- ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش، ئىلمىي قوغداش! ئادەتتىكى كىشىلەر زۆرۈر بولغان ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش، پەننى ئومۇملاشتۇرۇش بىلىملىرى
- ئەيدىز كېسىلى تىلغا ئېلىنغاندا نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ بىرىنچى ئىنكاسى قورقۇش، ئۆزىنى قاچۇرۇش، قانداق قىلىشنى بىلمەي قېلىش.
- كۆپ يىللاردىن بۇيان، ئەيدىز كېسىلى "ساقايماس كېسەللىك" ئەمەس، بەلكى ئالدىنى ئالغىلى بولىدىغان، كونترول قىلغىلى، داۋالىغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك يۇقۇملۇق كېسەل. ئاممىغا ھەقىقىي زىيان يەتكۈزۈش ئەزەلدىن ۋىروس ئەمەس بەلكى نامەلۇم ۋەھىمە، خاتا تونۇش ۋە شەكىلسىز كەمسىتىش.
- يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزى ئەيدىز مۇداپىئە بۆلۈمى ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئىلمىي بىلىملىرىنى ئومۇملاشتۇرۇپ، ئاممىنىڭ خاتا قارىشىنى تۈگىتىپ، تەۋەلىكىدىكى ئاممىنىڭ سالامەتلىكىنى قوغداش ئۈچۈن، ئەيدىزدىن ئىنتايىن مۇداپىئەلىنىش خىزمىتىنى تولۇق، ئاممىباب، قوللىنىشچان ئەيدىزدىن مۇداپىئە كۆرۈش خىزمىتىنى رەتلەپ، ئەيدىزنى چۈشىنىپ، ئۆزىنى بىمالال قوغداش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلىدى.
- ئەيدىزگە توغرا قاراڭ! بۇ تارقىتىش خاتا قاراشلىرىنىڭ ٪90ى گە كىشىلەر ئۇچراپ باققان
- نۇرغۇن زۆرۈر بولمىغان قورقۇنچلار ئەيدىزنىڭ تارقىلىش يوللىرىنى چۈشەنمەسلىكتىن بولغان. HIV ۋىرۇسىنىڭ تارقىلىش شارائىتى قاتتىق، ۋىروسنى چىقىرىپ تاشلاش، بەدەن سىرتىدا ھايات قېلىش، بەدەنگە كىرىشتىن ئىبارەت ئۈچ چوڭ شەرتنى قاندۇرۇش كېرەك، كۈندىلىك ئادەتتىكى ئۇچرىشىش ھەرگىز يۇقۇملانمايدۇ!
- ئۈچ چوڭ تارقىتىش يولىنى ئايدىڭلاشتۇرۇش كېرەك
- 1. جىنسىي ئۇچرىشىش ئارقىلىق تارقىلىش: بۇ نۆۋەتتە ئەيدىزنىڭ ئەڭ مۇھىم تارقىلىش ئۇسۇلى. قوغداش تەدبىرى بولمىغان ئوخشاش جىنىسلىق، يات جىنىسلىق قىلمىشلاردا بەدەن سۇيۇقلۇقىنى ئالماشتۇرۇش خەۋپى مەۋجۇت بولۇپ، ۋىروسنىڭ تارقىلىشىنى ئاسان كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، كۆپ جىنىسلىق ھەمراھ، ئۆلچەملىك ئالدىنى ئىلىش تەدبىرى بولمىغان قىلمىشلار يۇقۇملۇنۇش نىسبىتىنى زور دەرىجىدە ئاشۇرىدۇ.
- 2.قان ئارقىلىق تارقىلىش: شىپرىسنى ئورتاق ئىشلىتىش، نامەلۇم قان بۇيۇملىرىنى كىرگۈزۈش، تەلتۆكۈس دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان گۈل چېكىش، قاش چېكىش، پۇت ياساش، قان ئېلىش ئۈسكۈنىلىرىنى ئىشلىتىش، بۇزۇلغان يارا ئېغىزىدا ۋىروس قان بىلەن ئۇچراشسا يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن.
- 3.ئانىدىن بوۋاقلارنىڭ تارقىلىشى: HIV مۇسبەت ھامىلدار ئايال ھامىلدار بولۇش، تۇغۇت، ئانا سۈتىنى بېقىش جەريانىدا ۋىرۇسنى بوۋاققا يەتكۈزۈپ بېرىشى مۇمكىن، ئەمما ئارىلىشىشنى قېلىپلاشتۇرۇش ئارقىلىق، ٪100كە يېقىن توسۇشنى ئەمەلگە ئاشۇرغىلى بولىدۇ.
