HIV的传播途径有3种，母婴传播、血液传播以及性传播。我国通过对血液制品的严查以及对毒品的打击，HIV通过血液传播的机会已经很少，而性传播因为隐秘性较强，成为目前主要的传播方式。例如：与已感染的伴侣发生无保护的性行为，包括同性、异性和双性性接触。

另外，对于大部分人来说，HIV离开人体后，抵抗力较弱。马桶圈、电话机、餐饮具、卧具、游泳池等媒介不会造成传播，蚊虫叮咬、咳嗽和打喷嚏也不传播，所以，拥抱和礼节性亲吻、共同进餐、共用厕所和浴室、共用办公用品、公共交通工具等也不会造成感染。

01  艾滋病的常见症状

持续高烧不退、腹泻、淋巴肿大、关节疼痛、皮肤感染、口腔感染等。

其次，感染HIV后，身体免疫力被削弱，不同程度的感染在各阶段都通过皮肤有所反馈。艾滋病“来临”时，皮肤或有5种表现，不要以为是普通皮肤病。

1.脂溢性皮炎

感染艾滋病病毒后，早期，患者皮肤的非感染性症状以脂溢性皮炎为主，主要影响面部、头皮。皮肤异常干燥且顽固性瘙痒，可以看到多形性的红斑，还可能有鱼鳞病等症状表现。

2.红色丘斑疹

在感染2~4周内，病毒在人体内迅速繁殖，患者伴有严重流感样症状。急性期多出现红色丘斑疹，集中于面、颈、上胸部，可引起瘙痒。一般在发热后48小时后出现，通常可以维持5~8天。

3.反复发作的疱疹

随着病毒侵入期延长，免疫系统开始“分崩离析”。在艾滋病期，患者口腔处会有疱疹反复发作。此疱疹为念珠菌感染，常见于舌、软腭、颊黏膜、齿龈处，为灰白色的膜状物，若进一步发展，可导致念珠菌食道炎。

4.银屑病

俗称“牛皮癣”，属于慢性疾病的一种。病人皮肤处会出现一块块异常的红斑鳞屑皮肤，表现为皮肤发红、发痒，以及脱屑。银屑病是多种原因引起的皮肤疾病，部分艾滋病患者在治疗的过程中，免疫系统重建，会发生炎症反应，银屑病就是其中之一。

5.皮肤瘙痒

在HIV感染者中，瘙痒性丘疹样皮炎也是常见的症状，常出现在腿和手臂部位。因剧烈痕痒，反复挠刮，容易导致出血感染。

02  抓住“阻断”黄金时刻

存在感染风险后（高危性行为后），及时服用阻断药。服用HIV阻断药是一种极有效的补救措施。

阻断药发挥作用的原理是：切断HIV复制的过程，防止病毒从已感染的细胞扩散，从而感染更多细胞。以性传播为例，病毒先侵犯黏膜部位，穿过黏膜屏障后进入人体的组织、细胞、淋巴结，并在淋巴结繁殖，最后进入血液。阻断的原理是在病毒到达血液之前将病毒杀死，以达到阻断目的。

03  艾滋病可以治愈吗？

以目前的医学水平来说，HIV感染不可治愈。但如果坚持抗逆转录病毒治疗，治疗依从性好，HIV在体内的进展可以降到非常低的水平。“治疗即预防”，需要大家做到：“应检尽检、应治尽治、早检早治”。

从感染病毒到艾滋病发作，通常有一个长达8~10年的临床潜伏期。在发病之前，看不出来是否感染，检测是唯一的判断方法。建议有过高危性行为、共用注射器吸毒、怀疑接受过不安全输血的人等，要主动进行艾滋病检测。

感染艾滋病的孕产妇应及时采取医学手段阻止病毒传给婴儿。预防艾滋病母婴传播的技术成熟、成本可控、社会效益好，国家一直致力于让“零艾滋”的目标首先在孩子身上实现。

04  预防是最好的“疫苗”

艾滋病防治的难点在于无法治愈。目前，全世界还没研制出彻底治愈艾滋病的药物，也没有预防的疫苗。不吸毒、不共用注射器，洁身自好，不滥交，不涉足色情场所，性行为时使用安全套，不去非正规医疗机构输液、输血，这是最好的预防！

