一、艾滋病是什么？

艾滋病（AIDS）由人类免疫缺陷病毒（HIV）引起，破坏人体免疫力，目前该病尚无法治愈，也无有效的疫苗预防。传播途径主要有性传播、血液传播和母婴传播三种，其中性传播是最主要的传播途径。

二、校园里的高危“雷区”，千万别踩

我省年轻人中的艾滋病超90%通过性传播（尤其是男男同性传播），要警惕以下行为：

1.无保护性行为（尤其与陌生人、多性伴、不使用安全套、醉酒/吸毒后）；

2.非正规机构纹眉、打耳洞、纹身，共用牙刷、剃须刀；

3.新型毒品（伪装成零食、饮料），会让人失控发生高危性行为；

4.性病（如梅毒、生殖器疱疹等）会增加HIV感染风险。

✅放心！这些行为不会感染HIV：一起吃饭、上课、运动、拥抱、共用马桶、蚊虫叮咬、咳嗽打喷嚏、日常校园接触。

三、万一踩了雷，72小时黄金自救期

高危性行为后（如无套性行为、共用针具）采取以下措施：

1.暴露后阻断（PEP）：2小时内服用阻断药物效果最佳，最晚不超过72小时，连续吃28天，成功率很高；

2.如何获取药物：前往当地疾控中心、艾滋病定点医院、暴露预防处置门诊，医生指导下用药，未成年需家长签字，全程保密；

✅注意：服药要准时、别漏服，服药结束后第4周和第12周做HIV抗体检测确认效果，期间应避免再次发生高危暴露。

四、早检测早知晓是否感染（隐私有保障）

1.什么时候检测

高危行为后3个月抗体检测阴性可基本排除（窗口期测不出，要复查）

2.怎么测

（1）自检试剂

（2）疾控中心自愿咨询检测门诊（免费、保密）

（3）正规医疗机构

✅注意：自检结果仅供参考，阳性要去疾控中心或正规医院进行确证检测

3.检测阳性怎么办

及时到定点医院接受规范抗病毒治疗，规范治疗后可以正常学习和生活。

五、别恐惧，更别歧视

1.HIV感染者只是生病了，日常接触完全无风险；

2.感染者受到法律保护，上学、就业不被歧视；

3.尊重感染者，就是保护自己。

六、有困惑，这些渠道可以帮到你

1.校内：校医务室、心理老师（全程保密）；

2.校外：可前往当地疾控中心进行咨询

最后说一句：

要懂得保护自己，守住安全底线，不侥幸、不恐慌。

• "ئەيدىن قورقۇش" ،"ئەينى چۈشىنىش "كە يەتمەيدۇ، ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش چاپلىمىسى

• بىرىنچى، ئەيدىز دېگەن نېمە؟
• ئەيدىز كېسىلىنى ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇپ، ئادەم بەدىنىنىڭ ئىممۇنىتېت كۈچىنى بۇزىدۇ، ھازىر بۇ كېسەلنى داۋالاپ ساقايتقىلى بولمايدۇ ھەم ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئالغىلى بولمايدۇ. تارقىتىش يولىدا ئاساسلىقى جىنسىي تارقىلىش، قان تارقىتىش ۋە ئانىلار بىلەن بوۋاقلاردىن تارقىلىشتىن ئىبارەت ئۈچ خىل بولۇپ، بۇنىڭ ئىچىدە جىنسىي تارقىلىش ئەڭ مۇھىم تارقىلىش يولى.

• ئىككىنچى، مەكتەپتىكى خەتەرلىك «مىنا رايونى» نى ھەرگىز دەسسىمەسلىك كېرەك
• ئۆلكىمىزدىكى ياشلار ئارىسىدىكى ئەيدىزنىڭ ٪90 تىن ئارتۇقى جىنسىي تارقىلىش (بولۇپمۇ ئەر-ئوغۇللارنىڭ ھەمجىنس ئارقىلىق تارقىلىشى ئارقىلىق)، تۆۋەندىكى قىلمىشلاردىن ھۇشيار بولۇش كېرەك:
• 1.قوغداش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي قىلمىشلار (بولۇپمۇ ناتونۇش كىشىلەر بىلەن، كۆپ جىنىسلىق ھەمراھ بولۇش، بىخەتەرلىك قاپچۇقى ئىشلەتمەسلىك، مەست بولۇپ زەھەر چەككەندىن كېيىن)
• 2.غەيرىي مۇنتىزىم ئاپپاراتلاردا قاش-كۆز سىزىش، قۇلاق تۆشۈك ئىچىش، گۈل چېكىش، چىش چوتكىسى، ساقال ئالغۇچنى ئورتاق ئىشلىتىش
• 3.يېڭى تىپتىكى زەھەر ( ئۇششاق - چۈششەك يېمەكلىك، ئىچىملىكلەر قىياپىتىگە كىرىۋالغان ) كىشىلەردە كونتروللىقىنى يوقىتىشتا خەتەرلىك قىلمىش يۈز بېرىدۇ
• 4.جىنسىي كېسەللىكلەر (مەسىلەن سىفلىس ۋىرۇسى، جىنسىي ئەزا قاپارتمىسى قاتارلىقلار) ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش خەتىرىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ.
• ✅ خاتىرجەم بولۇڭ بۇ قىلمىشلار ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىپ قالمايدۇ: بىللە تاماق يېيىش،بىللە دەرس ئوقۇش،بىللە ھەرىكەت قىلىش، قۇچاقلاش، تەرەت تۇڭىنى ئورتاق ئىشلىتىش، پاشا چىشلەش، يۆتەلدە چۈشكۈرۈش، كۈندىلىك مەكتەپلەردە ئۇچرىشىش قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسىدە تارقىلىش بولمايدۇ

