- ئەيدىز بىمارلىرى بىلەن كۇندىلىك ئۇچرىشىش، قۇچاقلاش،لۆڭگىنى ئورتاق ئىشلەتكەندە يۇقۇملىنىپ قالامدۇ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس! ئەيدىز ۋىرۇسى سۆيۈشۈش، قول ئېلىشىش، ئورتاق قاچا-قۇچىلارنى ئىشلىتىش، ھاۋادا تارقىلىش ياكى يۇقۇملانغۇچىلار بىلەن بىللە خىزمەت قىلىش، ئۆگىنىش قاتارلىق كۈندىلىك ئۇچرىشىشلار ئارقىلىق تارقىمايدۇ. لېكىن، قوغداش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي قىلمىش، يىڭنەنى ئورتاق ئىشلىتىش ياكى دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان گۈل چېكىش ئۈسكۈنىسىنى ئورتاق ئىشلەتكەندە ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپى بار.
- ئەيدىز كېسىلى سۆيۈشۈش ئارقىلىق تارقىلامدۇ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس! ئەيدىز كېسىلى ئاساسلىقى يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ قېنى، ئۇرۇقى، جىنسىي يول ئاجرىتىپ چىقارغان سۇيۇقلۇق، سۈت قاتارلىق بەدەن سۇيۇقلۇقلىرىدا مەۋجۇت. گەرچە ئەيدىز كېسىلى شۆلگەيدە تەكشۈرۈلسىمۇ، لېكىن شۆلگەيدىكى ۋىرۇسنىڭ قويۇقلۇق دەرىجىسى ناھايىتى تۆۋەن بولۇپ، يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرالمايدۇ. لېكىن ئىككى تەرەپنىڭ ئېغىز بوشلۇقىدا سۆيۈشسە بۇزۇلۇپ كېتىدۇ، مەسىلەن، ئىككى تەرەپنىڭ ئېغىر ئېغىر جاراھەت، چىش مىلىكىدىن قان چىقىشى قاتارلىقلار بولسا، تەركىبىدە ۋىرۇس بار قان بۇزۇلغان جاي ئارقىلىق قارشى تەرەپنىڭ تېنىگە كىرىپ، ئەيدىزنىڭ تارقىلىشىنى ئاشۇرىدۇ.
- قان تەقدىم قىلىش ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملىنىش خەتىرىنى ئاشۇرامدۇ يوق ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس! نۆۋەتتە ئېلىمىز قان ئېلىش ئورگانلىرى ئىشلىتىۋاتقان قان ئېلىش ئەسۋابلىرىنىڭ ھەممىسى بىر قېتىم ئىشلىتىلىدىغان مىكروبسىز مەھسۇلاتلار بولۇپ، ئىشلەتكەندىن كېيىن بەلگىلىمە بويىچە كۆيدۈرۈۋېتىپ، گىرەلىشىپ يۇقۇملىنىش ئېھتىماللىقى توسۇلۇپ قالدى. شۇڭا، قان تەقدىم قىلىشنى قېلىپلاشتۇرۇش ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانمايدۇ. ئېلىمىز ھەقسىز قان تەقدىم قىلىش تۈزۈمىنى يولغا قويدى، قان تەقدىم قىلىش بىخەتەر بولۇپلا قالماي، يەنە مېھرى-شەپقەت يەتكۈزۈش، ھاياتلىقنى قۇتقۇزۇشتىكى ئالىيجاناپ ئىش.
- پاشا چىشلىسە ئەيدىز تارقىلامدۇ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس! قاندىكى ئەيدىز كېسىلى پاشانىڭ ھەزىم قىلىش سېستىمىسىدا ھايات قالالمايدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا پاشا ئېغىزىدىكى قان مىقدارى ناھايىتى ئاز بولۇپ، ئېلىپ يۈرگەن ۋىروسنىڭ سانى يېڭى شەخسلەرنىڭ يۇقۇملىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرالمايدۇ.
- ئەيدىزدىن يۇقۇملانغۇچىلار بالىلىق بولسا بولامدۇ ؟
جاۋابى: بولىدۇ ئانا-بوۋاقلارنى توسۇش تېخنىكىسى ( ھامىلدار بولۇشتىن بۇرۇنقى تەكشۈرۈش، ھامىلدارلىقنى دەسلەپكى مەزگىلدە تاللاش، ھامىلدارلىق مەزگىلىدىكى ۋىروسقا قارشى داۋالاش، تۇغۇتتىن كېيىنكى بوۋاقلارغا ۋىروسقا قارشى دورىلارنى ئىچىش، ئانا-بالىلارنىڭ ئېمىتىشتىن ساقلىنىش قاتارلىق ئۇنىۋېرسال تەدبىرلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ) ئارقىلىق، نۆۋەتتە ئانىلار بىلەن بوۋاقنىڭ تارقىلىش نىسبىتىنى ٪2تىن تۆۋەنگە چۈشۈرگىلى بولىدۇ.
