1.PEP 是什么？
艾滋病暴露后预防用药(PEP)是指：尚未感染 HIV 的人员在暴露于高感染风 险后，如与 HIV 感染者或感染状况不明者发生体液交换行为，及早（不超过 72 小时）服用特定的抗病毒药物，降低 HIV 感染风险的方法。
如果您之前没有被确诊过感染艾滋病病毒，并且在过去 72 小时之内发生了 HIV 高感染风险行为时，如性交时没有使用安全套或中途出现了安全套破损或脱落，共用针具吸毒，或遭受了性侵犯，需要服用 PEP 进行预防。
PEP 应当在发生疑似 HIV 感染行为之后的 72 小时之内服用阻断药，服药越 早，阻断效果越好。需坚持服用 28 天。
科学研究显示，暴露后阻断能降低 HIV 感染风险 80%以上。首次服药时间距离暴露的时间间隔越长，则阻断的成功率越低，超过 72 小时则不建议使用 PEP。需要注意的是，每天规律服药者会比出现漏服者获得更好的阻断效果。据统计，使用阻断药后仍可能发生 HIV 阳转，主要原因是未能坚持服用阻断药，或者在服药期间持续发生高危行为。
PEP 的费用主要是阻断药药费，药品价格因使用的阻断药种类不同而有不同。除了购买阻断药的花费以外，还涉及到 HIV 抗体检测费、生化检查费用，以及后 续随访检测的费用等。
目前 18 周岁及以上（不足 18 周岁需监护人同意）且肾脏功能正常的人群， 可推荐使用 PEP，PEP 药物为以下三联药物：替诺福韦(TDF)300mg（每日 1 片）、 恩曲他滨(FTC)200mg 或者拉米夫定（3TC）300mg（每日 1 片）、和拉替拉韦钾(RAL) 400mg（每次 1 片，每日 2 次）或者多替拉韦钠片（DTG）50mg（每日 1 片）。
替诺福韦和恩曲他滨（或者拉米夫定）也可以用恩曲他滨替诺福韦片或者拉米夫定替诺福韦片二合一片剂代替。需要注意的是，若对 PEP 药物组合中的任意一种药物过敏或存在使用禁忌，则需要咨询专业医生，根据医生意见和当地药物可及性 等情况，决定是否继续使用PEP，或更换其他药物组合。
我国正在全面开展暴露后预防工作，获取 PEP 服务可以咨询当地疾病预防控 制中心或艾滋病抗病毒治疗机构。
总的来说，PEP 是非常安全的，约90%的使用者不会出现任何副作用；另外10%的使用者在开始服用药物时，可能会出现短期轻微的胃肠道症状（如腹泻、恶心、食欲降低、腹部疼痛或胃肠胀气）和头晕、头痛。这些症状通常会在几周内消失，不需要停止使用PEP。此外，个别 PEP 使用者的肾脏功能可能会受到影响，出现这种情况医务人员可能会因此要求其暂停使用 PEP。
在通常情况下，PEP 使用者会通过一个完整、简洁的就诊评估流程。如通过评估，在首次就诊时就可以开始服用药物，并完成所有的临床和实验室检查，检查结果会在 1-2 个工作日内给出，据此再决定是否继续服药，或调整服药方案。虽然用药者需要每天服药，但只要把服药与其他每天必做的事项相联系，那么每天服用 PEP 也是一件很简单的事。
医疗机构、社会组织或其他相关机构会保护 PEP 服药者的隐私。向PEP 服药者提供咨询及其他服务的医务人员、志愿者及其他相关人员都会接受专业的培训， 包括隐私保护方面的培训。相关咨询工作也会在一个私密性良好的空间内进行。
不用！之所以进行 PEP 阻断，是由于您在过去 72 小时之内发生了 HIV 的高暴露风险行为，如性交时没有使用安全套或中途出现了安全套破损或脱落，或共用针具吸毒，或遭受了性侵犯等，经过医生的评估，需进行为期 28 天的 PEP 服药。如果 28 天服药期内无高风险暴露行为发生，则可在完成规定的服药期后经医生指导停药。但是如果经常发生高风险暴露行为，建议转成暴露前预防(PrEP)。
PEP 作为一种预防 HIV 感染的有效措施，已经在全球广泛应用。我国已经完成了部分省份的 PEP 试点工作，正在试点基础上向全国推广应用。此外 PEP 不会取代目前行之有效的 HIV 预防干预措施（如坚持使用安全套等），而是作为现有 预防措施的必要补充。
国际上很多观察性研究证实，如果坚持正确使用PEP，可以将艾滋病经性传播感染的风险降低80%以上，在预防男男性行为人群、暗娼人群、吸毒者等人群的暴露后HIV感染方面已有很多成功案例。及时全程服用PEP药物，失败案例罕见。
- ئەيدىز ۋىرۇسى ئاشكارلانغاندىن كىيىنكى توسۇش دورىسى (PEP) توغرىسىدىكى ئەڭ ئەتراپلىق يادرولۇق ئۇچۇر.
