一 、艾滋病离我们并不远

目前累计报告的存 活 HIV 感染者/艾滋病患者占人口比例已达到艾滋病流行一类地 区的标准，近三年经性传播途径比例超过90%,疫情正从高危人群向普通人群蔓延。2021年起，新报告的病例已连续五年呈下降趋势。

二、如何预防艾滋病

要做好艾滋病预防，主要通过宣传教育了解掌握艾滋病知识和预防措施。

首先，我们要了解掌握艾滋病基本知识，比如说：艾滋病是 一种病死率很高的严重传染病，它主要通过性接触、血液和母婴 三种途径传播；艾滋病病毒侵入人体后破坏人体的免疫系统功能， 使人体发生多种难以治愈的感染和肿瘤，最终导致死亡；目前，虽然没有治愈的药物和方法，但完全可以预防；日常生活和工作接触不会传染艾滋病、蚊虫叮咬不会传播艾滋病。

其次，要了解掌握防治艾滋病的方法(预防措施),比如说：不性乱、不嫖娼、不卖淫、正确使用安全套、及早治愈性病等可 以预防艾滋病通过性传播；不吸毒(吸毒不共用注射器)、不使

其次，要了解掌握防治艾滋病的方法(预防措施),比如说：不性乱、不嫖娼、不卖淫、正确使用安全套、及早治愈性病等可以预防艾滋病通过性传播；不吸毒(吸毒不共用注射器)、不使用非法渠道提供的血液制品等可以预防艾滋病经血液传播；感染艾滋病的孕妇，要在医生的指导下及时终止妊娠或进行药物阻断， 这样可以有效预防艾滋病经母亲传播给孩子。

最后，要关心、帮助和不歧视艾滋病感染者，为他们营造一 个友善、理解、健康的生活和工作环境。

三、发现艾滋病的方法

艾滋病感染者表面是看不出来的，唯一发现艾滋病感染者的 方法就是检测(目前我们常用的就是采血化验)。早检测、早发 现对于艾滋病感染者来说是非常重要的，如果早期及时发现并积 极治疗，治疗的效果会大大地提高。

目前，我县县级医院、乡(镇)卫生院、村卫生室都能开展 艾滋病检测。检测过程中，医生会对检测人员的信息进行严格保密，检测结果出来以后会有专职医生告知本人，所以不必担心检 测相关信息会被别人知道。

四、感染了艾滋病怎么办

如果不幸感染了艾滋病，只要做到以下几点，也能和健康人一样正常生活、正常劳动。

（一）要接受事实，不自暴自弃，保持心理的平衡和乐观的情绪；

（二）要定期到医院进行检查，配合医生的管理；

（三）要及时进行艾滋病抗病毒治疗，尽管目前艾滋病还不能治 愈，但已经有了很好的治疗方法，只要积极配合治疗，可以大大 延长寿命。

（四）艾滋病感染者与配偶或性伴发生性关系时， 一定要正确使 用安全套，避免将艾滋病病毒传染给他(她)人。

五、艾滋病的影响

艾滋病对社会经济的影响：劳动力人口减少，人才严重损失， 人均寿命缩短(我县艾滋病感染者和病人平均死亡年龄为37.88岁，如果早期按医嘱服药，可活到正常人的寿命),致使很多儿 童沦为孤儿。

艾滋病对个人和家庭的影响：因长期患病心理负担加重，家 庭经济负担加重，承受病痛的折磨。

六、国家出台的“四免一关怀”政策

“ 一免”:免费提供艾滋病抗病毒药物；“二免”:免费提 供艾滋病自愿咨询检测服务；“三免”:免费提供母婴阻断药物； “四免”:免收艾滋病致孤儿童上学费用。

“ 一关怀”:将生活困难的艾滋病病人纳入政府救助范围， 按照国家有关规定给予必要的生活救济。积极扶持有生产能力的 艾滋病感染者开展生产自救活动，增加其收入。

• ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش بىلىملىرى
• ئەيدىز كېسىلى بىر خىل ئېغىر يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، ئۆلۈش نىسبىتى يۇقىرى. ئەيدىز ۋىرۇسى ۋە ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئىنتايىن مۇھىم، چۈنكى ئۇ ھەر بىر ئادەمنىڭ سالامەتلىكى ۋە ھاياتى بىخەتەرلىكىگە مۇناسىۋەتلىك. ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەربىيە خىزمىتىنى يەنىمۇ ئىلگىرى سۈرۈپ، ئەيدىز كېسىلىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئېڭىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، ئەيدىز بىمارلىرىغا كۆڭۈل بۆلۈش ۋە غەمخورلۇق قىلىدىغان ئاكتىپ كەيپىياتنى يېتىلدۈرۈش ئۈچۈن، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش خىزمىتىنى بىرلىكتە ئۆگىنىمىز!

