春节是中华民族最重要的传统节日，在享受美食、亲友欢聚的同时，也要注重肝脏健康，尤其是乙肝患者。高糖高脂饮食、酗酒、熬夜等不良习惯会显著加重肝脏代谢负担。科学护肝，健康过年。本文介绍了乙肝患者的饮食策略与生活方式调整建议。
乙肝患者的日常饮食要科学规划，特别注意戒烟戒酒，尽量避免进食辛辣、生冷等刺激性食物。注意避免食用未煮熟的海鲜或肉类，尤其是动物内脏，这类食物已知存在引发急性甲型、戊型病毒性肝炎的风险。饮食要控制每日总摄入量，建议采取少量多餐、清淡温热的饮食方式。食谱中要有蔬菜、水果等富含维生素和纤维素的食物。
不提倡乙肝患者吃高糖、高热量食物，因其肝脏系统受损，相关代谢能力弱化。高糖、高热量饮食容易造成患者营养过剩，堆积脂肪、血糖升高，从而可能引发脂肪肝。据研究显示，至少三分之一慢性乙型肝炎感染者同时合并代谢相关脂肪性肝病（MASLD）。MASLD也常见于超重人群及糖尿病患者，且CHB合并MASLD可能加剧肝癌风险。因此，有必要保持健康饮食以预防 MASLD发生或进展。例如，地中海饮食以蔬菜水果、全谷物、坚果、豆类等植物性食物为主，富含健康脂肪（以橄榄油替代动物脂肪，减少红肉摄入），并限制甜食及添加糖。此类饮食有助于减少肝脏脂肪蓄积与肝脏炎症风险，从而降低MASLD风险。
体育锻炼可减少肝脏脂肪沉积、减轻炎症，并可能逆转肝纤维化，同时可改善体能、预防肌肉萎缩并降低死亡风险。建议每周进行3～5次运动，中等强度（如快走）至高强度（如跑步）运动可对肝脏健康产生积极作用。建议每周至少完成150分钟中等强度有氧运动或75分钟高强度运动。
应保持良好的睡眠卫生。因睡眠碎片化或睡眠不足与胰岛素抵抗相关，而胰岛素抵抗是MASLD发病的关键因素，同时还可增加促炎细胞因子水平，促进MASLD疾病进展。每日睡眠时间应不少于7小时。
چاغاننى ساغلام ئۆتكۈزۈش: ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارلىرىنىڭ يېمەك-ئىچمەك تاكتىكىسى ۋە تۇرمۇش ئۇسۇلىنى تەڭشەش تەكلىپى
كىرىش سۆز
چاغان جۇڭخۇا مىللەتلىرىنىڭ ئەڭ مۇھىم ئەنئەنىۋى بايرىمى، يېمەك-ئىچمەكتىن بەھرىمان بولۇش، ئۇرۇق-تۇغقانلار جەم بولۇش بىلەن بىرگە، جىگەر ساغلاملىقىغا، بولۇپمۇ ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا گىرىپتار بولغانلارغىمۇ ئەھمىيەت بېرىش كېرەك. شېكەرمىقدارى يۇقىرى ياغلىق يېمەك-ئىچمەك، ھاراق ئىچىش، تۈنەش قاتارلىق ناچار ئادەتلەر جىگەرنىڭ مېتابولىزم يۈكىنى كۆرۈنەرلىك ئېغىرلاشتۇرىۋېتىدۇ. جىگەرنى ئىلمىي ئاسراش، چاغاننى ساغلام ئۆتكۈزۈش كېرەك. بۇ ماقالىدە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارلىرىنىڭ يېمەك-ئىچمەك تاكتىكىسى ۋە تۇرمۇش ئۇسۇلىنى تەڭشەش تەكلىپى تونۇشتۇرۇلدى
01
يىمەكلىك تاكتىكىسى
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا گىرىپتار بولغانلارنىڭ كۈندىلىك يېمەك-ئىچمىكىنى ئىلمىي پىلانلاپ، تاماكا تاشلاش، ھاراق تاشلاشقا ئالاھىدە دىققەت قىلىشى، ئاچچىق، سوغۇق قاتارلىق غىدىقلىغۇچى يېمەكلىكلەرنى يېيىشتىن ساقلىنىش كېرەك. پىشمىغان دېڭىز مەھسۇلاتلىرى ياكى گۆش تۈرلىرىنى يېيىشتىن ساقلىنىشقا دىققەت قىلىش كېرەك، بولۇپمۇ ھايۋانلارنىڭ ئىچكى ئەزالىرىنى ئىستېمال قىلىشتىن ساقلىنىش كېرەك، بۇ خىل يېمەكلىكلەردە جىددىي خاراكتېرلىك ئا تىپلىق، خېلى تىپلىق ۋىروس خاراكتېرلىك جىگەر ياللۇغى پەيدا قىلىش خەۋپى بارلىقىنى بىلىدۇ. يېمەك-ئىچمەكتە كۈندىلىك ئومۇمىي قوبۇل قىلىنىش مىقدارىنى كونترول قىلىش، ئاز مىقداردا كۆپ ۋاق تاماق يېيىش، مايسىز ئىسسىق يېمەك-ئىچمەك ئۇسۇلىنى قوللىنىش تەكلىپى بېرىلىدۇ. تاماق تىزىملىكىدە كۆكتات، مېۋە- چېۋە قاتارلىق تەركىبىدە ۋىتامىن ۋە تالا ماددىسى مول بولغان يېمەكلىكلەر بولۇشى كېرەك