- 1. PEP دېگەن نېمە؟
- يۇقۇملانمىغان كىشىلەر ۋىروس ئاشكارلىنىش خەۋىپى بولغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلىنى كۆرسىتىدۇ، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانمىغان كىشىلەر يۇقۇملىنىش خەۋپى يۇقىرى بولغاندىن كېيىن (72 سائەت ئىچىدە) ئالاھىدە ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنى يەپ، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپىنى تۆۋەنلىتىدۇ.
- 2.كىم PEP ئېلىشى كېرەك؟
- ئەگەر سىز ئەزەلدىن ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىپ باقمىغان بولسىڭىز، ئۆتكەن 72 سائەت ئىچىدە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپى يۇقىرى قىلمىشلارنى سادىر قىلغان بولسىڭىز، مەسىلەن، جىنسىي مۇناسىۋەت جەريانىدا گاندون ئىشلەتمەسلىك، گاندون يىرتىىلىپ كىتىش ياكى چۈشۈپ كېتىش، زەھەرلىك چېكىملىك ئىشلەتكەندە يىڭنە تەڭ ئىشلىتىش ياكى جىنسىي پاراكەندىچىلىككە ئۇچرىغان بولسىڭىز ،يۇقۇملۇنىشدىن ساقلىنىش كېرەك.
- 3. PEP نى قانداق ئىشلىتىش كېرەك؟
- PEP ئەيدىز ۋىرۇسى ئاشكارلانغاندىن كېيىن 72 سائەت ئىچىدە ئىچىش كېرەك. دورا قانچە بالدۇر بولسا شۇنچە ياخشى بولىدۇ. 28 كۈن داۋاملاشتۇرۇش كىرەك .
- 4. PEP توسۇش ئۈنۈمى قانچىلىك ؟
- ئىلمىي تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە،ئاشكارلانغاندىن كىيىنكى توسۇش ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپىنى ٪80 تۆۋەنلەتكىلى بولىدىكەن. بىرىنچى قېتىم دورا بىلەن ئۇچرىشىش ئارىلىقى قانچە ئۇزارغانسېرى، قامال قىلىش مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى شۇنچە تۆۋەن بولىدۇ. 72 سائەتتىن ئارتۇق دورا ئىشلەتكەندە PEP ئىشلىتىش تەۋسىيە قىلىنمايدۇ. دىققەت قىلىشقا تېگىشلىكى شۇكى، ھەر كۈنى قەرەللىك دورا يېگەنلەر دورا مىقدارىنى قولدىن بېرىپ قويغانلارغا قارىغاندا تېخىمۇ ياخشى توسۇش ئۈنۈمىگە ئېرىشىدۇ. ئىستاتىستىكىدا كۆرسىتىلىشىچە، توسقۇنلۇق دورىسىنى ئىشلەتكەندىن كېيىن ئەيدىز ۋىرۇسى مۇسبەت بولۇش ئەھۋالى كۆرۈلۈشى مۇمكىن، ئاساسلىقى دورا يېمىگەن ياكى دورا ئىچكەندە خەتەرلىك قىلمىشلارنى داۋاملاشتۇرۇش سەۋەبىدىن بولىدۇ.