• 1.ئەيدىز بىزدىن يىراق ئەمەس
• ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئومۇمىي نىسبىتى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان رايونلارنىڭ ئۆلچىمىگە يەتتى، ئۆتكەن ئۈچ يىلدا ٪90 تىن ئارتۇق جىنسىي مۇناسىۋەت ئارقىلىق يۇقۇش نىسبىتى ٪90 تىن ئاشتى. بۇ يۇقۇم خەتەرلىك كىشىلەر توپىدىن ئادەتتىكى كىشىلەرگە تارقالدى. 2021-يىلىدىن بۇيان، يېڭىدىن دوكلات قىلىنغان يۇقۇملانغۇچىلار ئۇدا بەش يىل تۆۋەنلىدى.

• 2.ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلى
• ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا ئاساسلىقى ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى چۈشىنىش ۋە ئىگىلەش تەشۋىقات تەربىيەسىنى مۇھىم نۇقتا قىلىش كېرەك.
• ئالدى بىلەن ئەيدىز كېسىلىگە مۇناسىۋەتلىك ئاساسىي بىلىملەرنى چۈشىنىشىمىز ۋە ئىگىلىشىمىز كېرەك. مەسىلەن: ئەيدىز كېسىلى ئۆلۈش نىسبىتى يۇقىرى بولغان ئېغىر يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، ئاساسلىقى جىنسىي ئۇچرىشىش، قان ۋە ئانىدىن بالىغا يۇقۇشتىن ئىبارەت ئۈچ يولدا تارقىلىدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى ئادەم بەدىنىگە كىرگەندىن كېيىن، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا زىيان يەتكۈزۈپ، داۋالاش تەس بولغان تۈرلۈك يۇقۇملىنىش ۋە ئۆسمە پەيدا قىلىپ، ئاخىرىدا ئۆلۈشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. نۆۋەتتە داۋالاش ئۇسۇلى بولمىسىمۇ، لېكىن پۈتۈنلەي ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ. كۈندىلىك تۇرمۇش ۋە خىزمەت ئالاقىسى ئەيدىز ۋىرۇسىنى يۇقمايدۇ، پاشا چېقىۋالسا ئەيدىز ۋىرۇسى يۇقمايدۇ.
• ئىككىنچىدىن، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش ئۇسۇلىنى چۈشىنىش ۋە ئىگىلەش كېرەك، مەسىلەن:قالايمىقان جىنسىي مۇناسىۋەت قىلماسلىق، پاھىشىۋازلىق قىلماسلىق، گاندون ئىشلىتىش ۋە جىنسىي كېسەللىكلەرنى بالدۇر داۋالاش ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ جىنسىي يولدىن يۇقۇشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش؛ زەھەرلىك چېكىملىك ئىشلەتمەسلىك  ۋە قانۇنسىز يوللار بىلەن تەمىنلىگەن قان مەھسۇلاتلىرىنى ئىشلەتمەسلىك ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ھامىلدار ئاياللار دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە ھامىلدارلىقنى ئاخىرلاشتۇرۇش ياكى دورا ئىشلىتىشنى تېزدىن توختىتىشى كېرەك، بۇنداق بولغاندا ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ ئانىدىن بالىغا يۇقۇشىنىڭ ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ.
• ئاخىرىدا، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارغا كۆڭۈل بۆلۈش، ياردەم بېرىش ۋە كەمسىتمەسلىك، ئۇلارغا دوستانە، چۈشىنىشلىك، ساغلام تۇرمۇش ۋە خىزمەت مۇھىتى يارىتىپ بېرىش.

• 3.ئەيدىز كېسىلىنى تەكشۈرۈش ئۇسۇلى
• سىرتقى كۆرۈنۈشتە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلىقىنى پەرقلەندۈرگىلى بولمايدۇ. ئۇلارنى تەكشۈرۈشنىڭ بىردىنبىر ئۇسۇلى تەكشۈرۈش ئارقىلىق بولىدۇ (ھازىر بىز ئادەتتە قان تەكشۈرۈش ئارقىلىق ئىشلىتىمىز). ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار ئۈچۈن بالدۇر بايقاش ئىنتايىن مۇھىم. ئەگەر ۋاقتىدا بايقاپ داۋالانسا، داۋالاش ئۈنۈمى زور دەرىجىدە يۇقىرى كۆتۈرۈلىدۇ.
• نۆۋەتتە ناھىيە دەرىجىلىك دوختۇرخانا، يېزا-بازارلىق سەھىيە مەركىزى ۋە كەنت شىپاخانىلىرى ئەيدىز ۋىرۇسىنى تەكشۈرتەلەيدۇ. تەكشۈرۈش جەريانىدا، دوختۇرلار تەكشۈرۈش خادىملىرىنىڭ ئۇچۇرىنى قاتتىق مەخپىي تۇتىدۇ. تەكشۈرۈش نەتىجىسى ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن، مەخسۇس دوختۇر بۇ شەخسكە ئۇقتۇرۇش قىلىدۇ، بۇنداق بولغاندا باشقىلارنىڭ تەكشۈرۈشتىن خەۋەر قىلىشىدىن ئەنسىرىمەسلىكنىڭ ھاجىتى يوق.

