- ئەيدىزگە ئورتاق قارشى تۇرۇپ كەمسىتىشنى رەت قىلايلى
- نۆۋەتتىكى ئىجتىمائىي مۇھىتتا بىز ئاكتىپلىق ۋە تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئەيدىز بىمارلىرىغا كۆڭۈل بۆلۈشىمىز، كۆيۈنۈشىمىز كېرەك.
- ئەمىلىيەتتە ئەيدىز كېسەللىكى ئىنتايىن ياش ئىجتىمائىي مەسىلە، كۆپچىلىك ئورتاق دۇچ كېلىۋاتقان قىيىن مەسىلە. بىز ئەيدىز مەسىلىسىنى ئىنسانلار جەمئىيىتىدىكى مەسىلىلەر، نامراتلىق مەسىلىسى، ساغلاملىق مەسىلىسى، ئائىلە مەسىلىسى بىلەن باغلاپ، ئۇلارنىڭ بەختسىزلىك ۋە قىيىنچىلىقلىرىنى چۈشىنىپ، ھېسسىياتىمىزنى چوقۇم ئۇلار بىلەن مەۋجۇت قىلىشىمىز كېرەك. ئەيدىز بىمارلىرىغا توغرا مۇئامىلە قىلغاندا، كەمسىتىش پىسخىكىسى پەيدا بولماسلىق كېرەك.
- بىز ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا دىققەت قىلىپلا قالماي، يەنە ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملانغان كىشىلەرگىمۇ كۆڭۈل بۆلۈشىمىز كېرەك. بىز ئۇلارغا كەڭ قورساق پوزىتسىيە بىلەن مۇئامىلە قىلىشىمىز، ئۇلارنىڭ تۇرمۇش ئىشەنچىسىنى تۇرغۇزۇشىغا ياردەم بېرىشىمىز كېرەك. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بىز ئەيدىز بىمارلىرىنىڭ داۋالاش، قۇتقۇزۇشىغا كۆڭۈل بۆلۈپ، ئۇلارنى ئۈنۈملۈك داۋالاش ۋاستىسى بىلەن تەمىنلىشىمىز كېرەك.
- ئېلىمىزدە ھۆكۈمەت ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنى نۇقتىلىق نۇقتىلىق قاتارىغا كىرگۈزۈپ، نۇرغۇن مەبلەغ ۋە ئادەم كۈچى بايلىقى ئاجرىتىپ، بىمارلارنى ۋىروسقا قارشى داۋالاش دورىسى بىلەن ھەقسىز تەمىنلىدى. بۇ بىمارنىڭ كېسەللىك ئەھۋالىنى كېچىكتۈرۈشكە پايدىلىق بولۇپلا قالماي، يەنە ئەيدىزنىڭ تارقىلىش خەۋپ-خەتىرىنى تۆۋەنلەتتى .
- ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش پۈتۈن جەمئىيەتنىڭ ئورتاق مەسئۇلىيىتى. بىز قول تۇتۇشۇپ ئورتاق ئىلگىرىلەپ، ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش-داۋالاش خىزمىتىگە ئاكتىپ قاتنىشىشىمىز كېرەك. بىز ئۆزىمىزدىن باشلاپ، ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىش ئېڭىمىزنى ئۆستۈرۈپ، ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلىنى تۇرغۇزۇپ، ئەيدىز بىمارلىرىغا كۆيۈنەيلى. مۇشۇنداق قىلغاندىلا بىز ئەيدىزنى تۈگىتىشكە تۆھپە قوشۇپ، ساغلام، ئىناق جەمئىيەت بەرپا قىلالايمىز.
- ئەيدىز بىمارلىرى توغىرسىدىكى كىچىك بىلىملەر
- 1.ئەيدىز ۋىرۇسى ھاۋا، سۇ، يېمەكلىك ئارقىلىق تارقىلىپ كەتمەيدۇ، نورمال ئىجتىمائىي ئالاقە قىلمىشىدىن ھەددىدىن زىيادە ئەنسىرىمەڭ.
