تۇرمۇشتا، قىسمەن كىشىلەردە بىردەم بىپەرۋالىق قىلىش سەۋەبىدىن ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەتەرلىك قىلمىشى يۈز بېرىشى مۇمكىن، مەسىلەن قوغداش تەدبىىرى بولمىغان جىنسىي قىلمىش ، ئورتاق يىڭنە سايمانلىرى ئىشلىتىش قاتارلىقلار. بۇ چاغدا ھەددىدىن زىيادە ۋەھىمە ياكى تەلەي سىناشنىڭ ھەممىسىنى قولغا كەلتۈرگىلى بولمايدۇ، توغرا تاقابىل تۇرۇش ئۇسۇلى يۇقۇملىنىش خەۋپىنى ئەڭ زور دەرىجىدە تۆۋەنلىتىدۇ. ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولغان قىلمىشلار ئادەمنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى قان، جىنسىي ئۇچرىشىش قاتارلىق يوللار ئارقىلىق ئادەم بەدىنىگە كىرىپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن دەپ كۆرسىتىدۇ، ۋاقتىدا ئىلمىي ئارىلىشىش تەدبىرىنى قوللىنىش ساغلاملىقنى قوغداشتىكى مۇھىم ھالقا
 
بىرىنچى، دەرھال جىددىي بىر تەرەپ قىلىش: ۋىرۇسنىڭ كىرىپ كېتىش ئېھتىماللىقىنى ئازايتىش كېرەك
خەتەرلىك قىلمىش ئاشكارىلانغاندىن كېيىن، ئۇچرىشىش ئورنىنى دەرھال قېلىپلاشتۇرۇپ بىر تەرەپ قىلىپ، كېيىنكى مۇداپىئەلىنىش ئۈچۈن ۋاقىتنى قولغا كەلتۈرۈش كېرەك. ئەگەر تېرىنىڭ بۇزۇلغان قىسمى خەتەرلىك بەدەن سۇيۇقلۇقى بىلەن ئۇچراشسا، سوپۇن ۋە ئېقىپ تۇرغان  سۈزۈك سۇ بىلەن يارا ئېغىزىنى داۋاملىق يۇيۇش كېرەك، يارا ئېغىزىنى قىسىۋەتمەسلىك، ۋىرۇسنىڭ تارقىلىشىدىن ساقلىنىش كېرەك ئەگەر ئېغىز بوشلۇقى، بۇرۇن بوشلۇقى قاتارلىق شىللىق پەردىلەر بىلەن ئۇچراشسا، كۆپ مىقداردا سۈزۈك سۇ ياكى فىزىئولوگىيىلىك تۇز سۈيى بىلەن تولۇق يۇيۇش ئەگەر كۆزگە چاچراپ كەتسە ، قاپىقىنى ئېچىپ مىكروبسىز فىزىئولوگىيىلىك تۇز سۈيىدە يۇيۇپ، كۆزنى ئۇۋىلاشتىن ساقلىنىش كېرەك 
ئېنىق بولغىنى ، ئەيدىزنىڭ تارقىلىشى " چىقىرىش ، ھايات قېلىش ، بەلگىلىك مىقداردا ، كىرىش " تىن ئىبارەت تۆت ئامىلنى قاندۇرۇش كېرەك ، ۋىرۇس ئادەم بەدىنىدىكى سۇيۇقلۇقتىن ئايرىلغاندىن كېيىن ھاۋادا ئۈچ - بەش مىنۇتتا ھايات قالىدۇ ، ئادەتتىكى كۈندىلىك ئۇچرىشىش يۇقۇملانمايدۇ ، لېكىن خەتەرلىك قىلمىشلارنى ۋاقتىدا يۇيغاندا ۋىرۇس قالدۇقىنى ئازايتىپ ، يۇقۇملىنىش نىسبىتىنى تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ . بىر تەرەپ قىلىپ بولغاندىن كېيىن ، " يۇقۇملىنىپ بولغان بولمىغانلىقى " نى ھەددىدىن زىيادە ئىككىلەنمىسىمۇ بولىدۇ ، دەرھال كېيىنكى قەدەمدىكى ئىلمىي ئارىلىشىشقا مەركەزلەشتۈرۈش كېرەك  
 
ئىككىنچى، ئالتۇن تۇسۇش مەزگىلى: 72 سائەت ئىچىدە ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاشنى باشلاش كېرەك
ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىنكى يادرولۇق قوغدىنىش ۋاستىسى بولۇپ، ئەيدىز مەنپىييورلار ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالاھىدە ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنى ئىچىپ، ۋىرۇسنىڭ كۆپەيتىپ يۇقۇملىنىشىنى توسىدىغان بىئو تېببىي ئارىلىشىش تەدبىرىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇنىڭ ئەڭ ياخشى قوزغىتىش ۋاقتى ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئىككى سائەت ئىچىدە، ئەڭ ئۇزۇن بولغاندا 72 سائەتتىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، دورا ئىچىش ۋاقتى قانچە ۋاقتىدا بولسا، توسۇش ئۈنۈمى شۇنچە كۆڭۈلدىكىدەك بولىدۇ
ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىشقا تەتبىقلىنىدىغان كىشىلەر توپى ئوخشاش جىنىسلىق ئەرلەرنىڭ قىلمىشى، ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ مەنپىي ھەمراھى، ۋېناغا ئوكۇل قىلىپ زەھەر چەككۈچىلەر، جىنسىي پاراكەندىچىلىككە ئۇچرىغۇچى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ئەيدىز ئانتىتېلاسىنىڭ مەنپىيلىكى، ئاشكارىلىنىش ۋاقتى≤ 72 سائەت، يۇقۇملىنىش خەتىرى بىر قەدەر يۇقىرى بولۇش قاتارلىق شەرتلەرنى قاندۇرۇش كېرەك. شەرتكە ئۇيغۇن كەلگۈچىلەر تېزدىن جىنسىي كېسەللىكلەر بۆلۈمى، يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر بۆلۈمى ياكى شۇ جايدىكى يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزىگە بېرىپ داۋالىنىشى كېرەك، دوختۇرلار مەنبە ئەھۋالى ۋە ھەرىكەت خەۋپ-خەتىرىنى ئاشكارىلاپ، خاس دورا ئىشلىتىش لايىھىسىنى تۈزۈپ چىقىدۇ. ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش داۋالاش مۇساپىسى 28 كۈن بولۇپ، ھەر كۈنى دورىنى ۋاقتىدا ئىچىش كېرەك، بويسۇنۇش خاراكتېرى مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇشنىڭ ئاچقۇچى، خالىغانچە دورا توختىتىش ياكى مىقدارىنى ئازايتىشقا بولمايدۇ  
دورا ئىچىش مەزگىلىدە يېنىكرەك كۆڭلى ئېلىشىش، ئىچى سۈرۈش قاتارلىق ئەكس تەسىرلەر كۆرۈلۈشى مۇمكىن، كۆپىنچىسى ئۆزلىكىدىن پەسەيتىلىدۇ، ئەگەر كېسەللىك ئالامەتلىرى ئېغىر بولسا ۋاقتىدا داۋالىنىش كېرەك، ئەمما داۋالاش باسقۇچىنى ئۈزۈۋەتسە بولمايدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ھاراق ئىچىش، تۈنەش قاتارلىق جىگەر ئىقتىدارىغا زىيان يەتكۈزىدىغان قىلمىشلاردىن ساقلىنىش كېرەك، چۈنكى دورا جىگەرنىڭ مېتابولىزىمى بولۇشى كېرەك، ناچار تۇرمۇش ئادىتى دورىنىڭ ئۈنۈمىگە تەسىر يەتكۈزۈشى مۇمكىن
 
ئۈچىنچى، تەكشۈرۈشنى قېلىپلاشتۇرۇپ زىيارەت قىلىش: يۇقۇملىنىش ھالىتىنى ئايدىڭلاشتۇرۇش كېرەك
ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش داۋالاش مەزگىلى ۋە ئاخىرلاشقاندىن كېيىن، تەلەپ بويىچە بىر قاتار تەكشۈرۈشلەرنى تاماملاپ، يۇقۇملانغان ياكى يۇقۇملانمىغانلىقىغا توغرا ھۆكۈم قىلىش كېرەك. ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئوخشىمىغان باسقۇچتا كۆپ قېتىم تەكشۈرۈشنى تاماملاش كېرەك، ئاساسلىقى ئەيدىز ئانتىتېلاسى، ئانتىگېن ۋە ۋىروسنىڭ مىقدارىنى تەكشۈرۈپ، زۆرۈر بولغاندا جىگەر، بۆرەك ئىقتىدارى ۋە جىنسىي تارقىلىشچان كېسەللىكلەرگە مۇناسىۋەتلىك كۆرسەتكۈچلەرنى تەكشۈرۈش كېرەك  