- 5. PEP ئىشلىتىشنىڭ تەننەرخى قانچىلىك؟
- PEP تەننەرخى ئاساسلىقى توسقۇنلۇق دورىسىنىڭ تەننەرخىدىن تەركىب تاپقان بولۇپ، دورىنىڭ باھاسى ئىشلەتكەن توسقۇنلۇق دورىسىنىڭ تۈرىگە ئاساسەن ئوخشىمايدۇ. چەكلەش دورىسى سېتىۋېلىش تەننەرخىدىن باشقا، ئەيدىز ۋىرۇسى ئانتىتېلاسىنى تەكشۈرۈش، بىئوخىمىيەلىك تەكشۈرۈش ۋە كېيىنكى تەكشۈرۈش ھەققىمۇ بار.
- 6. PEP توسۇشتا قانداق دورىلار ئىشلىتىلىدۇ؟
- نۆۋەتتە، 18 ياشتىن ئاشقان (18 ياشتىن تۆۋەن ھامىيلارنىڭ ماقۇللۇقىنى ئېلىشى كېرەك) بۆرەك ئىقتىدارى نورمال بولغانلارغا PEP ئىشلىتىشنى تەۋسىيە قىلسا بولىدۇ. PEP ئۈچ خىل دورا بولۇپ، تېنوفوۋىر (TDF) 300 مىللىگىرام (كۈنىگە 1 تابلېت)، ئېمتىرىسىتابىن (FTC) 200 مىللىگىرام ياكى لامىۋودىن (3TC) 300 مىللىگىرام (كۈندە بىر تابلېت)، لاتېراۋىر كالىي (RAL) 400 مىللىگىرام (ھەر قېتىمدا بىر تابلېت، كۈندە ئىككى قېتىم) ياكى دوتېگراۋىر ناترىي تابلېتكىسى (DTG) 50 مىللىگىرام (ھەر كۈنى 1 تابلېت).
- تېنوفوۋىر ۋە ئېمتىرىسىتابىن (ياكى لامىۋودىن) قوش ۋالېنت تابلېتكىسى ئورنىدا ئېمتىرىسىتابىن تېنوفوۋىر تابلېتكىسى ياكى لامىۋودىن تېنوفوۋىر تابلېتكىسىنىڭ ئورنىغا ئالماشتۇرغىلى بولىدۇ. دىققەت قىلىشقا تېگىشلىكى شۇكى، ئەگەر PEP دورىلىرىنىڭ بىرىكمىسى رېئاكسىيە قىلسا ياكى چەكلەنگەن بولسا، دوختۇرنىڭ پىكرى ۋە شۇ جايدىكى دورىلارنىڭ مەۋجۇتلۇقىغا ئاساسەن، مۇتەخەسسىسلەردىن مەسلىھەت سوراپ، PEP نى داۋاملىق ئىشلىتىش ياكى باشقا بىرىكمە دورىلارنى ئىشلىتىشنى قارار قىلىشىڭىز كېرەك.
- 7. PEP غا قانداق ئېرىشكىلى بولىدۇ؟
- جۇڭگو يۇقۇملانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش خىزمىتىنى ئومۇميۈزلۈك يولغا قويۇپ، يەرلىك كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەركىزى ياكى ئەيدىز ۋىرۇسىغا قارشى داۋالاش ئاپپاراتلىرىدىن مەسلىھەت سوراش ئارقىلىق PEP مۇلازىمىتىگە ئېرىشكىلى بولىدۇ.