- ۋېلسىپىتكە ئولتۇرغان « ئەيدىز يىڭنىسى» يۇقۇملىنامدۇ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس! ئەيدىز ۋىرۇسى بەدەن سۇيۇقلۇقى مۇھىتىدىن ئايرىلىپ قالسا ئۇنىڭ ھايات قېلىش ۋە يۇقۇملىنىش ئىقتىدارى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەپ كېتىدۇ. شۇڭا يىڭنە بېشىغا ئەيدىزدىن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ قېنى چاپلىشىپ قالغان تەقدىردىمۇ، ۋىرۇس مىقدارى ئاز بولغاچقا، تاشقى مۇھىتتا ئاشكارىلىنىپ قالغان بولغاچقا، يۇقۇملىنىش ئېھتىماللىقى يوق دېيەرلىك.
- ئەيدىز بىمارلىرى بىلەن سۇ ئۈزۈش كۆلچىكى ياكى ئاممىۋى مۇنچىنى ئىشلەتكەندە ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملىنامدۇ؟
جاۋابى: ئۇنداق ئەمەس! سۇ ئۈزۈش كۆلچىكىنىڭ سۇ ياكى ئاممىۋى مۇنچىسى مۇھىتىدا سۇنىڭ سۇيۇلدۇرۇش رولى، دېزىنفېكسىيە دورىلىرىنىڭ مەۋجۇت بولۇشى (سۇ ئۈزۈش كۆلچىكى سۈيىدە ئادەتتە دېزىنفېكسىيە دورىسى) ھەمدە مۇھىت ئامىللىرى (مەسىلەن تېمپېراتۇرىسى، كىسلاتا قىممىتى قاتارلىقلار) سەۋەبلىك ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ ئۇزۇن ۋاقىت ھايات قېلىشى تەس. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئادەم بەدىنىنىڭ تېرىسى تەبىئىي، ئىنتايىن ئۈنۈملۈك مۇداپىئە توسىقى بولۇپ، ئەيدىز ۋىرۇسىمۇ ئادەم بەدىنىگە كىرەلمەيدۇ.
- ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولسا ئۆمرىگە ئېغىر تەسىر يەتكۈزەمدۇ؟
جاۋابى: بالدۇر بايقاش، بالدۇر داۋالاشدا چىڭ تۇرۇپ، دورىغا بويسۇنۇش خاراكتېرىنى ياخشى ساقلاپ، ۋىرۇسقا ئۈنۈملۈك قارشى داۋالاش ئارقىلىق، يۇقۇملانغۇچىنىڭ بەدىنىدىكى ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ مىقدارىنى تۆۋەنلىتىپ، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنى ساغلام تۇتۇپ، ئەيدىز كەلتۈرۈپ چىقارغان ئەگەشمە كېسەللىكلەر ۋە باشقا يۇقۇملىنىش خەۋپىنى تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ. شۇڭا يۇقۇملانغۇچىلار ۋىروسقا قارشى داۋالاشقا ئاكتىپ بولغان ئەھۋالدا نورمال ئۆمرىنى ساقلاپ، تۇرمۇش سۈپىتىنى ئۆستۈرەلەيدۇ.
- ئەيدىز يۇقۇملانغۇچىلارغا ۋاكسىنا ئەملىسە بولامدۇ؟
جاۋابى: بىر قىسىم ۋاكسىنىلارنى ئەملىگىلى بولىدۇ، ئەمما ئەملىگەندە كۆپ خىل ئامىللارنى ئويلىشىش كېرەك. ۋاكسىنانىڭ تىپى، ئۆزىنىڭ ئىممۇنىتېت ھالىتى قاتارلىق ئامىللارغا ئاساسەن، ئەملەشتىن بۇرۇن يۇقۇملىنىش بۆلۈمى ياكى كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزىنىڭ دوختۇرىدىن مەسلىھەت سورىشى كېرەك.
- ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغان ھامىلىدار-تۇغۇتلۇق ئاياللارنىڭ داۋالىنىشىنىڭ ياردەم پۇلى بارمۇ؟