- ھەرگىز تارقىلىپ كەتمەيدىغان كۈندىلىك ھەرىكەت
- قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، قۇچاقلاش، بىللە غىزالىنىش، ئىشخانا بۇيۇملىرىنى ئورتاق ئىشلىتىش، پاشا چىشلەش، نەپەس يولى ئۇچرىشىش قاتارلىقلار ئەيدىز بىلەن قەتئىي يۇقۇملانمايدۇ.
- بىر تەرەپلىمە قاراش ۋە قورقۇنچنى قويۇپ تۇرۇڭلار، ئەيدىز يۇقۇملانغۇچىلىرى نورمال خىزمەت قىلالايدۇ، تۇرمۇش، ئىجتىمائىي ئالاقە قىلالايدۇ، قەستەن يىراقلىشىپ، قەستەن ئايرىپ تۇرۇش ھاجەتسىز.
- ئىلمىي ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىشدە ئادەتتىكى كىشىلەر بۇ ئۈچ ئىشنى ياخشى قىلىپ، يۇقۇملىنىش خەۋپىدىن يىراق تۇرۇش
- ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا مۇرەككەپ قائىدە يوق، كۈندىلىك مۇداپىئەلىنىش، تەشەببۇسكارلىق بىلەن تاللاپ تەكشۇرۇپ، جىددىي ئارىلاشقاندىلا، ساغلاملىق مۇداپىئە سېپىنى مۇستەھكەملىگىلى بولىدۇ.
- 1.بىخەتەرلىك تۆۋەن چېكىنى چىڭ تۇتۇپ، كۈندىلىك مۇداپىئەلىنىش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلەش كېرەك
- بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى پۈتۈن مۇساپىدە تولۇق تاقاپ، توغرا ئىشلىتىش نۆۋەتتە ئەڭ ئەرزان، ئەڭ ئۈنۈملۈك بولغان ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋاستىسى مۇقىم ھەمراھنى ساقلاپ، خەتەرلىك قىلمىشلارنى توسۇش زەھەردىن يىراق تۇرۇش، يىڭنە سايمانلىرىنى ھەرگىز ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كۈندىلىك تۇرمۇشتا سالاھىيىتى يوق، دېزىنفېكسىيە تەلتۆكۈس بولمىغان كىچىك دۇكانلارغا بېرىپ جاراھەت خاراكتېرلىك داۋالاش، فىزىكىلىق داۋالاش تۈرى قىلىشتىن ساقلىنىش كېرەك.
- 2.تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈپ ، بالدۇر بايقاپ بالدۇرداۋالاش، خاتىرجەم بولۇش كېرەك
- ئەيدىز كېسىلىنىڭ كۆزنەك مەزگىلى بولۇپ، خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىن دەرھال تەكشۈرۈپ چىقىلمايدۇ، كۆزنەك مەزگىلىدىن كېيىن تەكشۈرۈش نەتىجىسى توغرا ئۈنۈملۈك بولىدۇ.
- تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈش ئۆزى ۋە ئائىلىسىدىكىلەرگە ئەڭ مەسئۇل بولىدىغان تاللاش، ھەرگىزمۇ نومۇس قىلمايدىغان ئىش.
- ✅ يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزى ھەقسىز، مەخپىيەتلىكنى ساقلاپ، ئىمزاسىز HIV مەسلىھەت سوراش ۋە تەكشۈرۈش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ
- ✅ تەكشۈرۈش پۈتۈن جەرياندا شەخسىي مەخپىيەتلىكنى قوغداپ، نەتىجىدە قاتتىق مەخپىيەتلىكنى ساقلايدۇ
- ✅ بۇ خەتەرلىك قىلمىشلار باربولسا، خەتەرنى تەكشۈرۈپ بىر تەرەپ قىلماقچى بولغان، كۈندىلىك سالامەتلىك تەكشۈرتمەكچى بولغان بارلىق كىشىلەرگە ماس كېلىدۇ
- بالدۇر تەكشۈرۈش، بالدۇر دىئاگنوز قويۇش، بالدۇر ئارىلىشىش، دىئاگنوز قويۇلسا، ۋىروسقا قارشى داۋالاشنى ۋاقتىدا قوبۇل قىلسا، يۇقۇملانغۇچىلار ئۇزاق مۇددەت نورمال تۇرمۇش كەچۈرسە، خىزمەت قىلالايدۇ، ئۆمرى ئاساسەن تەسىرگە ئۇچرىمايدۇ.
- 3.ئالتۇن توسۇلۇپ قېلىش ۋاقتىنى ئىگىلەپ، جىددىي قۇتقۇزۇشنىڭ ئامالى بار
- قوغداش خەتەرلىك قىلمىشلىرى، كۈتۈلمىگەن قان ئاشكارىلىنىپ كېتىش قاتارلىق خەتەرلىك ئەھۋاللار يۈز بەرسە، ھەددىدىن زىيادە تەشۋىشلىنىشنىڭ ھاجىتى يوق، يەنە قۇتقۇزۇش پۇرسىتىمۇ بار!