- 8. PEP نىڭ ئەكس تەسىرى قايسىلار؟
- ئومۇمىي جەھەتتىن PEP ناھايىتى بىخەتەر بولۇپ، تەخمىنەن ٪90 ئىشلەتكۈچى ھېچقانداق ئەكس تەسىر كۆرۈلمەيدۇ. يەنە ٪10 ئىشلەتكۈچى يېنىك ئاشقازان-ئۈچەي كېسەللىكلىرى (ئىچى سۈرۈش، كۆڭلى ئېلىشىش، ئىشتىھاسى تۆۋەنلەش، قورساق ئاغرىش ياكى قورساق كۆپۈش) ھەمدە دورا ئىشلەتكەندە باش قېيىش ۋە باش ئاغرىش قاتارلىق ئالامەتلەر كۆرۈلىدۇ. بۇ كېسەللىك ئالامەتلىرى ئادەتتە بىر نەچچە ھەپتە ئىچىدە يوقاپ كېتىدۇ، PEP ئىشلىتىشنى توختىتىشنىڭ ھاجىتى يوق. ئۇنىڭدىن باشقا، PEP ئىشلەتكۈچىلەر بۆرەك ئىقتىدارى توسالغۇغا ئۇچرىشى مۇمكىن، بۇنداق ئەھۋالدا تىببى خادىملار PEP ئىشلىتىشنى توختىتىشنى تەلەپ قىلىشى مۇمكىن.
- 9. PEP دورا يېيىش قولايلىقمۇ؟
- ئادەتتىكى ئەھۋالدا، PEP ئىشلەتكۈچىلەر مۇكەممەل ۋە ئىخچام سالامەتلىك باھالاش جەريانىنى باشتىن كەچۈرىدۇ. ئەگەر باھالاش لاياجانىدىن ئۆتكەن بولسا، تۇنجى قېتىم كېسەل كۆرۈشتىن باشلاپ دورا ئىشلىتىشكە بولىدۇ، بارلىق كىلىنىكىلىق ۋە لابوراتورىيەلىك تەكشۈرۈشلەر تاماملىنىدۇ. تەكشۈرۈش نەتىجىسى 1-2 خىزمەت كۈنى ئىچىدە چىقىدۇ، دورا ئىشلىتىشنى داۋاملاشتۇرۇش ياكى تەڭشەش توغرىسىدا قارار چىقىرىلىدۇ. گەرچە ئىشلەتكۈچىلەر ھەر كۈنى دورا يېيىشكە ئېھتىياجلىق بولسىمۇ، لېكىن دورىنى باشقا كۈندىلىك تۇرمۇش بۇيۇملىرى بىلەن باغلىسىلا، PEP نى ھەر كۈنى يېيىش ناھايىتى ئاددىي بولىدۇ.
- 10. PEP ئابونتلىرى قانداق قىلىپ شەخسىي مەخپىيەتلىكنى قوغدىيالايدۇ؟
- داۋالاش ئاپپاراتلىرى، ئىجتىمائىي تەشكىلاتلار ياكى باشقا مۇناسىۋەتلىك تەشكىلاتلار PEP ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ مەخپىيەتلىكىنى قوغدايدۇ. تىببى خادىملار، پىدائىيلار ۋە باشقا مۇناسىۋەتلىك خادىملار PEP ئىشلەتكۈچىلەرگە مەسلىھەت بېرىش قاتارلىق مۇلازىمەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كەسپىي تەربىيەنى قوبۇل قىلىدۇ. مۇناسىۋەتلىك مەسلىھەت بېرىش خىزمىتىمۇ ئىنتايىن خۇسۇسىي بوشلۇقتا ئېلىپ بېرىلىۋاتىدۇ.