ئەيدىز كېسىلىنى تەكشۈرۈشتە كۆزنەك مەزگىلى يەنى يۇقۇملانغاندىن كېيىن بەدەندە ئانتىتېلانى تەكشۈرۈشكە يېتەرلىك مەزگىل پەيدا بولمىغان، ئوخشىمىغان تەكشۈرۈش ئۇسۇلىنىڭ كۆزنەك مەزگىلىنىڭ ئۇزۇن-قىسقىلىقى ئوخشىمايدۇ. كۆزنەك مەزگىلىدە تەكشۈرۈش نەتىجىسى مەنپىي يۇقۇملىنىشنى پۈتۈنلەي تۈگىتەلمەيدۇ، كەسپىي يېتەكچىلىك قىلىدىغان ۋاقىت بويىچە پۈتۈن مۇساپىدە زىيارەت قىلىپ تەكشۈرۈشنى تاماملاش كېرەك. ئەگەر تەكشۈرۈش جەريانىدا ئەيدىز كېسىلىنىڭ مۇسبەتلىكى بايقالسا، ۋاقتىدا بەلگىلەنگەن دوختۇرخانىغا يۆتكىلىپ ۋىروسقا قارشى داۋالاشقا توغرا كەلسە، بالدۇر داۋالاش كېسەللىك ئەھۋالىنىڭ تەرەققىياتىنى ئۈنۈملۈك كېچىكتۈرۈپ، بىمارنىڭ ئۆمرى نورمال كىشىلەرگە يېقىنلىشىدۇ  
بۇنىڭدىن باشقا ، خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىن يەنە سىفلىس ۋىرۇسى ، ھۆل فاكروس كېسىلى قاتارلىق باشقا جىنسىي تارقىلىشچان كېسەللىكلەرنى تەكشۈرۈش كېرەك ، بۇ خىل كېسەللىكلەر شىللىق پەردىسى بۇزۇلۇپ ، ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپىنى ئاشۇرىدۇ ، ئەگەر بىرلا ۋاقىتتا يۇقۇملىنىشنى ماس قەدەمدە داۋالاش كېرەك
 
تۆتىنچى، پسىخىكىلىق تەڭشەش ۋە كېيىنكى مۇداپىئە: ئىككىنچى قېتىملىق خەتەردىن ساقلىنىش
قىسمەن كىشىلەردە خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىن كۈچلۈك ۋەھىمە، تەشۋىشلىنىش ھەتتا ئەيدىزدىن قورقۇش كېسىلىگە ئايلىنىپ، قايتا-قايتا تەكشۈرۈش، ھەددىدىن زىيادە تازىلاش قاتارلىق بىنورمال قىلمىشلاردا ئىپادىلىنىدۇ. بۇ چاغدا ئاقىلانىلىك بىلەن مۇئامىلە قىلىش كېرەك: ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش خېيىم-خەتەرنى ئۈنۈملۈك تۆۋەنلىتىدۇ، تەكشۈرۈشنى قېلىپلاشتۇرسا ئېنىق نەتىجىگە ئېرىشكىلى بولىدۇ، ھەددىدىن زىيادە قورقۇپ كېتىش ھېچقانداق پايدىسى يوق بولۇپلا قالماستىن يەنە جىسمانىي ۋە روھىي ساغلاملىققا تەسىر كۆرسىتىدۇ
ئەگەر پسىخىكىلىق بېسىم زىيادە ئېغىر بولسا، پىسخىك دوختۇرىنىڭ ياردىمىنى تەلەپ قىلسا ياكى كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزىدىن مەسلىھەت سوراش قىزىق لىنىيەسىگە ئېيتسا بولىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ساۋاق ئېلىپ، خەتەرلىك قىلمىشلارنىڭ يەنە يۈز بېرىشىدىن ساقلىنىش: ھەر قېتىملىق ھەرىكەتتە بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى توغرا ئىشلىتىشتە چىڭ تۇرۇپ، يەككە جىنىسلىق ھەمراھلىقنى ساقلاش زەھەرلىك چېكىملىكنى رەت قىلىپ ، يىڭنە سايمانلىرىنى ئورتاق ئىشل گۈل چېكىش، ھۆسۈن تۈزەش قاتارلىق داۋالاش مەشغۇلاتلىرىدا مۇنتىزىم ئاپپاراتلارنى تاللاپ، دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان سايمانلارنى ئىشلىتىشتىن ساقلىنىش كېرەك
ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولغان خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىنكى تاقابىل تۇرۇشنىڭ يادروسى «قورقۇپ كەتمەسلىك، كېچىكتۈرمەسلىك» . 72 سائەتلىك ئالتۇننىڭ توسۇلۇش مەزگىلىنى ئىگىلەپ، ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش داۋالاش ۋە ئەگىشىپ تەكشۈرۈشنى قېلىپلاشتۇرۇش بىلەن بىرگە پسىخىكىلىق تەڭشەش ۋە كېيىنكى مۇداپىئەنى ياخشى قىلغاندىلا ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش مۇمكىنچىلىكىنى ئەڭ زور دەرىجىدە تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