了解HIV 才能最终战胜HIV  。

• ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشتا دائىم كۆرۈلىدىغان كېسەللىك ئالامەتلىرى قايسىلار؟ خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىن قۇتقۇزغىلى بولامدۇ ؟

• ئەيدىزنىڭ تارقىلىش يولى 3 خىل بولۇپ، ئانىدىن بالىغا تارقىلىش، قان ئارقىلىق تارقىلىش ۋە جىنسىي يول ئارقىلىق تارقىلىش ، ئېلىمىز قان بۇيۇملىرىنى قاتتىق تەكشۈرۈش ۋە زەھەرگە زەربە بېرىش ئارقىلىق، ئەيدىزنىڭ قان ئارقىلىق تارقىلىشى پۇرسىتى ئاز بولۇپ، جىنسىي تارقىلىشچانلىقى كۈچلۈك بولغاچقا، نۆۋەتتىكى ئاساسلىق تارقىلىش شەكلى بولۇپ قالدى. مەسىلەن: يۇقۇملانغان ھەمراھلار بىلەن ئوخشاش جىنىس، يات جىنىس ۋە قوش جىنسىي ئۇچرىشىشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان قوغداش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي قىلمىشلار يۇز بىرىش ئارقىلىق تارقىلىدۇ .
• ئۇنىڭدىن باشقا كۆپ قىسىم كىشىلەرگە نىسبەتەن ئەيدىز كېسەللىكى ئادەم بەدىنىدىن ئايرىلغاندىن كېيىن، ئىممۇنىتېت كۈچى ئاجىز بولىدۇ. تەرەت تۇڭى ، تېلېفون ، يېمەك-ئىچمەك سايمانلىرى، ياتاق سايمانلىرى، سۇ ئۈزۈش كۆلچىكى قاتارلىق ۋاستىلەر تارقىلىپ قالمايدۇ، پاشا چىشلەش، يۆتەل ۋە چۈشكۈرۈشمۇ تارقالمايدۇ، شۇڭا قۇچاقلاش ۋە قائىدە خاراكتېرلىك سۆيۈشۈش، بىرلىكتە غىزالىنىش، ھاجەتخانا ۋە مۇنچا، ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان ئىشخانا بۇيۇملىرى، ئاممىۋى قاتناش قوراللىرى قاتارلىقلارمۇ يۇقۇملانمايدۇ.

• 01ئەيدىز كېسىلىنىڭ دائىم كۆرۈلىدىغان ئالامەتلىرى
• ئۇدا قىزىتما يانماسلىق، ئىچى سۈرۈش، لىمفا ئىششىقى، بوغۇم ئاغرىش، تېرە يۇقۇملىنىش، ئېغىز بوشلۇقى يۇقۇملىنىش قاتارلىقلار.
• ئۇنىڭدىن قالسا، ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن، بەدەننىڭ ئىممۇنىتېت كۈچى ئاجىزلاپ، ئوخشىمىغان دەرىجىدە يۇقۇملىنىش ھەر قايسى باسقۇچلاردا تېرە ئارقىلىق ئىنكاس قايتۇرىدۇ. ئەيدىز كېسىلى «يېتىپ كېلىش» كەلگەندە، تېرە ياكى بەش خىل ئىپادىسى بولىدۇ، ئادەتتىكى تېرە كېسىلى دەپ قالماڭ.

