپىئە كۆرۈشتە كەمسىتىشنى يوقىتىپ، ئىللىقلىق بىلەن قوغداپ، ئورتاق ئىلگىرىلەش كېرەك 

 
ئەيدىز كېسىلى ئالدىنى ئالغىلى، كونترول قىلغىلى بولىدىغان، داۋالىغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك يۇقۇملۇق كېسەل، لېكىن ئۇزۇن مۇددەت خاتا چۈشىنىش ۋە بىر تەرەپلىمە قاراش سەۋەبىدىن، سانسىزلىغان يۇقۇملانغۇچىلارنى ۋىرۇستىنمۇ ئېغىر زەخمىگە ئۇچراتتى - كەمسىتىشكە بەرداشلىق بېرىدۇ .
 
كەمسىتىشنى تۈگىتىش زۆرۈر
گەرچە پۈتۈن دۇنيادا ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاشتا ئۈزلۈكسىز يېڭى ئىلگىرلەشلەر قولغا كەلتۈرۈلگەن بولسىمۇ، لېكىن جەمئىيەتتە كەمسىتىش يەنىلا كەسكىن خىرىس. بەزى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار كەمسىتىشتىن قورقۇپ يۇقۇملىنىش ئەھۋالىنى يوشۇرۇپ ياكى داۋالاش ئۈزۈلۈپ قالغان، داۋالاش مۇلازىمىتى ۋاقتىدا ئېرىشەلمىگەن خەتەرلىك قىلمىشلار يۇقىرى نۇرغۇن كىشىلەر كەمسىتىشتىن قورقۇپ ئەيدىزنى تەكشۈرۈشكە جۈرئەت قىلالمىغاچقا، ئۆزىنىڭ يۇقۇملىنىش ئەھۋالىنى ۋاقتىدا بىلەلمەي، ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش تەدبىرلىرىنى قوللىنالماي، ۋىرۇسنىڭ تارقىلىشىنىڭ خەتىرىنى ئاشۇرۇپ قويغان. بۇلار ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش خىزمىتىنىڭ قانات يايدۇرۇلۇشىغا ئېغىر توسقۇنلۇق قىلدى. بىز ئادەمنى ئاساس قىلىپ، يۇقۇملانغۇچىلار ۋە خەتەرلىك كىشىلەرنىڭ ھوقۇقىنى قوغداپ، كەڭ قورساق، دوستانە ئىجتىمائىي مۇھىت بەرپا قىلىشىمىز كېرەك، بۇ ئەخلاق تەلىپى بولۇپلا قالماي، ئومۇمىي خەلقنىڭ سالامەتلىكىگە كاپالەتلىك قىلىشنىڭ مۇقەررەر يولى.
 
تارقىتىش خاتا قارىشىنى بۇزۇپ تاشلاش
كەمسىتىش نادانلىق ۋە ۋەھىمەدىن كەلگەن نۇرغۇن كىشىلەر ئەيدىزنىڭ تارقىلىش يوللىرىنى يېرىم چۈشەنچىگە ئىگە قىلىپ، كۈندىلىك ئادەتتىكى ئۇچرىشىشلار يۇقۇملىنىدۇ دەپ خاتا چۈشىنىپ قالىدۇ، ئەمەلىيەتتە ئەيدىز بىمارلىرى ياكى يۇقۇملانغۇچىلار بىلەن قۇچاقلىشىپ، قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، قائىدە-يوسۇن سۆيۈشۈش، بىللە غىزالىنىش، ئورتاق سۇ ئۈزۈش كۆلچىكى قاتارلىقلاردا ئەيدىزدىن يۇقۇملانمايدىغانلىقى، پاشا چىشلىسە ئەيدىز ۋىرۇسى تېخىمۇ تارقالمايدۇ. ئەيدىزنىڭ تارقىلىش يوللىرى بىر قەدەر چەكلىمىلىك، ئاساسلىقى جىنسىي تارقىلىش، قان ئارقىلىق تارقىلىش ۋە ئانىدىن بالىغا تارقىلىش بولۇپ، بۇ ئۈچ خىل تارقىلىش يولىدا مۇداپىئەنى ياخشى قىلغاندىلا ئەيدىز كېسىلىنىڭ يۇقۇملىنىش خەتىرىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ.
 
مۇھەببەت ئارقىلىق ئىللىقلىق ئاتاقىلايلى
ھەر بىرىمىز ئەيدىز كېسىلىنى كەمسىتىشنى تۈگىتىشنى ئىلگىرى سۈرىدىغان مۇھىم كۈچكە ئايلىنالايمىز. كۈندىلىك ئۇچرىشىشتا، بىر كۈلۈمسىرەش، باراۋەر مۇئامىلە قىلغاندىلا چوڭقۇر ھۆرمەت يەتكۈزەلەيدۇ ئۇلارنىڭ قەلب ساداسىغا قۇلاق سېلىپ، ئۇلارنىڭ ئېھتىياجىنى چۈشىنىش ئەڭ ياخشى ھېسسىيات ياردىمى ئەگەر كەمسىتىش سۆز-ھەرىكىتىنى كۆرسەك، باتۇرلۇق بىلەن ئاۋاز چىقىرىپ، ئىلمىي تونۇشنى يەتكۈزۈپ، تېخىمۇ ئادىل، كەڭ قورساق ئىجتىمائىي كەيپىيات يارىتىش كېرەك.
 
بىلىم ئارقىلىق ۋەھىمىنى يوقىتىپ،توسقۇنلۇقنى ئىرىتىپ ئۇلارنى چۈشىنىش كېرەك. بىزنىڭ دۈشمىنىمىز ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملانغان ئادەم ئەمەس ھەر قېتىم چۈشىنىشتىكى كۈلۈمسىرەش، ھەر قېتىملىق باراۋەر مۇئامىلە كەمسىتىشكە تاقابىل تۇرۇشتىكى ئەڭ كۈچلۈك قورال.