تەشۋىقات • | ئەيدىز كېسىلىنى كەمسىتىشنى رەت قىلىپ مۇھەببەت ۋە ھۆرمەت بىلەن ئىلھام بېرىش
ئەيدىزنى كەمسىتىش ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچى ياكى ئەيدىز بىمارلىرىغا بولغان بىر تەرەپلىمە قاراشنى چەتكە قېقىش ۋە ئادالەتسىز مۇئامىلىدە بولۇشنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل كەمسىتىش جەمئىيەت، خىزمەت، داۋالاش قاتارلىق نۇرغۇن ساھەلەردە ئىپادىلىنىشى مۇمكىن، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ يالغۇزلۇققا، نام چىقىرىشى ھەتتا ئاساسىي ھوقۇقىدىن مەھرۇم قىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. ئەيدىز كېسىلى دۇنيادىكى چوڭ ئاممىۋى سەھىيە مەسىلىلىرىنىڭ بىرى . كەمسىتىش ۋە بىر تەرەپلىمە قاراش ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاشقا زور قارشىلىق ئېلىپ كەلدى. كەمسىتىش يۇقۇملانغۇچىلارنى جەمئىيەتكە سىڭدۈرۈش تەسكە چۈشۈرۈپ، يالغۇزلۇق تۇيغۇسىنى كۈچەيتىدۇ كەمسىتىش يۇقۇملانغۇچىلارنى تەكشۈرۈش ۋە داۋالاشنى خالىماسلىقى، ئۇلارنى ۋاقتىدا داۋالاش ۋە قوللاشقا ئېرىشەلمەسلىك، ۋىرۇسنىڭ تارقىلىشىنىڭ خەتىرىنى ئاشۇرۇۋېتىشى مۇمكىن.
بىرىنچى، ئەيدىز كېسىلىنىڭ تارقىلىشى
تەتقىقاتلاردا ئەيدىز كېسىلى ئافرىقىدا پەيدا بولغاندىن كېيىن كۆچمەنلەر ئامېرىكىغا ئېلىپ كىرگەن دەپ قارالدى. 1981-يىلى 6-ئاينىڭ 5-كۈنى ئامېرىكا كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش-كونترول قىلىش مەركىزى «كېسەللىك نىسبىتى بىلەن ئۆلۈش نىسبىتى ھەپتىلىك ژۇرنىلى» غا بەش ئەيدىز بىمارىنىڭ بىمارى توغرىسىدا دوكلات بېسىلدى، بۇ دۇنيادىكى تۇنجى قېتىملىق ئەيدىزگە مۇناسىۋەتلىك رەسمىي خاتىرىلىنىشىدۇر. 1982-يىلى بۇ خىل كېسەللىك «ئەيدىز» دەپ نام بېرىلگەن. ئۇزۇن ئۆتمەي ئەيدىز كېسىلى تېز سۈرئەتتە ھەرقايسى چوڭ قىتئەلەرگە يامراپ كەتتى. 1985-يىلى جۇڭگوغا ساياھەتكە بارغان بىر چەتئەللىك كىشى كېسەلگە گىرىپتار بولۇپ بېيجىڭ شېخې دوختۇرخانىسىغا كۆچۈپ كىرگەندىن كېيىن ناھايىتى تېزلا ئۆلگەن، كېيىن ئەيدىز بىلەن ئۆلگەنلىكى ئىسپاتلانغان، بۇ ئېلىمىزدە تۇنجى قېتىم ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولغانلار.
ئىككىنچى، ئەيدىزنى ئىلمىي تونۇش
- ئەيدىزنىڭ تارقىلىش يولى
- جىنسىي تارقىلىش
ئۇرۇق، جىنسىي يول ئاجرىتىپ چىقارغان سۇيۇقلۇق، ھەيز قاندىكى ۋىرۇس جىنسىي ئەزا شىللىق پەردىسى ئارقىلىق يەنە بىر ئادەمنىڭ تېنىگە كىرىدۇ.
- ۋىرۇس تۈسىنى ئالغان قان ئارقىلىق تارقىلىدۇ
يۇقۇملانغۇچى بولغان قان مەھسۇلاتلىرى ياكى ئەزا كۆچۈرۈشنى كىرگۈزۈش دېزىنفېكسىيە قىلمىغان، تەلتۆكۈس بولمىغان ياكى دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان شىپرىس ۋە يىڭنە، ئېغىز بوشلۇقى كېسەللىكلىرى ئۈسكۈنىلىرى، تۇغۇت بۆلۈمى ئەسۋابلىرى، تاشقى كېسەللىكلەر ئوپېراتسىيە ئۈسكۈنىلىرى، يىڭنە سانجىش يىڭنىسى قاتارلىقلارنى دېزىنفېكسىيە قىلىش كېرەك.
