什么是PEP？

PEP，全称HIV暴露后预防（Post-Exposure Prophylaxis），大家更习惯叫它HIV的紧急“后悔药”。

它的适用人群，是尚未感染HIV，但不慎发生高感染风险行为的朋友。比如和HIV确诊者、感染状态不明人员发生了体液交换等高危接触，或套破等只要在72小时黄金时限内，遵医嘱服用专用抗HIV药物，就能大幅降低被病毒感染的概率。

下面整理了大家咨询率最高的10个问题，看完避开用药误区。

一、不小心漏服药物，该怎么补救？

我们以固定每晚8点服药为例：

1. 若在次日早上8点前想起漏服（间隔12小时以内），可以直接补服当天药量；

2. 若超过12小时、但未到下一轮服药时间，无需补服，等到当晚8点正常吃下一次药量即可；

3. 如果连续两晚都忘记服药，发现后尽快补服，后续依旧坚持服满完整28天疗程，结束后按时参与检测就行。

二、可以自行调整服药时间吗？

第一粒药物，务必在高危暴露后的72小时内尽快服用，越早效果越好。

从第二粒开始，可以根据自己的作息调整到方便的时间，后续所有药量，都按照调整后的新时间规律服用即可。

三、PEP和PrEP，到底有什么区别？

两者虽然都是HIV预防药物，但适用场景、用药方案完全不同：

• PrEP（暴露前预防）：属于事前防护，适合需要长期规避感染风险的人群，一般采用两种药物联合方案；

• PEP（暴露后阻断）：属于事后紧急补救，仅用于高危暴露之后，使用三种药物联合方案。

简单区分：一个提前设防，一个出事之后紧急兜底。

四、阻断服药期间，再次发生高危行为，需要重新启动疗程吗？

分性别两种处理方式：

1. 男性：如果距离原本28天阻断疗程结束，还不足2天，需要从本次新的高危暴露日算起，额外加服2天药物；比如第27天发生高危，需追加第28、29天药量。

2. 女性：若距离疗程结束不足7天，则从新暴露当天顺延，额外服用7天药物。

如果才刚开始服药1-2天就再次出现高危行为，无需重启疗程，正常吃完原定28天即可。

五、服用阻断药期间，可以喝酒吗？

从医学角度并非绝对禁酒，但非常不建议饮酒。

一方面醉酒很容易打乱服药节奏，造成漏服，影响阻断成功率；另一方面酒精会加重肝脏代谢负担，放大药物副作用。为了阻断效果，服药期间尽量做到滴酒不沾。

六、服药结束后，什么时候检测才能彻底排除感染？

规范检测流程分为三次：

1. 开始服用阻断药前，先做一次基线检测；

2. 吃完28天完整疗程后，第一时间进行复查；

3. 距离高危行为满90天，完成最终检测。

三次检测结果均为阴性，就可以完全排除本次高危行为造成的HIV感染。

七、检测时，选择三代还是四代检测试剂？

只要检测项目包含HIV抗体，无论是三代、四代试剂都可以使用。

也可以搭配核酸检测提升早期排查效率，最终建议以抗体检测结果作为最终判定依据。

八、PEP的阻断成功率大概是多少？

阻断效果，和服药时机、是否按时按量服药直接挂钩：

1. 高危暴露后2小时内启动用药，阻断成功率最高，依从性良好的情况下成功率接近99%；

2. 24~72小时内服药，成功率会下降至80%~90%；

3. 一旦超过72小时，病毒大概率已经完成体内定植，不再推荐使用PEP阻断。

九、中途查到对方HIV检测为阴性，可以直接停药吗？

不建议擅自中断疗程。

对方单次阴性检测结果，无法排除窗口期的可能性，存在潜在误差。随意停药会导致血药浓度不足，依旧存在感染风险，务必坚持服满28天。

十、服用阻断药，会出现哪些副作用？

副作用大多比较轻微，且在身体适应1~2周后，会自行缓解消退。

比较常见的反应：恶心、腹胀、腹泻；

少数人会出现头晕头痛、疲惫乏力、失眠多梦、皮肤皮疹等情况。

如果副作用强烈无法忍受，及时联系开具药物的医生调整方案，不要自行停药。

最后重要提醒

1. PEP仅为紧急补救手段，不能替代安全套等常规防护措施；黄金72小时转瞬即逝，发生高危后请立刻就医，不要拖延。

• ئەيدىز ۋىرۇسىنى قامال قىلىشتىكى ئېھتىيات قىلىشقا تېگىشلىك 10 نۇقتا

• PEP دېگەن نېمە؟
• PEP بولسا ئاشكارلانغاندىن كىيىنكى ئالدىنى ئېلىش دورىسىنىڭ قىسقارتىلمىسى، ئادەتتە ئەيدىز ۋىرۇسىنى داۋالايدىغان جىددىي «پۇشايمان دورىسى» دەپ ئاتىلىدۇ.