• ئۈچىنچى، ناۋادا "مىنانى" دەسسىسە، 72 سائەت ئالتۇن ۋاقىتتا ئۆزىنى قۇتقۇزۇش
• خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىن (مەسىلەن يۈرۈشلۈك قىلمىش، ئورتاق يىڭنە بولمىسا) تۆۋەندىكىدەك تەدبىرلەرنى قوللىنىدۇ:
• 1.ئاشكارىلانغاندىن كېيىن توسۇش : 2 سائەت ئىچىدە توسۇش دورىسنى ئىستېمال قىلسا ئۈنۈمى ئەڭ ياخشى بولىدۇ، ئەڭ كېچىككەندىمۇ 72 سائەتتىن ئېشىپ كەتمەسلىك، ئۇدا 28 كۈن يېسە، مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى ناھايىتى يۇقىرى
• 2.دورىغا قانداق ئېرىشكىلى بولىدۇ : شۇ جايدىكى يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنى كونترول قىلىش مەركىزى، ئەيدىز كېسەللىكىنى بەلگىلەيدىغان دوختۇرخانىغا بېرىش، ئاشكارىلىنىپ كېتىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش، بىر تەرەپ قىلىش ئامبولاتورىيىسىگە بىرىش، دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە دورا ئىشلىتىش، قۇرامىغا يەتمىگەنلەرنى ئاتا-ئانىلار ئىمزا قويۇشى، پۈتۈن جەرياندا مەخپىيەتلىكنى ساقلايدۇ
• ✅ دىققەت قىلىش: دورا دەل ۋاقتىدا، چۈشۈپ قالماسلىق، دورا ئىچىپ بولغاندىن كېيىن 4-ھەپتىلىك ۋە 12-ھەپتىدە ئەيدىز ئانتىتېلاسىنى تەكشۈرۈپ ئۈنۈمىنى بېكىتىش ، بۇ مەزگىلدە يەنە خەتەرلىك ئاشكارىلىنىپ قېلىشتىن ساقلىنىش كېرەك.

• تۆتىنچى، بالدۇر تەكشۈرۈپ يۇقۇملانغان يۇقۇملانمىغانلىقىنى بالدۇر بىلىش ( شەخسىي سىر كاپالەتكە ئىگە)
• 1.قاچان تەكشۈرىمىز
• خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىنكى ئۈچ ئايدىن كېيىن ئانتىتېلا تەكشۈرۈش ، نەتىجىسى مەنپىي بولسا ئاساسىي جەھەتتىن نەزەردىن ساقىت قىلغىلى بولىدۇ (كۆزنەك مەزگىلىدە ئۆلچەپ چىققىلى بولمايدۇ، قايتا تەكشۈرۈش كىرەك )
• 2.قانداق ئۆلچەش
  • ئۆزىنى تەكشۈرۈش سىناق قەغىزى
  • كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركىزى تەكشۈرۈش ئامبولاتورىيەسىدىن ئىختىيارى مەسلىھەت سوراش( ھەقسىز، مەخپىيەتلىكنى ساقلايدۇ )
  • مۇنتىزىم داۋالاش ئاپپاراتى
• ✅ دىققەت قىلىش: ئۆزىنى تەكشۈرۈش نەتىجىسى پەقەت پايدىلانسىلا بولىدۇ، مۇسبەت بولسا يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنى كونترول قىلىش مەركىزى ياكى مۇنتىزىم دوختۇرخانىغا بېرىپ ئىسپاتلاپ تەكشۈرۈش كېرەك
• 3. تەكشۈرۈپ نەتىجىسى مۇسبەت بولسا قانداق قىلىش كېرەك
• بەلگىلەنگەن نۇقتىلىق دوختۇرخانىغا ۋاقتىدا بېرىپ ۋىروسقا قارشى داۋالاشنى قوبۇل قىلىپ، داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرغاندىن كېيىن نورمال ئۆگىنىش ۋە تۇرمۇش كەچۈرۈش كېرەك.

• بەشىنچى، قورقماڭ، تېخىمۇ كەمسىتمەڭ
• 1.ئەيدىزدىن يۇقۇملانغۇچىلار پەقەت ئاغرىپ قالدى، كۈندىلىك ئۇچرىشىشتا خەتىرى يوق
• 2.يۇقۇملانغۇچلارمۇ قانۇن تەرىپىدىن قوغدىلىدۇ ، مەكتەپتە ئوقۇش، ئىشقا ئورۇنلىشىش ھوقوقى بار كەمسىتمەسلىك كىرەك
• 3.يۇقۇملانغۇچىلارنى ھۆرمەت قىلغانلىق ئۆزىنى قوغدىغانغا باراۋەر
• ئالتىنچى، گاڭگىراپ قالسىڭىز، بۇ يوللار سىزگە ياردەم قىلالايدۇ
• مەكتەپ ئىچى: مەكتەپ داۋالاش ئىشخانىسى، پىسخىك ئوقۇتقۇچىسى (پۈتۈن جەرياندا مەخپىيەتلىكنى ساقلايدۇ)
• مەكتەپ سىرتىدا: شۇجايدىكى يۇقۇملۇق كىسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئىلىش كونتىرول قىلىش مەركىزىگە بىرىپ ھەقسى ئىختىيارى مەسلىھەت سورىسا بولىدۇ .
• ئەڭ ئاخىرىدا
• ئۆزىنى قوغداشنى بىلىشى، بىخەتەرلىك تۆۋەن چېكىنى ساقلاپ، تەلەي سىناش پىسخىكىسىدا بولماسلىق كېرەك