• 1.ياغ ئېقىپش خاراكتېرلىك تېرە ياللۇغى
• ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن، دەسلەپكى مەزگىلدە، بىمارنىڭ تېرىسىدىكى يۇقۇملانماسلىق خاراكتېرلىك بولمىغان ئالامەتلەردە ياغ ئېقىش خاراكتېرلىك تېرە ياللۇغى ئاساس قىلىنىپ، ئاساسلىقى يۈز، باش تېرىسىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ. تېرىسى بىنورمال قۇرغاق ھەم جاھىل قىچىشقاندا، كۆپ شەكىللىك قىزىل داغنى كۆرگىلى بولىدۇ، يەنە بېلىق قاسرىقى كېسىلى قاتارلىق كېسەللىك ئالامەتلىرىمۇ كۆرۈلۈشى مۇمكىن.
• 2.قىزىل بارخان داغ ئەسۋىسى
• ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملانغان 2 ھەپتىدىن 4 ھەپتىگىچە بولغاندا، ۋىرۇس ئادەم بەدىنىدە تېز سۈرئەتتە كۆپىيىدۇ، بىماردا ئېغىر تارقىلىشچان زۇكام شەكلىدە كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ. جىددىي خاراكتېرلىك مەزگىلدە قىزىل بارخان داغ تەمرەتكىسى كۆپ كۆرۈلىدۇ، يۈز، بويۇن، كۆكرەك قىسمىغا مەركەزلەشكەن بولۇپ، قىچىشىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئادەتتە قىزىتمىدىن كېيىن 48 سائەتتىن كېيىن پەيدا بولىدۇ، ئادەتتە 5-8 كۈنگىچە داۋاملىشىدۇ .
• 3.قايتا-قايتا قوزغىلىدىغان قوقاق
• ۋىروسنىڭ كىرىش مۇددىتىنىڭ ئۇزارتىلىشىغا ئەگىشىپ ، ئىممۇنىتېت سىستېمىسى " پارچىلىنىپ كېتىش " نى باشلىدى . ئەيدىز مەزگىلىدە، بىمارنىڭ ئېغىز بوشلۇقىدا قوقاق قايتا-قايتا قوزغىلىدۇ. بۇ قوقاق نېڭجۇ باكتېرىيەسىدىن يۇقۇملىنىپ، تىل، يۇمشاق مەڭزە، مەڭزى شىللىق پەردىسى، چىش مىلىكىدە كۆپ كۆرۈلىدۇ، كۈلرەڭ ئاق پەردەسىمان ماددا بولۇپ، ئەگەر يەنىمۇ تەرەققىي قىلسا، ئونتا زەمبۇرۇغى يېمەكلىك يولى ياللۇغىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
• 4.ئاق كىپەك كېسىلى
• ئادەتتە «كالا تەمرەتكىسى» دەپ ئاتىلىدۇ، ئۇ ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكنىڭ بىر خىلىغا تەۋە. بىمارنىڭ تېرىسىدە بىر پارچە بىنورمال قىزىل داغ كېپەكلىرى پەيدا بولۇپ، تېرىسى قىزىرىپ، قىچىشىش ۋە كېپەكسىزلىنىش ئىپادىلىنىدۇ. ئاق كىپەك كېسىلى كۆپ خىل سەۋەبلەردىن پەيدا بولغان تېرە كېسەللىكى بولۇپ، قىسمەن ئەيدىز بىمارلىرى داۋالاش جەريانىدا ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنى قايتا قۇرسا، ياللۇغ رېئاكسىيىسى پەيدا بولىدۇ، ئاق كىپەك كېسىلى دەل شۇلارنىڭ بىرى.
• 5.تېرە قىچىشىش
• ئەيدىزدىن يۇقۇملانغۇچىلار ئىچىدە قىچىشىش خاراكتېرلىك دۆڭلىك تېرە ياللۇغىمۇ كۆپ كۆرۈلىدىغان ئالامەت بولۇپ، دائىم پۇت ۋە بىلىكىدە كۆرۈلىدۇ. كۈچلۈك ئىز قاتتىق قىچىشىپ كەتكەچكە، قايتا-قايتا قىرقىش سەۋەبىدىن، ئاسانلا قان چىقىش يۇقۇملىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

• 02 ئالتۇن پەيتنى چىڭ تۇتۇش كېرەك
• يۇقۇملىنىش خەۋپى مەۋجۇت بولغاندىن كېيىن ( خەتەرلىك قىلمىشلار يۇقىرى بولغاندىن كېيىن ) توسۇش دورىسىنى ۋاقتىدا ئىستېمال قىلىش كېرەك . ئەيدىز كېسىلىنى توسۇش دورىسى ئىچىش بىر خىل ئىنتايىن ئۈنۈملۈك قۇتقۇزۇش تەدبىرى.
• دورىنىڭ رولىنى جارى قىلدۇرۇشقا توسقۇنلۇق قىلىشتىكى پىرىنسىپى: ئەيدىز كېسىلىنى كۆپەيتىش جەريانىنى ئۈزۈپ تاشلاپ، ۋىرۇسنىڭ يۇقۇملانغان ھۈجەيرىلەردىن تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، تېخىمۇ كۆپ ھۈجەيرىلەرنى يۇقتۇرۇۋېلىش. جىنسىي تارقىلىشنى مىسالغا ئالساق، ۋىرۇس ئاۋۋال شىللىق پەردىسىگە تاجاۋۇز قىلىپ، شىللىق پەردىسى توسىقىدىن ئۆتكەندىن كېيىن ئادەم بەدىنىدىكى توقۇلمىلار، ھۈجەيرىلەر، لىمفا تۈگۈنىگە كىرىدۇ ھەمدە لىمفا تۈگۈنىدە كۆپىيىدۇ، ئاخىرىدا قانغا كىرىدۇ. توسۇش پىرىنسىپى ۋىرۇس قانغا يېتىپ كېلىشتىن بۇرۇن ۋىرۇسنى ئۆلتۈرۈپ، توسۇش مەقسىتىگە يېتىش.