- ئانىدىن بوۋاققا تارقىلىش
ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ئاياللار تۇغقان ھامىلە ياكى بوۋاق ھامىلىدارلىق مەزگىلىدە، تۇغۇت مەزگىلى، تۇغۇش مەزگىلىدە، تۇغۇتتىن كېيىن ياكى بالا ئېمىتىش مەزگىلىدە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش مۇمكىنچىلىكى بار
كۈندىلىك تۇرمۇشتا قول ئېلىشىش، قۇچاقلاش، قاچا-قۇچىلارنى ئورتاق ئىشلىتىش، سۇ ئۈزۈش قاتارلىق قىلمىشلاردا ئەيدىز تارقىمايدۇ.
ئىلمىي مۇداپىئەلىنىش ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى مۇھىم ھالقا. بىخەتەرلىك قاپچۇقى ئىشلىتىش، ئورتاق ئىشلىتىدىغان يىڭنە ئىشلىتىشتىن ساقلىنىش، ئەيدىزنى ۋاقتىدا تەكشۈرۈش قاتارلىق تەدبىرلەرنى قوللانغاندا، يۇقۇملىنىش خەتىرىنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ. يۇقۇملانغۇچىلارغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، بالدۇر دىئاگنوز قويۇش ۋە ۋاقتىدا داۋالاش ئىنتايىن مۇھىم. ۋىروسقا قارشى داۋالاش قېلىپلاشقان ھاياتلىقنى ئۇزارتىپلا قالماي يەنە تۇرمۇش سۈپىتىنىمۇ زور دەرىجىدە ئۆستۈرىدۇ. ھازىرقى زامان تېبابىتى ۋىروسقا قارشى داۋالانغان يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ بەدەندىكى ۋىروسنىڭ مىقدارىنى تەكشۈرگىلى بولمايدىغان سەۋىيەگە چۈشكەندە، يۇقۇملىنىش خاراكتېرىنى ئاساسەن ھازىرلىمىغانلىقىنى ئىسپاتلىدى. بۇ ئىلمىي بايقاش كەمسىتىشنى تۈگىتىشنى پۇختا ئاساس بىلەن تەمىنلىدى .
كۈندىلىك تۇرمۇشتا قول ئېلىشىش، قۇچاقلاش، قاچا-قۇچىلارنى ئورتاق ئىشلىتىش، سۇ ئۈزۈش قاتارلىق قىلمىشلاردا ئەيدىز تارقىمايدۇ.
ئىلمىي مۇداپىئەلىنىش ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى مۇھىم ھالقا. بىخەتەرلىك قاپچۇقى ئىشلىتىش، ئورتاق ئىشلىتىدىغان يىڭنە ئىشلىتىشتىن ساقلىنىش، ئەيدىزنى ۋاقتىدا تەكشۈرۈش قاتارلىق تەدبىرلەرنى قوللانغاندا، يۇقۇملىنىش خەتىرىنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ. يۇقۇملانغۇچىلارغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، بالدۇر دىئاگنوز قويۇش ۋە ۋاقتىدا داۋالاش ئىنتايىن مۇھىم. ۋىروسقا قارشى داۋالاش قېلىپلاشقان ھاياتلىقنى ئۇزارتىپلا قالماي يەنە تۇرمۇش سۈپىتىنىمۇ زور دەرىجىدە ئۆستۈرىدۇ. ھازىرقى زامان تېبابىتى ۋىروسقا قارشى داۋالانغان يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ بەدەندىكى ۋىروسنىڭ مىقدارىنى تەكشۈرگىلى بولمايدىغان سەۋىيەگە چۈشكەندە، يۇقۇملىنىش خاراكتېرىنى ئاساسەن ھازىرلىمىغانلىقىنى ئىسپاتلىدى. بۇ ئىلمىي بايقاش كەمسىتىشنى تۈگىتىشنى پۇختا ئاساس بىلەن تەمىنلىدى .
