ساغلاملىقنى ئومۇملاشتۇرۇش | ئەيدىزنى چۇشىنىپ ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئىلىش، مۇھەببەت ئۇچۇن ئورتاق ئالغا ئىلگىرلەش - ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش بىلىملىرىنى تەشۋىق قىلىش
- ئەيدىز كېسىلى دېگەن سۆز كۆزگە چېلىققاندا ،سىز ئەندىشە قىلامسىز ؟ ئۇ ئىلگىرى خاتا چۈشىنىپ قىلىنغان ، ۋەھىمە بىلەن قاپلانغان ، لېكىن ھەقىقىي ئەھۋال ئەزەلدىن تۇتۇق-تۈتەك تەرىپىدىن توسۇلۇپ قالمايدۇ . بۈگۈن بىز ئىلىم-پەننى چىراق، غەمخورلۇقنى قەلەم قىلىپ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنقى ھاياتىنى چۈشەندۈرۈپ، ھەر بىر ياخشى نىيەتنى توغرا يەتكۈزۈپ، ھەر قېتىملىق قوغدىنىشتا مۇھىم نۇقتىغا ئېرىشەلەيمىز.
- ئەيدىز كېسىلى دېگەن نېمە
- ئەيدىز كېسىلى تولۇق ئاتىلىشى ئېرىشىش خارەكتىرلىك ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك سىندرومى دەپ ئاتىلىدۇ، ئۇ ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى ئادەم بەدىنىگە تاجاۋۇز قىلغاندىن كېيىن پەيدا بولغان ئاستا خاراكتېرلىك يۇقۇملۇق كېسەللىك. ئەگەر ئادەم بەدىنىنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنى ساغلاملىقنى قوغدايدىغان "ئارمىيە" گە ئوخشاتساق، ئەيدىز مەخسۇس "ئارمىيەنىڭ يادروسى"--CD4+T لىمفا ھۈجەيرىسىنى ۋەيران قىلىدىغان "دۈشمەن" بولىدۇ.
- بۇ ئىممۇنىتېت ھۈجەيرىلىرىنىڭ تەدرىجىي بۇزغۇنچىلىققا ئۇچرىشىغا ئەگىشىپ، ئادەم بەدىنىنىڭ مۇداپىئە سېپى تەدرىجىي گۈمۈرۈلۈپ چۈشۈپ، ئاخىرىدا تۈرلۈك پۇرسەت خاراكتېرلىك يۇقۇملىنىش ۋە ئۆسمىگە تاقابىل تۇرالمايدۇ، مانا بۇ ئەيدىزنىڭ ماھىيىتى. ئۇ تېز تارقىلىش، قوزغىلىش سۈرئىتى ئاستا، كېسەلدە ئۆلۈش نىسبىتى يۇقىرى بولۇش ئالاھىدىلىكىگە ئىگە، ئەمما " ساقايماس كېسەل" ئەمەس، ھازىرقى تېببىي ۋاستىلەر ئۇنى كونترول قىلغىلى بولىدىغان ئاستا خاراكتېرلىك كېسەلگە ئايلاندۇردى.
- ئەيدىز كېسىلىنىڭ كىلىنىكىلىق ئالامەتلىرى
- 01جىددىي خاراكتېرلىك مەزگىل
- قىسمەن يۇقۇملانغۇچىلاردا مۇشۇنىڭغا ئوخشاش يېنىك زۇكامنىڭ ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ، دائىم سەل قارالسا، 1-3 ھەپتىدىن كېيىن ئۆزلۈكىدىن پەسەيتىلىدۇ، بۇ ئاساسلىقى: قىزىش، باش ئاغرىش، يۇتقۇنچاق ئاغرىش، پۈتۈن بەدەندىكى مۇسكۇل ياكى بوغۇم ئاغرىشقا ئەگىشىپ يۈرۈش كۆڭلى ئېلىشىش، قۇسۇش، ئىچى سۈرۈش قاتارلىق ھەزىم يولى بىئارام بولۇش تېرە ئەسۋە، بويۇن قىسمى، قولتۇق ئۇۋىسى قاتارلىق جايلاردا لىمفا تۈگۈنى ئىششىپ قېلىش پەيدا بولىدۇ. بۇ چاغدا ۋىرۇس بەدەندە كۆپەيتىلگەن بولسىمۇ، ئانتىتېلا تېخى پەيدا بولمىغان بولۇشى مۇمكىن، ئاسانلا ئېقىپ كېتىدىغان " كۆزنەك مەزگىلى"گە تەۋە.