• 03ئەيدىز كېسىلىنى داۋالاپ ساقايتقىلى بولامدۇ؟
• نۆۋەتتىكى مېدىتسىنا سەۋىيىسى بويىچە ئېيتقاندا، ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىپ ساقايتقىلى بولمايدۇ. لېكىن ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشتا چىڭ تۇرۇپ، داۋالاشتا بويسۇنۇشچانلىقى ياخشى بولسا، ئەيدىزنىڭ بەدەندىكى تەرەققىياتى ئىنتايىن تۆۋەن سەۋىيىگە چۈشىدۇ. داۋالاشنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا كۆپچىلىكنىڭ تەكشۈرۈشكە تېگىشلىك بولسا تەكشۇرۇش، بالدۇر تەكشۈرۈپ بالدۇر داۋالاش كېرەك.
• ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملىنىشتىن تارتىپ ئەيدىز قوزغىلىشىغىچە، ئادەتتە 8يىلدىن 10 يىلغىچە بولغان كىلىنىكىلىق يوشۇرۇن مەزگىل بولىدۇ. كېسەل قوزغىلىشتىن بۇرۇن يۇقۇملانغان ياكى يۇقۇملانمىغانلىقىنى بىلگىلى بولمايدۇ، تەكشۈرۈش بىردىنبىر ھۆكۈم قىلىش ئۇسۇلى ئىكەن. خەتەرلىك قىلمىشلار، ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان شپىرىستاندا زەھەر چېكىش، بىخەتەر بولمىغان قان سېلىشنى قوبۇل قىلغانلاردىن گۇمانلانغانلار تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئەيدىزنى تەكشۈرۈش تەكلىپى بېرىلدى.
• ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغان ھامىلىدار-تۇغۇتلۇق ئاياللار ۋاقتىدا تېببىي ۋاستىلەرنى قوللىنىپ بوۋاققا ۋىرۇسنىڭ تارقىلىشىنى توسۇشى كېرەك. ئەيدىز كېسىلىگە گىرىپتار بولغان ئانىدىن بالىلارنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش تېخنىكىسى پىشىپ يېتىلدى، تەننەرخنى كونترول قىلغىلى، ئىجتىمائىي ئۈنۈمى ياخشى بولغاچقا، دۆلەت ئىزچىل «ئەيدىزسىز» نىشاننى ئالدى بىلەن بالىلارغا يەتكۈزۈشكە كۈچ چىقارماقتا.

• 04 ئالدىنى ئېلىش ئەڭ ياخشى ۋاكسىنا
• ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاشتىكى قىيىن نۇقتا شۇ يەردىكى ، داۋالاپ ساقايتقىلى بولمايدۇ . ھازىر پۈتۈن دۇنيادا ئەيدىز كېسىلىنى تەلتۆكۈس داۋالايدىغان دورىلار تەتقىق قىلىپ ياسالمىدى ھەم ئالدىنى ئالىدىغان ۋاكسىنامۇ يوق. زەھەر چەكمەسلىك، شىپرىسنى ئورتاق ئىشلەتمەسلىك، ئۆزىنى پاكىزلاش، قالايمىقان دوست قىلماسلىق، شەھۋانىي سورۇنلارغا چېتىلماسلىق، جىنسىي قىلمىشلاردا بىخەتەرلىك قېپى ئىشلىتىش، غەيرىي مۇنتىزىم داۋالاش ئاپپاراتلىرىغا ئاسما ئوكۇل سالدۇرماسلىق، بۇ ئەڭ ياخشى ئالدىنى ئېلىش!
• ئەيدىز كېسىلىنى چۈشەنگەندىلا ئاندىن ئەيدىز كېسىلى ئۈستىدىن غالىب كېلەلەيمىز.