- داۋالاشنى كونترول قىلغىلى بولىدۇ
ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنى قېلىپلاشتۇرۇپ ئىستېمال قىلىش ئارقىلىق، ئەيدىز يۇقۇمدارلىرىنىڭ بەدىنىدىكى ۋىرۇس مىقدارىنى تەكشۈرگىلى بولمايدىغان سەۋىيەگە چۈشۈرگىلى بولىدۇ(يەنى «ۋىرۇسنى تىزگىنلەش» سەۋىيەسىگە چۈشۈرۈلىدۇ، جىنسىي ئۇچرىشىش قاتارلىق ئۇسۇللار ئارقىلىق ۋىرۇسنى باشقىلارغا تارقىتىشنىڭ خەتىرى ئىنتايىن تۆۋەن (Undetectable= Untransmitable پىرىنسىپى) ئارقىلىق ئۇزۇن مۇددەتلىك ساغلام تۇرمۇش كەچۈرەلەيدۇ ھەمدە ئانىلار بوۋاقلارنىڭ تارقىلىشىنى مۇۋەپپەقىيەتلىك توسۇپ قالغىلى بولىدۇ(مۇۋەپپەقىيەتلىك تارقىلىش نىسبىتى ٪98 تىن ئاشىدۇ).
- ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش≠ تۇرمۇشى قالايمىقان بولۇش
ئەمەلىيەتتە، يۇقۇملىنىش داۋالاشتا ئاشكارىلىنىپ كېتىش، ئانىلار-بوۋاقلارنىڭ تارقىلىشى قاتارلىق سۇبيېكتىپ بولمىغان ئامىللاردىن كەلگەن بولۇشى مۇمكىن. يۇقۇملىنىش بىلەن شەخسىي ئەخلاق-پەزىلەتنىڭ مۇقەررەر باغلىنىشى يوق، باشقىلارغا يەككە بەلگە قويماسلىق كېرەك.
- يۇقۇملانغۇچىلار غا«پەرقلىق مۇئامىلە قىلسا بولمايدۇ»
ئۈچىنچى، ئەيدىزنى كەمسىتمەي، بىز مۇنداق قىلىشىمىز كېرەك:
ھۆرمەت قىلىش كىشىلىك ئالاقىدىكى ئەڭ ئىللىق سۆزلۈك ئەيدىزدىن يۇقۇملانغۇچىلارغا نىسبەتەن ئۇلارغا تېگىشلىك ھۆرمەت ۋە چۈشەنچە بېرىشىمىز، ئۇلارنىڭ يۇقۇملىنىش ئەھۋالىنى خالىغانچە سورىماسلىقىمىز، مەخپىيەتلىكىنى تېخىمۇ تارقاتماسلىق، ھۆرمەت قىلىشنى بىز ئورتاق ئەمەل قىلىدىغان مىزان قىلىشىمىز كېرەك.
باراۋەرلىك ھەر بىر ئادەم تۇغۇلۇشىدىنلا بەھرىمەن بولىدىغان ھوقۇق. يۇقۇملانغۇچىلارنىڭمۇ ئوخشاشلا ئارزۇ قوغلىشىش، خىزمەتكە ئاتلىنىش، تەربىيەدىن بەھرىمان بولۇش ۋە مۇھەببەتنى قۇچاقلاش ئەركىنلىكى بار. تىلدا زوراۋانلىق قىلىشنى رەت قىلىپ، ئۆزۈمدىن باشلاپ، «ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچى» دېگەن ئوبيېكتىپ ھەم ھۆرمەت قىلىنغان ئاتالغۇنى ئىشلىتىپ، بىر تەرەپلىمە قاراشلار بولغان بەلگىلەرنىڭ ئورنىغا مەسىلەن«ئەيدىز بىمارلىرى» دېگەندەك.
ئۇنىڭدىن باشقا، بىز خەتەرلىك كىشىلەرنى تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئەيدىزنى تەكشۈرۈشكە ئىلھاملاندۇرۇشىمىز ھەم يۇقۇملانغانلارنى زۆرۈر بولغان پسىخىكىلىق قوللاش ۋە داۋالاش بايلىقى بىلەن تەمىنلەپ، مۇھەببەت ۋە ئۈمىدنى ئۇلارنىڭ ئەڭ مۇستەھكەم ئارقا تىرىكىگە ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك.
ئەيدىز كېسىلىگە جەڭ ئېلان قىلىش ئالدىدا بىز ھەم گۇۋاھچى ھەم ئىشتىراكچى. بىز قول تۇتۇشۇپ، بىلىم ئارقىلىق خاتا چۈشەنچەنى يوقىتايلى، ئۇلارنىڭ قىممىتىنى بىر قەغەز دىئاگنوز قەغىزىگە ئۆزگەرتىپ يېزىشقا بولمايدۇ، ھەقىقىي جىنايەتچىلەر ئەيدىز ۋىرۇسى، گۇناھسىز يۇقۇملانغۇچىلار ئەمەس!
ساغلاملىقنى ئومۇملاشتۇرۇش ئەگەر بىئارام بولسڭىز دوختۇر خانىغان بىرىپ كېسەل كۆرسىتىڭ
健康科普 如有不适请线下就诊