• ئۇ تېخى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانمىغان ئەمما ئېھتىياتسىزلىقتىن خەتەرلىك قىلمىشلار بىلەن شۇغۇللىنىۋاتقان كىشىلەرگە قارىتىلغان. مەسىلەن، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار ياكى يۇقۇملىنىش ئەھۋالى ئېنىق بولمىغان كىشىلەر بىلەن سۇيۇقلۇق ئالماشتۇرۇش قاتارلىق خەتەرلىك كىشىلەر بىلەن ئۇچراشقاندا، 72 سائەت ئىچىدە مەخسۇس ئەيدىز ۋىرۇسىغا قارشى دورىلارنى يېسىڭىزلا، يۇقۇملىنىش ئېھتىماللىقى زور دەرىجىدە تۆۋەنلىتىدىكەن.
• تۆۋەندە دورا ئىشلىتىشتىن ساقلىنىش ئۈچۈن ئەڭ كۆپ سورالغان 10 سوئالنىڭ قىسقىچە مەزمۇنى بار.

• 1. دورا يېگەندە تاسادىپىي ئۇنتۇپ قالغاندا ئەھۋالنى قانداق تولۇقلىغىلى بولىدۇ؟
• بىز ھەر كۈنى كەچتە سائەت 8 دە مۇقىم دورا ئىشلىتىشنى مىسالغا ئالايلى:
• ئەگەر ئىككىنچى كۈنى ئەتىگەن سائەت 8 دىن بۇرۇن (12 سائەت ئىچىدە) بىر قېتىم دورا ئىشلىتىشنى ئۇنتۇپ قالسىڭىز، شۇ كۈنىدىكى ئوخشاش مىقداردا بىۋاستە يېسىڭىز بولىدۇ.
• ئەگەر 12 سائەتتىن ئارتۇق ۋاقىت ئۆتۈپ كەتسە، كېيىنكى قېتىم دورا يېمىگەن بولسا، تولۇقلىما مىقدارى ھاجەتسىز؛ شۇ كۈنى كەچ سائەت 8 دە كىيىنكى قېتىم نورمال دورا ئىچىش؛
• ئەگەر سىز ئۇدا ئىككى ئاخشام دورا يېيىشنى ئۇنتۇپ قالسىڭىز، بايقىغان ھامان تولۇقلاپ قويۇڭ، ئۇنىڭدىن كېيىن 28 كۈنلۈك دورىنى داۋاملاشتۇرۇڭ. شۇنىڭدىن كېيىن، دەل ۋاقتىدا تەكشۈرۈشكە قاتنىشىڭ.

• 2.دورا ئىچىش ۋاقتىنى ئۆزۈم تەڭشەپ قويسام بولامدۇ؟
• تۇنجى كۇمىلاچنى خەتەرلىك كېسەل بىلەن ئۇچرىشىپ 72 سائەت ئىچىدە ئىستېمال قىلىش كېرەك. قانچە بالدۇر بولسا ئۈنۈمى شۇنچە ياخشى بولىدۇ.
• ئىككىنچى كۇمىلاچتىن باشلاپ، ۋاقىت جەدۋىلىنى قولايلىق ۋاقىتتا تەڭشەپ قويسىڭىز بولىدۇ. كېيىنكى بارلىق دورىنى يېڭى ۋاقىت جەدۋىلى بويىچە ئىستېمال قىلىڭ.

• 3. PEP بىلەن PrEP نىڭ زادى قانداق پەرقى بار؟
• گەرچە ھەر ئىككىلىسى ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ ئالدىنى ئېلىش دورىسى بولسىمۇ، لېكىن ئۇلارنىڭ قوللىنىشچان ئۇسۇلى ۋە دورا ئۇسۇلى پۈتۈنلەي ئوخشىمايدۇ:
• PrEP (يۇقۇملىنىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش): بۇ بىر خىل تەشەببۇسكارلىق قوغدىنىش ئۇسۇلى بولۇپ، ئۇزۇن مۇددەت يۇقۇملىنىش خەۋپىدىن ساقلىنىشقا ئېھتىياجلىق كىشىلەرگە ماس كېلىدۇ، ئادەتتە ئىككى خىل دورىنى بىرلەشتۈرىدۇ.
• PEP (ئاشكارىلانغاندىن كېيىن قامال قىلىش): ئاشكارلانغاندىن كىيىنكى  جىددىي داۋالاش ئۇسۇلى، خەتەرلىك كېسەل بىلەن ئۇچرىشىپ قالغاندىن كېيىن ئىشلىتىلىدۇ، ئۈچ خىل دورىنى بىرلەشتۈرىدۇ.
• بىر ئاددىي پەرق: بىرى ئالدىن تەييارلىق قىلىدۇ، يەنە بىرى ھادىسە يۈز بەرگەندىن كېيىن جىددىي زاپاس تەمىنلەيدۇ.

