如今，有效的抗病毒治疗使得HIV感染者能够享有接近一般人群的期望寿命，而寿命延长意味着HIV感染者也要面对随年龄增长而愈发常见的一些健康问题，其中重要的一项就是高血压问题。高血压会悄无声息地损害血管、心脏、肾脏和大脑等的健康。深入了解高血压对HIV感染者的影响以及如何控制对健康的损害，有助于帮助感染者采取措施降低风险，保护自身长期健康。
哪些因素会增加HIV感染者患高血压的风险？
根据最新报道，我国2021~2022年成人高血压的加权患病率为31.6%[1]。除肥胖、糖尿病、家族史等传统风险因素外，下列因素可能会影响HIV感染者血压水平。
年龄因素：高血压患病率随着年龄的增长而增加。一项针对2021~2022年成人高血压的调查研究显示，高血压加权患病率在35~44岁人群为24.7%，45~54岁为41.8%，55~64岁为54.8%，在年龄≥65岁的老年人中为66.9%[1]。随着HIV感染者寿命不断延长，越来越多的人自然进入高血压日益高发的年龄段。
HIV感染的影响：感染HIV后，由于患者长期处于慢性炎症和免疫激活状态，不可避免的会对血管产生影响，从而增加高血压和心血管疾病风险。
生活方式因素：HIV感染者的吸烟率高于普通人群。缺乏运动、高盐饮食、超重和过量饮酒等都可能会导致血压升高。
药物相互作用：某些抗病毒药物可能会影响血浆胆固醇水平[2]，用于治疗其他疾病的一些药物也可能影响血压。此时，需要在医生的指导下选择合适的药物配伍方案，尽可能减低联合用药对身体的影响。
HIV感染者如何稳定血压、维护心脏健康
HIV感染中高血压的许多风险因素可以通过早期干预和选择健康生活方式得到改善。
定期监测血压：血压测量应成为HIV感染者每次就诊的常规内容。目前，大多数医院（包括社区医院）都配有免费的血压测量设备，只要到医院就诊都可以顺便测量一下。此外，家用血压监测仪日益普及，也可以帮助个人居家期间监测血压变化。
坚持抗病毒治疗：保持良好的用药依从性，维持病毒抑制状态，可减弱HIV感染引起的慢性炎症，有助于维护血管健康和血压稳定。
健康饮食：这是控制血压最有效的策略之一。多摄入富含水果、蔬菜、全谷物、瘦肉蛋白和低脂乳制品的饮食，限制加工食品和盐的摄入，少饮酒或不饮酒，可以有效降低患高血压的风险。
健康的生活方式：规律作息，保持充足的睡眠；适度运动，控制体重，鼓励每周至少进行150分钟的中等强度体育活动；保持心态平和、张弛有度，避免长期精神紧张焦虑、熬夜、压力过大等等。这些措施都能有效改善血压和整体心血管健康。
戒烟：不仅可以降低患高血压和心血管疾病的风险，还可以降低中风、肺病和多种癌症的风险。
已经诊断为高血压的HIV感染者，可在医生的指导下服用降压药物，医生会为您仔细选择既能最大程度减少与抗病毒药物相互作用、又能提供良好血压控制的治疗方案。此外，除血压外，仍然建议感染者定期监测胆固醇、血糖、肝功能和肾功能等指标。综合风险管理通常比单独治疗一种疾病能为您提供更全面的保护。
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار يۇقىرى قان بېسىم خەتىرىنى تونۇپ يېتىشى كېرەك
- بۈگۈنكى كۈندە، ۋىرۇسقا قارشى ئۈنۈملۈك داۋالاش ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئادەتتىكى كىشىلەرگە يېقىن ئۆمۈر كۆرۈشىگە شارائىت يارىتىپ بېرىدۇ، بۇ ئۆمۈرنىڭ ئېشىشىدىن دېرەك بېرىدۇكى، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ ساغلاملىق مەسىلىسىگە دۇچ كېلىدىغانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ. يۇقىرى قان بېسىم ، قان تومۇرلار، يۈرەك، بۆرەك، چوڭ مېڭىنىڭ ساغلاملىقىغا ئۈن-تىنسىز زىيان يەتكۈزىدۇ. يۇقىرى قان بېسىمنىڭ ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارغا بولغان تەسىرى ۋە ساغلاملىق زىيىنىنى قانداق كونترول قىلىش توغرىسىدىكى چوڭقۇر چۈشەنچە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ خەتەرنى ئازايتىش ۋە ئۇزۇن مۇددەتلىك ساغلاملىقىنى قوغداشقا ياردەم بېرىدۇ.