- 02دە كېسەللىك ئالامەتلىرى يوق مەزگىل
- بۇ ئەڭ قايمۇقۇش خاراكتېرلىك باسقۇچ يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ يۈزى ئادەتتىكى كىشىلەر بىلەن پەرقلەنمەيدۇ، روشەن بىئارام بولسىمۇ، لېكىن ۋىرۇس يەنىلا ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنى ئاستا چىرىتىۋېتىپ، CD4+T لىمفا ھۈجەيرىسى سىجىل ئازايدى. تېخىمۇ مۇھىمى، بۇ باسقۇچتا يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ يەنىلا يۇقۇملىنىش خاراكتېرىگە ئىگە بولۇپ، كېسەللىك تارقىلىشىدىكى "يوشۇرۇن ۋاستىسى"غا ئايلاندى.
- 03ئەيدىز مەزگىلى
- CD4+T لىمفا ھۈجەيرىسى سانى زور دەرىجىدە تۆۋەنلىگەندە، بەدەندە بىر قاتار ئېغىر كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلۈپ، ئەيدىز مەزگىلىگە كىرگەنلىكىدىن دېرەك بېرىدۇ، ئاساسلىقى ئىككى تۈرگە ئايرىلىدۇ:
- ئەيدىزگە دائىر ئالاقىدار كېسەللىك ئالامەتلىرى: بىر ئايدىن ئارتۇق داۋاملاشقان قىزىش، ئوغرىلىقچە تەرلەش، ئىچى سۈرۈش، بەدەن ئېغىرلىقىنى ٪10 تىن ئارتۇق تۆۋەنلىتىش، يەنە ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارى ئاجىزلىشىش، روھى سۇسلىشىش ھەتتا تۇتقاقلىق كېسىلى، دېۋەڭلىك كېسىلى قاتارلىق نېرۋا كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلۈشى مۇمكىن.
- پۇرسەت خاراكتېرلىك يۇقۇملىنىش ۋە ئۆسمە: ئۆپكىگە كاشى ئۆپكىلىك سپورا قۇرتىنىڭ ھۇجۇمىغا ئۇچراپ ئۆپكە ياللۇغى، ئېغىز بوشلۇقىدا نېنجۇ باكتېرىيەسى( غاز ئېغىزى)غا توشۇپ كېتىدۇ، تېرە ياكى ئىچكى ئەزالاردا كاپوسى گۆش ئۆسمىسى، لىمفا ئۆسمىسى قاتارلىقلار كۆرۈلىدۇ، بۇلارنىڭ ھەممىسى ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنىڭ "ئېھتىياتسىزلىق"تىن كېيىنكى زەنجىرسىمان ئىنكاسلار.
- ياشلىق قوغدىنىش قوللانمىسى
- مەكتەپنىڭ ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىشتىكى مۇھىم ھالقىسى «ئالدىنى ئېلىش» بۇ قوللىنىشچان ئۇسۇللارنى ئىگىلەپ، ساغلاملىقنى ياشلىقنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىشىگە ھەمراھ قىلىش كېرەك:
- 01- ھەرىكەتنىڭ تۆۋەن چېكىنى ساقلاش: ساغلاملىق قارىشىنى تۇرغۇزۇپ، ناتونۇش ئىجتىمائىي ئالاقە سۇپىسى ئارقىلىق يېقىن ئۇچرىشىشتىن ساقلىنىش كېرەك. ئېسىڭىزدە بولسۇن: ھەر قېتىملىق قوغداش تەدبىرى بولمىغان تەۋەككۈلچىلىك ئېغىر بەدەل تۆلىشى مۇمكىن.