• 4.ئەگەر دورا توختىتىش جەريانىدا خەتەرلىك قىلمىش قايتا كۆرۈلسە، داۋالاشنى قايتىدىن باشلاش كېرەكمۇ؟
• جىنسقا ئاساسەن ئىككى خىل داۋالاش بار:
• ئەرلەر: ئەسلىدىكى 28 كۈنلۈك قامال ئاخىرلاشقاندىن كېيىن 2 كۈنگە يەتمىگەن بولسا، يېڭى خەتەرلىك كۈندىن باشلاپ 2 كۈن ئارتۇق دورا يېيىش كېرەك. مەسىلەن، 27-كۈنى يۇقىرى خەتەرلىك دورا كۆرۈلسە، 28-ۋە 29-كۈنىگىچە ئارتۇق دورا ئىشلىتىش كېرەك.
• ئاياللار: داۋالاش باسقۇچى ئاخىرلاشقاندىن كېيىن 7 كۈنگە يەتمىگەن بولسا، يېڭى ئۇچرىشىش كۈنىدىن باشلاپ دورا 7 كۈن ئارتۇق ئىچىلىدۇ.
• ئەگەر خەتەرلىك قىلمىشلار دورىنى باشلىغىلى 1-2 كۈندىن كېيىن قايتا كۆرۈلسە، دەرسنى قايتىدىن باشلاشنىڭ ھاجىتى يوق. پەقەت ئەسلىدىكى 28 كۈننى ئادەتتىكىدەك تاماملىسىڭىزلا بولىدۇ.

• 5.چەكلەش دورىسى يېگەندە ھاراق ئىچكىلى بولامدۇ؟
• تىببىي نۇقتىدىن قارىغاندا، ھاراق ئىچىش قەتئىي چەكلەنمەيدۇ، لېكىن قەتئىي چەكلىنىدۇ.
• بىر تەرەپتىن، ھاراق ئىچىش دورا تەرتىپىنى قالايمىقانلاشتۇرۇپ، دورا مىقدارىنى قولدىن بېرىپ قويۇپ، توسۇلۇپ قېلىشنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتىنى تۆۋەنلىتىدۇ. يەنە بىر تەرەپتىن، ئىسپىرت جىگەرنىڭ مېتابولىزم يۈكىنى ئاشۇرۇپ، ئەكس تەسىرىنى كۈچەيتىدۇ. بۇ خىل ئۈنۈمنى توسۇش ئۈچۈن، دورا ئىچكەندە ئىسپىرتتىن ساقلىنىش كېرەك.

• 6.دورىنى يەپ بولغاندىن كېيىن، قاچان تەكشۈرۈش ئارقىلىق يۇقۇملىنىشنى تەلتۆكۈس نەزەردىن ساقىت قىلغىلى بولىدۇ؟
• ئۆلچەملىك ئىمتىھان جەريانى تۆۋەندىكى ئۈچ باسقۇچقا بۆلۈنىدۇ:
• توسقۇنلۇق دورىلىرىنى ئىشلىتىشتىن بۇرۇن ئالدى بىلەن ئاساسىي سىزىقنى سىناق قىلىش؛
• 28 كۈنلۈك كۇرسنى تاماملىغاندىن كېيىن، دەرھال داۋالاش ئېلىپ بېرىلىدۇ؛
• خەتەرلىك قىلمىش يۈز بېرىپ ئاز دېگەندە 90 كۈندىن كېيىن، ئەڭ ئاخىرقى تەكشۈرۈشنى تاماملاش كېرەك.
• ئەگەر ئۈچ قېتىملىق تەكشۈرۈش نەتىجىسى مەنپىي بولسا، بۇ خىل خەتەرلىك قىلمىش كەلتۈرۈپ چىقارغان ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشنى پۈتۈنلەي نەزەردىن ساقىت قىلىشقا بولىدۇ.