- خەتەر ئاشكارىلانغاندىن كېيىن 72 سائەت ئىچىدە ئەيدىز ئاشكارىلىنىپ قالغاندىن كېيىن دورىنى توسۇپ قويسا بولىدۇ، قانچە بالدۇر ئىستېمال قىلسا ئۈنۈمى شۇنچە ياخشى بولىدۇ، 2 سائەت ئىچىدە ئەڭ ياخشى بولىدۇ، دورا ئىچىشنى قېلىپلاشتۇرۇپ ئىچسە يۇقۇملىنىش خەتىرىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ.
- ئۇزۇن مۇددەت ئاشكارىلىنىپ كېتىش خەۋپىگە ئۇچرىغان كىشىلەرگە قارىتا، PrEP ئىشتىن بۇرۇن ئالدىنى ئېلىش ئارقىلىق، دورا توسىقىنى مۇددەتتىن بۇرۇن ئورنىتىپ، يۇقۇملىنىش خەۋپىدىن ئۈنۈملۈك ساقلىنالايدۇ.
- كەمسىتىشنى رەت قىلىش ! بىر تەرەپلىمە قاراشنىڭ ئورنىغا كەڭ قورساقلىق بىلەن ئىللىقلىقنى قوغداش
- ۋىرۇسقا سېلىشتۇرغاندا، جەمئىيەت كەمسىتىش ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش يولىدىكى ئەڭ چوڭ توسالغۇ ھېسابلىنىدۇ.
- نۇرغۇن يۇقۇملانغۇچىلار كەمسىتىشتىن قورقۇپ، تەكشۈرۈشكە جۈرئەت قىلالمىغاچقا، داۋالىنىشقا جۈرئەت قىلالمىغان، كېسەللىك ئەھۋالىنى يوشۇرۇپ، ئۆز داۋالىشىغا دەخلى يەتكۈزۈپلا قالماي، جەمئىيەتنىڭ تارقىلىش خەۋپ-خەتىرىنىمۇ شەكىلسىز ئاشۇردى.
- ئەيدىز ئەخلاق بەلگىسى ئەمەس، كېسەل ئالدىدا ھەممە ئادەم باراۋەر. مەيلى ئادەتتىكى ئامما بولسۇن ياكى HIV ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار بولسۇن باراۋەر ساغلاملىق ھوقۇقى، ئىشقا ئورۇنلىشىش ھوقۇقى، تۇرمۇش ھوقۇقىدىن بەھرىمەن بولىدۇ.
- بىز مۇنۇلارنى مۇراجىئەت قىلىمىز: قورقۇنچلۇق، ئۆسەك سۆز تارقاتماسلىق، كەمسىتمەسلىك، يىراقلاشماسلىق، ھەر بىر يۇقۇملانغۇچىغا ھۆرمەت قىلىپ، ئىلمىي تونۇش بىلەن ئۆسەك سۆزلەرنى يوقىتىپ، ياخشى نىيەت بىلەن كىشىلەر قەلبىنى ئىللىتىپ، باراۋەر، ساغلام، دوستانە ئىجتىمائىي كەيپىيات يارىتىشنى مۇراجىئەت قىلىمىز.
- ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئەزەلدىن مەلۇم بىر ئادەمنىڭ ئىشى ئەمەس بەلكى پۈتۈن جەمئىيەتنىڭ ئورتاق مەسئۇلىيىتى.
- ئەيدىز كېسىلىدىن ساقلانغىلى بولىدۇ، ئەيدىز ئۆزگىرىشى توغرىسىدا سۆزلەشنىڭ ھاجىتى يوق ساغلاملىقنى قوغداشتا ھەممە ئادەمنىڭ مەسئۇلىيىتى بولىدۇ، ئىلمىي، ئىنتىزامچان بولۇشقا ئەھمىيەت بېرىش كېرەك.
- ھەر بىر ئادەمنىڭ ئەينىنى بىلىشىنى، ئەينىنى چۈشىنىپ، ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىپ، ئەيدىزدىن قورقماسلىقى، كېسەلگە توغرا مۇئامىلە قىلىشىنى، مۇداپىئەنى ياخشى قىلىپ، ساغلاملىقنى قۇچاقلىشىنى ئۈمىد قىلىمەن پۈتۈن جەمئىيەتنىڭ قول تۇتۇشۇپ سەپەرداش بولۇپ، كەمسىتىشنى تۈگىتىپ، ئەيدىزگە ئورتاق قارشى تۇرۇپ، تىنچ، ساغلام، بەختلىك ماكاننى ئورتاق قوغدىشىنى ئۈمىد قىلىمەن!