- قايسى ئامىللار ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ يۇقىرى قان بېسىم كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ؟
- ئەڭ يېڭى دوكلاتتا كۆرسىتىلىشىچە، 2021~2022-يىلى جۇڭگودا قۇرامىغا يەتكەنلەر ئارىسىدا يۇقىرى قان بېسىم كېسىلىنىڭ تارقىلىش نىسبىتى ٪31.6 بولغان[1]. سېمىزلىك، دىئابىت كېسىلى ۋە ئائىلە تارىخى قاتارلىق ئەنئەنىۋى خەتەرلىك ئامىللاردىن باشقا، تۆۋەندىكى ئامىللار ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ قان بېسىم سەۋىيىسىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ. ياش ئامىلى: يۇقىرى قان بېسىمنىڭ تارقىلىش نىسبىتى ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ ئاشىدۇ. 2021~2022-يىلىدىكى قۇرامىغا يەتكەنلەر يۇقىرى قان بېسىم تەكشۈرۈش نەتىجىسىدە كۆرسىتىلىشىچە، 35~44 ياشتىكى يۇقىرى قان بېسىم كېسىلىنىڭ ئېغىرلىق نىسبىتى ٪24.7، 45~54 ياشتا ٪41.8، 55~64 ياشتا ٪54.8، 65 ياشلىق ياشانغانلار ئارىسىدا ٪66.≥9 بولغان. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئۆمرىنىڭ ئۈزلۈكسىز ئۇزارىشىغا ئەگىشىپ، تېخىمۇ كۆپ كىشىلەر تەبىئىي ھالدا يۇقىرى قان بېسىم كېسىلى بارغانسېرى يامرايدىغان دەۋرگە قەدەم قويدى. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ تەسىرى: ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن، بىمارلار ئۇزۇن مۇددەت سوزۇلما خاراكتېرلىك ياللۇغلىنىش ۋە ئىممۇنىتېت كۈچىنى قوزغىتىپ، قان تومۇرلارغا تەسىر كۆرسىتىپ، يۇقىرى قان بېسىم ۋە يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ. تۇرمۇش ئۇسۇلى ئامىللىرى: ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ تاماكا چېكىش نىسبىتى ئادەتتىكى كىشىلەرنىڭكىدىن يۇقىرى بولىدۇ. بەدەن چېنىقتۇرۇش كەمچىل، تۇزلۇق يېمەك-ئىچمەك، بەدەن ئېغىرلىقى ئېشىپ كېتىش، ھاراقنى زىيادە كۆپ ئىستېمال قىلىش ھەممىسى قان بېسىمىنى ئۆرلىتىۋېتىدۇ. دورىنىڭ تەسىرى: بەزى ۋىرۇسقا قارشى دورىلار پلازما خولېستېرىننىڭ سەۋىيەسىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ ، باشقا كېسەللىكلەرنى داۋالاشقا ئىشلىتىلىدىغان بەزى دورىلارمۇ قان بېسىمىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ. بۇ چاغدا دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە مۇۋاپىق دورىلارنى تاللاش كېرەك.