• 4.ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندا قانداق قىلىش كېرەك؟
• ئەگەر ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان بولسىڭىز، بۇ باسقۇچلارغا ئەمەل قىلسىڭىزلا، ساغلام كىشىلەرگە ئوخشاش نورمال تۇرمۇش كەچۈرەلەيسىز ۋە خىزمەت قىلالايسىز.
  • پاكىتنى قوبۇل قىلىش، ئۆزىڭىزدىن ۋاز كەچمەسلىك، پىسخىكىلىق تەڭپۇڭلۇق ۋە ئۈمىدۋارلىقنى ساقلاش؛
  • قەرەللىك دوختۇرخانىدا تەكشۈرتۈش ۋە دوختۇر باشقۇرۇش بىلەن ھەمكارلىشىش؛
  • ئەيدىز كېسىلىنى ۋاقتىدا ۋىرۇسقا قارشى داۋالاش زۆرۈر. گەرچە ئەيدىز كېسىلىنى داۋالىغىلى بولمىسىمۇ، لېكىن ناھايىتى ياخشى داۋالاش ئۇسۇلى بار. پەقەت داۋالاش پائال ماسلاشتۇرۇلسىلا، ئۆمۈرنى زور دەرىجىدە ئۇزارتقىلى بولىدۇ.
  • ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار جورىسى ياكى جىنسىي ھەمراھى بىلەن جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزگەندە، ئەيدىز ۋىرۇسىنى باشقىلارغا يۇقتۇرۇشتىن ساقلىنىش ئۈچۈن گاندون ئىشلىتىشى كېرەك.

• 5.ئەيدىزنىڭ تەسىرى
• ئەيدىز كېسىلىنىڭ ئىجتىمائىي-ئىقتىسادىي تەسىرى: ئەمگەك كۈچى ئازىيىپ كېتىش، ئىختىساسلىقلارنىڭ ئېغىر دەرىجىدە يوقاپ كېتىشى، ئوتتۇرىچە ئۆمۈر قىسقارتىش (ناھىيىمىزدىكى ئەيدىز بىمارلىرىنىڭ ئۆلۈپ كېتىش يېشى 37.88 ياش؛ ئەگەر دورا بەلگىلەنگەن مۇددەتتىن بۇرۇن يېسە، نورمال ئۆمۈر كۆرگىلى بولىدۇ)، نەتىجىدە نۇرغۇن بالىلارنىڭ يېتىم بولۇپ قېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
• ئەيدىزنىڭ شەخس ۋە ئائىلىگە بولغان تەسىرى: ئۇزۇن مۇددەت كېسەل بولغاچقا، پىسخىكا يۈكى ئېشىپ كېتىدۇ، ئائىلىنىڭ ئىقتىسادىي يۈكى ئېشىپ كېتىدۇ، ئۇلار كېسەلنىڭ ئازابىغا بەرداشلىق بېرىدۇ.

• 6.دۆلەتنىڭ «تۆتنى كەچۈرۈم قىلىش ۋە بىر غەمخورلۇق قىلىش» سىياسىتى
• «بىرىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئەيدىز ۋىرۇسىغا قارشى دورىلارنى ھەقسىز تەمىنلەش؛ «ئىككىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلاردىن ھەقسىز مەسلىھەت سوراش ۋە تەكشۈرۈش مۇلازىمىتى؛ «ئۈچىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئانا ۋە بوۋاقلارنى توسۇش دورىسى بىلەن ھەقسىز تەمىنلەش؛ «تۆتتىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئەيدىز كېسىلى بىلەن يېتىم قالغان بالىلارنىڭ ئوقۇش پۇلىنى كەچۈرۈم قىلىش.
• «بىرغەمخورلۇق»: ھۆكۈمەتنىڭ ياردىمى دائىرىسىدە ئىقتىسادىي قىيىنچىلىققا دۇچ كەلگەن ئەيدىز بىمارلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، دۆلەتنىڭ ئالاقىدار بەلگىلىمىلىرىگە ئاساسەن زۆرۈر تۇرمۇش ياردىمى بىلەن تەمىنلەيدۇ. ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارى بار ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئىشلەپچىقىرىش ۋە ئۆزىنى قۇتقۇزۇش پائالىيىتىنى قانات يايدۇرۇپ، كىرىمىنى ئاشۇرۇشىغا پائال ياردەم بېرىش كېرەك.