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا گىرىپتار بولغانلار شىكەر ماددىسى يۇقۇرى، ئىسسىقلىق مىقدارى يۇقىرى يېمەكلىكلەرنى يېيىشنى تەشەببۇس قىلمايدۇ، چۈنكى جىگەر سىستېمىسى زىيانغا ئۇچرىغاچقا، ئالاقىدار مېتابولىزم ئىقتىدارى ئاجىزلىشىدۇ. شېكەرمىقدارى يۇقىرى، ئىسسىقلىق مىقدارى يۇقىرى يېمەك-ئىچمەك بىمارلارنىڭ ئوزۇقلۇق زىيادە ئېشىپ كېتىشىنى، ماي دۆۋىلىنىپ، قان شېكىرى ئۆرلەپ، جىگەرنى ماي قاپلاشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، ئاز دېگەندە ئۈچتىن بىر قىسىم ئاستا خاراكتېرلىك ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملانغانلار بىرلا ۋاقىتتا مۇناسىۋەتلىك جىگەرنى ماي قاپلاش كېسىلىگە بىرلىكتە گىرىپتار بولغان. جىگەرنى ماي قاپلاش كېسىلى ئېغىرلىقى ئېشىپ كەتكەن كىشىلەر ۋە دىئابىت كېسىلىگە گىرىپتار بولغانلاردا كۆپ كۆرۈلىدۇ، ئۇنىڭ ئۈستىگە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىرلەشتۈرۈلگەن جىگەرنى ماي قاپلاش كېسىلى جىگەر راكىنىڭ خەتىرىنى ئېغىرلاشتۇرىۋېتىشى مۇمكىن. شۇڭا ساغلام يېمەك-ئىچمەكنى ساقلاپ، جىگەر نى ماي قاپلاش كېسىلىنىڭ يۈز بېرىشى ياكى ئىلگىرلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش زۆرۈر. مەسىلەن، ئوتتۇرا دېڭىز يېمەك-ئىچمەكلىرى كۆكتات، مېۋە-چېۋە، پۈتۈن دانلىق زىرائەت، قاتتىق پوستلۇق مېۋە، پۇرچاق تۈرىدىكىلەر قاتارلىق ئۆسۈملۈك خاراكتېرلىك يېمەكلىكلەرنى ئاساس قىلغان بولۇپ، ساغلام ماي مول بولۇپ، ھەمدە تاتلىق يېمەكلىك ۋە شېكەر قوشۇشنى چەكلەيدۇ. بۇ خىل يېمەك-ئىچمەك جىگەردىكى ماي جۇغلاش ۋە جىگەر ياللۇغى خەۋپىنى ئازايتىشقا پايدىلىق، بۇنىڭ بىلەن ياغلىق جىگەر كېسىلىنىڭ خەتىرىنى تۆۋەنلىتىدۇ
02
تۇرمۇش ئۇسۇلىنى تەڭشەش
تەنتەربىيە چېنىقىش
تەنتەربىيە چېنىقىش جىگەردىكى ياغنىڭ چۆكۈپ كېتىشىنى ئازايتىدۇ، ياللۇغنى يېنىكلىتىدۇ ھەمدە جىگەر تالالىشىشنى تەتۈر ئۆزگەرتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا بەدەن ئىقتىدارىنى ياخشىلاپ، مۇسكۇللارنىڭ يىگىلىشىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى ھەمدە ئۆلۈش خەۋپىنى ئازايتىدۇ. ھەر ھەپتىدە ئۈچ-بەش قېتىم ھەرىكەت قىلىش تەكلىپى بېرىلىدۇ، ئوتتۇراھال چىداملىق (مەسىلەن تېز مېڭىش)تىن يۇقىرى چىداملىق (مەسىلەن يۈگۈرۈش) ھەرىكىتى جىگەر ساغلاملىقىغا ئاكتىپ رول ئوينايدۇ. ھەر ھەپتىدە ئاز دېگەندە 150 مىنۇت ئوتتۇراھال چىداملىق ئوكسىگېنلىق ھەرىكەت ياكى 75 مىنۇت يۇقىرى چىداملىق ھەرىكەتنى تاماملاش تەكلىپى بېرىلىدۇ
يېتەرلىك ئۇيقۇنى ساقلاش
ياخشى بولغان ئۇيقۇ تازىلىقىنى ساقلاش كېرەك. ئۇيقۇ پارچىلىنىش ياكى ئۇيقۇ يېتەرلىك بولماسلىق ئىنسۇلىننىڭ قارشىلىقى بىلەن مۇناسىۋەتلىك، ئىنسۇلىننىڭ قارشىلىق كۈچى ياغلىق جىگەر كېسىلىنىڭ قوزغىلىشىدىكى ئاچقۇچلۇق ئامىل، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ياللۇغ ھۈجەيرىسى فاكتورى سەۋىيىسىنى ئاشۇرۇپ، ياغلىق جىگەر كېسەللىكلىرىنىڭ تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ. ھەر كۈنى ئۇخلاش ۋاقتى يەتتە سائەتتىن ئاز بولماسلىقى كېرەك