- 11.ئۇنى يېيىش ئۆمۈرلۈك ئېھتىياجلىق ئىكەنلىكىڭىزدىن دېرەك بېرەمدۇ؟
- كېرەك يوق! PEP قامال قىلىش 72 سائەت ئىچىدە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپى يۇقىرى قىلمىشلار بىلەن شۇغۇللانغان، مەسىلەن، جىنسىي مۇناسىۋەت جەريانىدا گاندون ئىشلەتمەسلىك، گاندون ئۈزۈلۈپ كېتىش ياكى ئارىلىقتا ئايرىلىپ قېلىش، زەھەر چەككەندە يىڭنە تەڭ ئىشلىتىش ياكى جىنسىي پاراكەندىچىلىك قىلىش قاتارلىقلار. دوختۇرنىڭ تەكشۈرۈشىدىن كېيىن، 28 كۈن PEP دورىسى يېيىشىڭىز كېرەك. ئەگەر 28 كۈنلۈك دورا ئىشلىتىش مەزگىلىدە خەتەرلىك ئەھۋال كۆرۈلمىگەن بولسا، دورا ئىشلىتىش مۇددىتى توشقاندىن كېيىن دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكى بىلەن دورىنى توختىتىشقا بولىدۇ. لېكىن ئەگەر خەتەرلىك ئەھۋاللار كۆپ كۆرۈلسە، يۇقۇملىنىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلى (PrEP) نى ئىشلىتىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
- 12.دۆلەت ئىچىدە PEP نى ئومۇملاشتۇرۇش ۋە قوللىنىش جەھەتتە قانداق ئىلگىرىلەشلەر قولغا كەلتۈرۈلدى؟
- PEP ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى ئۈنۈملۈك تەدبىر سۈپىتىدە پۈتۈن دۇنيادا كەڭ قوللىنىلماقتا. خىتاي بەزى ئۆلكىلەردە PEP نى سىناق قىلىش پىلانىنى تاماملىغان بولۇپ، نۆۋەتتە سىناق نۇقتىسى لايىھەسىگە ئاساسەن پۈتۈن مەملىكەتتە قوللىنىلماقتا. ئۇنىڭ ئۈستىگە، PEP نۆۋەتتىكى ئۈنۈملۈك ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئارىلىشىشىنىڭ ئورنىنى ئالالمايدۇ، ئەكسىچە ھازىرقى ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنىڭ زۆرۈر تولۇقلىمىسى بولىدۇ.
- 13. PEP مۇۋەپپەقىيەتلىك مىساللار بارمۇ؟
- نۇرغۇن خەلقئارالىق كۆزىتىش تەتقىقاتلىرى شۇنى ئىسپاتلىدىكى، ئەگەر PEP توغرا ئىشلىتىلسە، جىنسىي مۇناسىۋەت ئارقىلىق ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپى ٪80 تىن ئارتۇق تۆۋەنلەيدىكەن. ئەرلەر، پاھىشە ۋە زەھەر چەككۈچىلەر ئارىسىدا ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش مۇۋەپپەقىيەتلىك ئەھۋاللار كۆرۈلگەن. پۈتۈن كۇرس جەريانىدا PEP دورىسى يېيىش ناھايىتى ئاز ئۇچرايدۇ.
- دوستانە ئەسكەرتىش:
- ئەگەر ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان خەتەرلىك قىلمىشلار بولسا، 72 سائەت ئىچىدە جىددىي چەكلەش تەدبىرىنى قوللىنىشىڭىز كېرەك. 24 سائەت ئىچىدە دورا يېسە تېخىمۇ ياخشى بولىدۇ.
- جىنسىي مۇناسىۋەتتىن بۇرۇنقى تەكشۈرۈش مەنپىي بولغان تەقدىردىمۇ، مۇداپىئە تەدبىرى قوللىنىش كېرەك. كۆزنەك مەزگىلىدە ئەيدىز ۋىرۇسى ئانتىتېلاسىنى تەكشۈرۈشمۇ مەنپىي بولۇشى مۇمكىن. يۇقۇملىنىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنى بىرلەشتۈرۈپ، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپىنى يەنىمۇ تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ، ئالدىنى ئېلىش ئۈنۈمى ٪99 كە يېتىدۇ.
暂无评论