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار قانداق قىلغاندا قان بېسىمىنى مۇقىملاشتۇرۇپ، يۈرەك ساغلاملىقىنى ساقلىيالايدۇ؟
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشتا يۇقىرى قان بېسىم پەيدا قىلىدىغان نۇرغۇن خەتەرلىك ئامىللارنى بالدۇر ئارىلاشتۇرۇپ، ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلىنى تاللاش ئارقىلىق ياخشىلىغىلى بولىدۇ. قەرەللىك قان بېسىمىنى ئۆلچەش: ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ھەر قېتىملىق كېسەل كۆرسىتىش دائىملىق بىر قىسمى بولۇشى كېرەك. نۆۋەتتە كۆپ قىسىم دوختۇرخانىلار (مەھەللە دوختۇرخانىلىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ) ھەقسىز قان بېسىمنى ئۆلچەش ئۈسكۈنىسى سەپلەنگەن، شۇڭا دوختۇرخانىغا بارغاندا ئۆلچەش ئۆلچىگىلى بولىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، ئائىلىدە قان بېسىمنى ئۆلچەش ئۈسكۈنىسىنىڭ بارغانسېرى ئومۇملىشىشى كىشىلەرنىڭ ئۆيدە تۇرۇش جەريانىدا قان بېسىم ئۆزگىرىشىنى كۆزىتىشىگە ياردەم بېرىدۇ. ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشتا داۋالاشنى داۋاملاشتۇرۇش: دورىنى ياخشى ساقلاپ، ۋىرۇسنى تىزگىنلەش ئەيدىز ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان ئاستا خاراكتېرلىك ياللۇغنى ئازايتىپ، قان تومۇرلارنىڭ ساغلاملىقى ۋە قان بېسىمىنى مۇقىملاشتۇرۇشقا پايدىلىق. ساغلام يېمەك-ئىچمەك: بۇ قان بېسىمىنى كونترول قىلىشتىكى ئەڭ ئۈنۈملۈك تاكتىكىلارنىڭ بىرى. مېۋە-چېۋە، كۆكتات، پۈتۈن ئاشلىق، ئورۇق ئاقسىل ۋە تۆۋەن ياغلىق سۈت مەھسۇلاتلىرىنى كۆپ ئىستېمال قىلىش، پىششىقلاپ ئىشلەنگەن يېمەكلىك ۋە تۇزنى چەكلەش، ئىسپىرتنى ئاز ئىچكەندە يۇقىرى قان بېسىم خەۋپىنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ.
- ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلى: قەرەللىك ۋاقىت جەدۋىلىنى ساقلاپ، يېتەرلىك ئۇيقۇغا كاپالەتلىك قىلىش؛ مۇۋاپىق ھەرىكەت قىلىش، بەدەن ئېغىرلىقىڭىزنى كونترول قىلىش، ھەر ھەپتىدە ئاز دېگەندە 150 مىنۇت ئوتتۇراھال سىجىللىق بەدەن چېنىقتۇرۇشقا رىغبەتلەندۈرۈش؛ سوغۇققان پوزىتسىيە، تەڭپۇڭلۇقنى ساقلاپ، ئۇزاق مۇددەت روھىي جىددىيلىشىش، تەشۋىشلىنىش، تۈنەشتىن ساقلىنىش ۋە زىيادە بېسىمدىن ساقلىنىش كېرەك. بۇ تەدبىرلەر قان بېسىمى ۋە يۈرەك قان تومۇر ساغلاملىقىنى ئۈنۈملۈك ياخشىلايدۇ.
- تاماكا تاشلاش: يۇقىرى قان بېسىم ۋە يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپىنى تۆۋەنلىتىپلا قالماي، سەكتە، ئۆپكە كېسىلى ۋە ھەر خىل راك كېسەللىكلىرىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپىنى تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ. يۇقىرى قان بېسىم كېسىلىگە گىرىپتار بولغان ئەيدىز ۋىرۇسى بىمارلىرى دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە يۇقىرى قان بېسىمنى تۆۋەنلىتىدىغان دورىلارنى يېسە بولىدۇ، دوختۇر ۋىرۇسقا قارشى دورىلار بىلەن بولغان تەسىرىنى ئەڭ تۆۋەن چەككە چۈشۈرۈش بىلەن بىرگە قان بېسىمىنى ياخشى كونترول قىلىدىغان داۋالاش لايىھەسىنى ئېھتىياتچانلىق بىلەن تاللايدۇ. قان بېسىمىدىن باشقا، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ خولېستېرىن، قان شېكىرى، جىگەر ئىقتىدارى ۋە بۆرەك ئىقتىدارىنى قەرەللىك كۆزىتىشنى تەۋسىيە قىلىمىز. ئۇنىۋېرسال خەۋپ-خەتەرنى باشقۇرۇش ئادەتتە يالغۇز بىر كېسەلنى داۋالىغانغا قارىغاندا تېخىمۇ ئەتراپلىق قوغداش بىلەن تەمىنلەيدۇ.