• 7.سىناق قىلغاندا، ئۈچىنچى ئەۋلاد ياكى تۆتىنچى ئەۋلاد سىناق رېئاكتىپلىرىنى تاللاش كېرەكمۇ؟
• پەقەت تەكشۈرۈشتە ئەيدىز ۋىرۇسى ئانتىتېلاسى بار، مەيلى ئۈچىنچى ياكى تۆتىنچى ئەۋلاد رېئاكتىپ بولسۇن، ئىشلەتكىلى بولىدۇ.
• يادرو كىسلاتاسىنى تەكشۈرۈشنى بىرلەشتۈرۈپ، دەسلەپكى تەكشۈرۈش ئۈنۈمىنى يۇقىرى كۆتۈرگىلى بولىدۇ، ئەڭ ئاخىرىدا ئانتىتېلا تەكشۈرۈش نەتىجىسىنى ئەڭ ئاخىرقى ئۆلچەم قىلىش تەكلىپى بېرىلىدۇ.

• 8. PEP توسۇشنىڭ تەخمىنىي مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى قانچىلىك؟
• توسۇش رولى دورىنى ئىشلىتىش ۋاقتى ۋە دورىنىڭ ۋاقتىدا ۋە مۇۋاپىق مىقداردا يېيىلگەنلىكى بىلەن بىۋاستە مۇناسىۋەتلىك:
• خەتەرلىك كېسەل بىلەن ئۇچراشقاندىن كېيىن 2 سائەت ئىچىدە دورا ئىشلىتىش مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى ئەڭ يۇقىرى بولىدۇ، مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى ٪99 كە يېقىنلىشىدۇ؛
• 24~72 سائەت ئىچىدە دورا يېگەندە مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى ٪80~90 كە تۆۋەنلەيدۇ؛
• 72 سائەتتىن ئارتۇق ۋاقىت ئۆتكەندىن كېيىن، ۋىرۇس ئادەم بەدىنىدە مۇستەملىكە بولۇش ئېھتىماللىقى ئەڭ يۇقىرى بولۇپ، PEP قامال قىلىش تەۋسىيە قىلىنمايدۇ.

• 9.ئەگەر قارشى تەرەپنىڭ ئەيدىز ۋىرۇسى تەكشۈرۈش نەتىجىسى يېرىم يولدا مەنپىي بولسا، دەرھال دورىنى توختىتىشقا بولامدۇ؟
• رۇخسەتسىز داۋالاشنى توختىتىش تەۋسىيە قىلىنمايدۇ.
• قارشى تەرەپنىڭ بىر قېتىملىق مەنپىي تەكشۈرۈش نەتىجىسى كۆزنەك مەزگىلىنىڭ يۈز بېرىش ئېھتىماللىقىنى نەزەردىن ساقىت قىلالمايدۇ، يەنە كېلىپ خاتالىق كۆرۈلۈشى مۇمكىن. دورا ئىشلىتىشنى خالىغانچە توختىتىش قان قويۇقلۇقىنىڭ يېتەرلىك بولماسلىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، يۇقۇملىنىش خەۋپى يەنىلا مەۋجۇت. 28 كۈن داۋاملاشقان دورا يېيىش ئىنتايىن مۇھىم.

• 10.توسقۇش دورىلارنى يېگەندە قانداق ئەكس تەسىر پەيدا بولىدۇ؟
• كۆپىنچە ئەكس تەسىرلەر يېنىك بولۇپ، بەدەن 1~2 ھەپتە ماسلاشقاندىن كېيىن ئۆزلۈكىدىن ساقىيىدۇ.
• دائىم كۆرۈلىدىغان ئىنكاسلار: كۆڭلى ئېلىشىش، قورساق كۆپۈش، ئىچى سۈرۈش؛
• ئاز ساندىكى كىشىلەر باش قېيىش، باش ئاغرىش، چارچاش، ئۇيقۇسىزلىق ۋە تېرە ئەسۋە قاتارلىقلارنى ھېس قىلىشى مۇمكىن.
• ئەگەر ئەكس تەسىرى ئېغىر ۋە چىدىغۇسىز بولسا، دەرھال رېتسىپلىق دوختۇر بىلەن ئالاقىلىشىپ، پىلانىڭىزنى تەڭشەڭ. ئۆزىڭىز دورا يېيىشنى توختاتماڭ.

• ئاخىرىدا مۇھىم ئەسكەرتىش
• PEP پەقەتلا جىددىي داۋالاش بولۇپ، گاندون قاتارلىق ئەنئەنىۋى قوغدىنىش تەدبىرلىرىنىڭ ئورنىنى ئالالمايدۇ. ئالتۇن 72 سائەت كۆزنى يۇمۇپ ئاچقۇچە ئۆتۈپ كېتىدۇ. ئەگەر خەتەرلىك ئەھۋالغا يولۇقسىڭىز، دەرھال داۋالىنىش كېرەك، كېچىكتۈرۈپ قويماڭ.