- ئېھتىيات قىلىڭ! C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ ئۈچ ئاساسلىق تارقىلىش يولى گىرەلىشىپ كەتكەن بولۇپ، تەڭ يۇقۇملىنىشنىڭ زىيىنى ھەسسىلەپ ئاشىدۇ
- نۇرغۇن كىشىلەر ئەيدىز كېسىلىنى ئاڭلىغان بولسىمۇ، لېكىن C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن ئانچە تونۇش ئەمەس. ئۇنداقتا، C تىپلىق جىگەر ياللۇغى دېگەن زادى نېمە؟ ئۇنىڭ ئەيدىز كېسىلى بىلەن قانداق مۇناسىۋىتى بار؟
- بىرىنجى ، «يوشۇرنۇش» ئۇستىسى: بىر جۈپ ئۈنسىز قاتىل
- ئەيدىز ۋىرۇسى ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى (HIV) كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، C تىپلىق جىگەر ياللۇغى C تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇ ئىككى خىل ۋىرۇستىن يۇقۇملىنىشنىڭ ئالاھىدىلىكى ئۇزۇن مۇددەت بۆشۈك مەزگىلى ۋە يوشۇرۇن كېسەللىك ئالامەتلىرى بار.
- يۇقۇملىنىشنىڭ دەسلەپكى باسقۇچىدا، كۆپىنچە كىشىلەر ھېچقانداق كېسەللىك ئالامىتى كۆرۈلمەيدۇ ياكى يېنىك، قىسقا ۋاقىتلىق بىئارام بولىدۇ، ئاسانلا سەل قارايدۇ. بۇ ۋىرۇس ئادەم بەدىنىدە نەچچە يىل ھەتتا نەچچە ئون يىل جىمجىت ساقلىنىپ بەدەنگە ئۈزلۈكسىز زىيان يەتكۈزىدۇ:
- ئەيدىز ۋىرۇسى ئاساسلىقى ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا ھۇجۇم قىلىپ، ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنى تەدرىجىي بۇزىدۇ.
- HCV داۋاملىق جىگەرگە زىيان يەتكۈزۈپ، جىگەر تالالىشىش كېسىلىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، ئاخىرىدا جىگەر قېتىشىش ھەتتا جىگەر راكىغا ئۆزگىرىدۇ.
- بۇ «ئۈن-تىنسىز ئىلگىرىلەش» نۇرغۇن بىمارلارنىڭ پەقەت ئېغىر ئەگەشمە كېسەللىكلەر كۆرۈلگەندە بايقالغانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ.
- ئىككىنجى ، ئوخشاش يولدا تارقىتىش: بۇ ئۈچ يولدىن ئېھتىيات قىلىڭ
- بۇ ئىككى خىل ۋىرۇسنىڭ تارقىلىش يولى ناھايىتى ئوخشىشىپ كېتىدۇ، ئاساسلىقى قان، جىنسىي ئۇچرىشىش ۋە ئانا-بالا يولى ئارقىلىق تارقىلىدۇ.
- ▶ قان يەتكۈزۈش: شپىرىسنى ئورتاق ئىشلىتىش، دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان بەدىنىگە چېكىش ۋە تېشىش ئەسۋابلىرىنىڭ ھەممىسى ۋىرۇسنى يۇقتۇرىدۇ. كۈندىلىك تۇرمۇشتا، قان بىلەن ئۇچراشقان شەخسىي بۇيۇملار، مەسىلەن، ساقال ئالغۇچ ۋە چىش چوتكىسى قاتارلىقلارمۇ يۇقۇملىنىش خەتىرى بار. نۆۋەتتە شەھرىمىزدە C تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئاساسلىقى قان ئارقىلىق يۇقىدۇ
- ▶ جىنسىي ئۇچرىشىش: قوغدىنىش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي پائالىيەتلەر، بولۇپمۇ ئەر ھەمجىنىسلار ۋە كۆپ جىنىسلىق ھەمراھلار يۇقۇملىنىش خەۋپىنى كۆرۈنەرلىك ئاشۇرىدۇ. نۆۋەتتە، شەھرىمىزدە ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ ئاساسلىق تارقىلىش يولى جىنسىي مۇناسىۋەتتىن ئىبارەت
- ▶ ئانىدىن بالىغا يۇقۇش: ئەيدىز ۋىرۇسى ياكى HCV بىلەن يۇقۇملانغان ھامىلدار ئاياللار ھامىلدارلىق، تۇغۇت ياكى بالا ئېمىتىش جەريانىدا ۋىرۇسنى بوۋاققا يۇقىدۇ. لېكىن ئۆلچەملىك داۋالاش ئۇسۇلى يۇقۇملىنىش خەتىرىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ
- ئۇچۇنجى ، تەڭ يۇقۇملىنىش: «1+1 > 2» نىڭ زىيىنى
- يۇقۇملىنىش يولى ئوخشاش بولغاچقا، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن HCV ئوتتۇرىسىدا تەڭ يۇقۇملىنىش كۆپ ئۇچرايدۇ. بۇ خىل بىرلەشمە يۇقۇملىنىش نوقۇل ۋىرۇسنىڭ گىرەلىشىپ كېتىشى ئەمەس. ئۇ ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىپ، «زەخمىلىنىشكە ھەسسە قوشۇش»نىڭ ئېغىر ئاقىۋەتلىرىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ:
- جىگەر كېسىلىنىڭ تەرەققىياتىنى تېزلىتىدۇ: ئەيدىز ۋىرۇسى ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنى ئاجىزلاشتۇرۇپ، ئادەم بەدىنىنىڭ HCV نى تازىلىشى تەسكە توختايدۇ. جىگەر قېتىشىش ۋە جىگەر راكىغا گىرىپتار بولۇش خەتىرى ۋە سۈرئىتى HCV بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭكىدىن خېلىلا يۇقىرى بولىدۇ
- ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنىڭ ئەسلىگە كېلىشىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ: ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش ئەيدىز كېسىلىنى داۋالىغاندىن كېيىن ئىممۇنىتېت كۈچىنىڭ ئەسلىگە كېلىشىگە توسقۇنلۇق قىلىپ، بىمارنى ئەيدىز كېسىلىگە ئاسان گىرىپتار قىلىپ، ئۆلۈم خەۋپىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ
- دورا يۈكى ئېشىپ كېتىش: تەڭ يۇقۇملىنىش داۋالاش پىلانىنىڭ مۇرەككەپلىكىنى ئاشۇرىدۇ، دورىنىڭ تەسىرى ۋە زەھەرلىك ئەكس تەسىرى قاتارلىق مەسىلىلەر ئومۇمىي داۋالاش نەتىجىسىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ
- تۆتىنجى ، «بالدۇر دىياگنوز قويۇش ۋە داۋالاش»: ئۈنۈملۈك كونترول قىلىشنىڭ ئاچقۇچى
- C تىپلىق جىگەر ياللۇغىنى داۋالىغىلى بولىدۇ. ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنىڭ پەيدا بولۇشى C تىپلىق جىگەر ياللۇغىنى داۋالىغىلى بولىدىغان يۇقۇملۇق كېسەلگە ئايلاندۇردى. بۇ دورىلارنىڭ داۋالاش ۋاقتى قىسقا (ئادەتتە 8-12 ھەپتى) بولۇپ، ساقىيىش نىسبىتى ٪95 تىن ئاشىدۇ. داۋالاش ئۇسۇلىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش جىگەر كېسىلىنىڭ تەرەققىياتىنى توختىتىپ، جىگەر راكىغا گىرىپتار بولۇش خەۋپىنى تۆۋەنلىتىپ، كېسەللىك ئەھۋالىنى كۆرۈنەرلىك ياخشىلىغىلى بولىدۇ
- ئەيدىز كېسىلىنى كونترول قىلغىلى بولىدۇ. گەرچە نۆۋەتتە ئەيدىزنى پۈتۈنلەي ساقايتقىلى بولمىسىمۇ، لېكىن ئۆلچەملىك داۋالاش ئادەم بەدىنىدىكى ۋىرۇسنى ئۈنۈملۈك تىزگىنلەپ، ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنى ئەسلىگە كەلتۈرەلەيدۇ. داۋالاشنى داۋاملاشتۇرغانلار نورمال ئادەملەرگە يېقىن ئۆمۈر كۆرۈش ۋە تۇرمۇش سۈپىتىدىن بەھرىمان بولالايدۇ ھەمدە «U=U» (تەكشۈرگىلى بولمايدىغان = يۇقۇملانمايدۇ) نى ئەمەلگە ئاشۇرالايدۇ، يەنى ۋىرۇسنىڭ يۈكى تۆۋەن ۋە تەكشۈرگىلى بولمايدىغان ئەھۋالدا، باشقىلارغا جىنسىي تارقىلىش خەتىرى ئىنتايىن تۆۋەن بولىدۇ
