- 血液传播
- 性传播
- 母婴传播
- 一般接触、拥抱和握手；
- 同一泳池游泳、一同乘车、上课、工作；
- 空气（说话、咳嗽、打喷嚏等）、蚊虫叮咬；
- 共用茶杯和餐具、共用电话和办公用品、共用毛巾、马桶。
- 洁身自爱；
- 不吸毒、更不与他人共用注射器进行静脉吸毒；
- 不要在无保护下接触他人的血液或伤口；
- 不使用未经检测的血液或血液制品；
- 必须使用一次性注射器，不到消毒不可靠的医疗单位打针、针灸、手术、拔牙；
- 不用没消毒的器具穿耳、纹刺、美容，不与他人共用剃须刀、牙刷。
- ئەيدىز ۋىرۇسىدىن مۇداپىئەلىنىپ ھاياتلىقنى قەدىرلەش
- ئەيدىز كېسىلى
- ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش تەشۋىقاتى كىشىلەرنىڭ ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارغا بولغان ھېسداشلىقى ۋە چۈشىنىشىنى قوزغاپ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كەمسىتىشكە قارشى تۇرۇش خىزمىتىگە ياردەم بېرىدۇ. ئېلىمىزدە ئەيدىز ۋىرۇسى ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارغا مۇلازىمەت قىلىدىغان ھەر دەرىجىلىك تەشكىلاتلار بار بولۇپ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش خىزمىتىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، كەمسىتىشكە قارشى تۇرۇش خىزمىتىنى راۋاجلاندۇرۇشنى ئورتاق ئىلگىرى سۈرىدۇ.
- ئەيدىزنىڭ تېببىي نامى «ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك سىندرومى» (قىسقارتىلىپ ئەيدىز دېيىلىدۇ). ئۇ ئەيدىز ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان ئېغىر يۇقۇملۇق كېسەللىك. ئەيدىز ۋىرۇسى ئادەم بەدىنىگە تاجاۋۇز قىلغاندىن كېيىن، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا زىيان يەتكۈزۈپ، ھەر خىل ساقايماس يۇقۇملىنىش ۋە ئۆسمە پەيدا قىلىپ، ئاخىرىدا ئۆلۈشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئەيدىزنىڭ ئۆلۈش نىسبىتى ئىنتايىن يۇقىرى. نۆۋەتتە پۈتۈنلەي داۋالاش ئۇسۇلى يوق، لېكىن پۈتۈنلەي ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ.
- ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ تارقىلىش يوللىرى قايسىلار؟
- 1.قان تارقىلىش
- 2.جىنسىي تارقىلىش
- 3.ئانادىن بالىغا يۇقۇش
- كۈندىلىك خىزمەت ۋە كۈندىلىك تۇرمۇش ئالاقىسىدە، تۆۋەندىكى يوللار ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ يۇقۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقارمايدۇ
- 1.ئادەتتىكى تېگىش، قۇچاقلىشىش ۋە قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش؛
- 2. سۇ ئۈزۈش، ئوخشاش بىر ماشىنىدا ئولتۇرۇش، دەرسكە قاتنىشىش ۋە ئىشلەش؛
- 3.ھاۋا (گەپ قىلىش، يۆتەل، چۈشكۈرۈش قاتارلىقلار)، پاشا چېقىش؛
- 4.چاي ئىستاكان ۋە قاچا-قۇچىلارنى ئورتاق ئىشلىتىش، تېلېفون ۋە ئىشخانا بۇيۇملىرىنى ئورتاق ئىشلىتىش، لۆڭگە ۋە ھاجەتخانىدىن ئورتاق بەھرىمان بولۇش.
- ئەيدىز كېسىلىنىڭ قانداق ئالدىنى ئېلىش كېرەك؟
- 1.ئۆزىنى پاك تۇتۇش ۋە ھۆرمەتلەش؛
- 2.زەھەرلىك چېكىملىك ئىشلەتمەسلىك، باشقىلار بىلەن شپىرىسنى ھەمبەھىرلىمەسلىك كېرەك.
- 3.باشقىلارنىڭ قېنى ياكى يارا ئېغىزى بىلەن ئۇچرىشىپ قالماسلىق؛
- 4.تەكشۈرۈلمىگەن قان ياكى قان مەھسۇلاتلىرىنى ئىشلەتمەسلىك كېرەك.
- 5.بىر قېتىم ئىشلىتىلىدىغان شپىرىس ئىشلىتىش كېرەك؛ ئوكۇل ئۇرۇش، يىڭنە سانجىپ داۋالاش، ئوپېراتسىيە قىلىش ياكى چىش تارتىشتا ئىشەنچىلىك بولمىغان داۋالاش ئورۇنلىرىنى ئىشلەتمەسلىك كېرەك؛
- 6.قۇلاق تېشىش، گۈل چېكىش ياكى ھۆسن تۈزەش داۋالاشتا دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان ئەسۋابلارنى ئىشلەتمەسلىك، ساقال ئالغۇچ ياكى چىش چوتكىسىنى باشقىلار بىلەن ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كېرەك.
- ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنى قانداق داۋالاش كېرەك؟
- گەرچە ئەيدىز داۋالاش تەس بولغان يۇقۇملۇق كېسەللىك بولسىمۇ، يۇقۇش يولى كۆپ بولسىمۇ، لېكىن تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، ئادەتتىكى كۈندىلىك ئۇچرىشىشتا ئەيدىز يۇقمايدۇ. شۇڭا، ئەتراپىمىزدا ئەيدىز بىمارلىرى بار بولغاندا، ئەيدىز بىمارلىرى ياكى يۇقۇملانغۇچىلارنى كەمسىتمەسلىكنىڭ ھاجىتى يوق. پۈتكۈل جەمئىيەت ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ داۋالىنىش تۇرمۇشى ۋە خىزمەت ئېھتىياجىنى مۇۋاپىق ھەل قىلىشىغا كۆڭۈل بۆلۈشى ۋە ئۇلارغا ياردەم بېرىشى كېرەك. تىببى خادىملارنىڭ داۋالاش جەريانىدا ئەيدىز بىمارلىرى ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ مەخپىيەتلىكىنى ساقلاش مەسئۇلىيىتى بار، ئەمما ئۇلارنىڭ جىنسىي ھەمراھى ۋە باشقىلارنى يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش توغرىسىدا نەسىھەت قىلىشى كېرەك.
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار نېمىگە دىققەت قىلىشى كېرەك؟
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلىقىڭىزنى بىلگەندىن كېيىن، قان، ئىسپېرما ياكى ئەزا تەقدىم قىلىشقا بولمايدۇ، ئامبۇلاتورىيەگە بېرىپ چىش تارتىش، يىڭنە سانجىپ داۋالاش ياكى پۇت ئوپېراتسىيەسىگە بېرىشقا بولمايدۇ. سىز يەنە قوغدىلىدىغان بولمىغان جىنسىي پائالىيەتلەردىن ۋە باشقىلار بىلەن چىش چوتكىسى ياكى ساقال ئالغۇچنى ئورتاق ئىشلىتىشتىن ساقلىنىشىڭىز كېرەك. داۋالاش ئورۇنلىرىغا بارغاندا، ۋىرۇسنىڭ باشقىلارغا تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن يۇقۇملىنىشىڭىزنى تەشەببۇسكارلىق بىلەن دوختۇر خادىملىرىغا ئۇقتۇرۇش قىلىشىڭىز كېرەك؛ بولمىسا سىز قانۇنىي جاۋابكارلىققا تارتىلىسىز.