- 02-جىددىي لايىھەنى ئېسىڭىزدە چىڭ تۇتۇش: ئەگەر ئېھتىياتسىزلىقتىن خەتەرلىك قىلمىش يۈز بەرسە، 72 سائەت ئىچىدە يۇقۇملىنىشنى توسىدىغان "ئالتۇن ۋاقىت" بولۇپ، توسۇش دورىسى (PEP)نى ۋاقتىدا ئىستېمال قىلىش نىسبىتى ٪98تىن ئاشىدۇ. دەرھال شەھەرلىك يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزى ياكى دوختۇرخانا ئامبولاتورىيەسىگە بېرىپ كەسپىي
- زەھەر چېكىش قەتئىي مەنئىي قىلىنىدۇ، باشقىلار بىلەن ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كېرەك.
- قان سېلىش ۋە قان بۇيۇملىرىنى خالىغانچە ئىشلەتمەڭ، دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە ئىشلىتىش كېرەك.
- چىش چوتكىسى، ساقال ئالغۇچ، يۈز قىرغۇچ قاتارلىق شەخسىي بۇيۇملارنى ئارىيەت ئالماڭ ياكى ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كېرەك.
- مۇنتىزىم بولمىغان ئاپپاراتقا بېرىپ قاش چېكىش، قۇلاق تۆشۈكىنى ئۇرماڭ، چىش تارتقۇزماڭ.
- ئەيدىز بىمارلىرىنىڭ بەدەن سۇيۇقلۇقى بىلەن بىۋاستە ئۇچراشماسلىق، تارقىلىش يوللىرىنى ئۈزۈپ تاشلاش كېرەك.
- ھاراق ئىچىشنى ئاساس قىلغان يىغىلىشقا ئىمكانقەدەر ئاز قاتنىشىپ، يىغىلىشتا ھاراقنى ئاز ئىچىپ، " ھاراق ئىچىپ قالايمىقانچىلىق"، " ھاراق ئىچىپ كونتروللۇقىنى يوقىتىش" قىلمىشىنىڭ يۈز بېرىشىدىن ساقلىنىش كېرەك.
- ئىمكانقەدەر " قاۋاقخانا " ، " سەكرەش " قاتارلىق كۆڭۈل ئېچىش سورۇنلىرىغا ئاز بېرىپ ، تونۇشمايدىغان كىشىلەر بەرگەن تاماكا ، ئىچىملىك قاتارلىقلارنى قوبۇل قىلىشتىن ساقلىنىش كېرەك ، چۈنكى بۇ نەرسىلەرگە زەھەر قاتارلىق خۇمارلار يوشۇرۇنغان بولۇشى مۇمكىن .
- ئەيدىز گەرچە قورقۇنچلۇق بولسىمۇ، ئەمما توغرا بىلىملەرنى ئىگىلەپ، ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنى ياخشى ئىشلىسەكلا، يۇقۇملىنىش خەتىرىنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ. ياش ئوقۇغۇچىلار ۋەتەننىڭ كەلگۈسى ۋە ئۈمىدى، ھەر بىر ئوقۇغۇچىنىڭ ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ئەھمىيەت بېرىپ، ئۆزىدىن باشلاپ، ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىش بىلىملىرىنى ئاكتىپ تارقىتىپ، تېخىمۇ كۆپ كىشىلەرنى ئەيدىزنىڭ تەھدىتىدىن يىراق تۇرغۇزۇپ، ساغلام، گۈزەل تۇرمۇش مۇھىتى بەرپا قىلىشىنى ئۈمىد قىلىمەن!
- 【ئەسكەرتىش : بىز جامائەت پاراۋانلىقى تەشۋىقاتىغا كۈچ چىقىرىمىز ، ھېچقانداق سودا ئىشلىرىغا ئىشلىتىلمەيمىز . بىز ئەسلى ئىجادىيەتكە ھۆرمەت قىلىمىز ھەم تەڭ بەھرىمان بولۇشقا ئەھمىيەت بېرىمىز. نەشىر ھوقۇقىنىڭ ئەسلى ئاپتورىنىڭ ئىگىدارلىقى، ئەگەر ئۇچۇر ئىشلەتكەندە مەنپەئەتىڭىزگە دەخلى-تەرۇز يەتكۈزسە، ۋاقتىدا ئالاقىلىشىڭ، بىز 24 سائەت ئىچىدە يۇيىۋېتىمىز.】