- 2.ئەيدىزدىن يۇقۇملانغۇچىلارنى داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرۇش ۋە دورا پەرۋىشىنى قېلىپلاشتۇرۇش ئارقىلىق ئۆمرىنى ئۇزارتىپ، نىسبەتەن ياخشى بولغان تۇرمۇش سۈپىتىنى ساقلىيالايدۇ.
- 3.بەزى ئەھۋاللاردا ئەيدىز ۋىرۇسى بەدەنگە ئۇزاق ۋاقىت يوشۇرۇنۇپ ھېس قىلىنماسلىقى مۇمكىن، شۇڭا بالدۇر تەكشۈرۈش داۋالاش ۋە تارقىلىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا ئىنتايىن مۇھىم.
- 4.ئەيدىز ۋىرۇسى نورمال ئۇچرىشىش، قۇچاقلاش، قاچا-قۇچىلاردىن تەڭ بەھرىمەن بولۇش قاتارلىق جىنسىي ئۇچرىشىشقا بولمىغان يوللار بىلەن تارقىلىپ، بىمارنى زۆرۈر بولمىغان كەمسىتىشنى يوقىتىدۇ.
- 5.ئەيدىز بىمارلىرى خىزمەت مەيدانىدا ۋە ئىجتىمائىي تۇرمۇشتا باراۋەر ھوقۇقتىن بەھرىمەن بولۇش، ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملىنىش سەۋەبىدىن كەمسىتىشكە ئۇچرىماسلىقى لازىم.
- 6.ئەيدىزنى بىلىش تەربىيىسى يەككە ساغلاملىقىغا مۇناسىۋەتلىك بولۇپلا قالماي، پۈتۈن جەمئىيەتنىڭ ئورتاق تىرىشچانلىقىنىڭ بىر قىسمى بولۇپ، تېخىمۇ كەڭ قورساق مۇھىت بەرپا قىلىشىمىز كىرەك .
- ئەيدىز بىمارلىرىنى كەمسىتىشنى تۈگۈتۈش
- ئەيدىز بايقالغان دەسلەپتىن ھازىرغىچە 40 يىلغا يېقىن ۋاقىتنى باشتىن كەچۈرگەن بولسىمۇ، لېكىن نۇرغۇن كىشىلەر يەنىلا "ئەي" توغىرسىدا پاراڭلاشقاندا بىئارام بولىدۇ ، بۇنىڭ سەۋەبى كىشىلەرنىڭ ئەيدىز كېسىلىگە بولغان تونۇشى ئانچە چوڭقۇر ئەمەس. مەسىلەن، HIV ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار ياكى ئەيدىز بىمارلىرى بىلەن قول ئېلىشىپ كۆرۈشسە، قۇچاقلىشىپ يۇقۇملىنىش ئىنتايىن ئومۇميۈزلۈك خاتا قاراش دەپ قارالغان. ئۇنىڭدىن قالسا، "ئۆلۈك تەسىرات" غەلىتە بولۇپ، نۇرغۇن ئەھۋاللاردا ئەيدىز بىلەن "مەينەت" دىگەن نۇمۇرنى سىزىپ قويدى، ئەيدىز كېسىلى زەھەر چەككۈچىلەر، ھەمجىنسلار قاتارلىق كىشىلەردە كۆپ كۆرۈلىدىغان ئالاھىدىلىك نۇرغۇن كىشىلەرنى تەبىئىي ھالدا ئەيدىز بىلەن ئەخلاقنى تەڭ ئورۇنغا قويىدۇ. نۇرغۇن كىشىلەر ئەخلاقنىڭ يۇقىرى پەللىسىدە تۇرۇپ ئەيدىز توپىغا قاراپ، ئەيدىز بىمارلىرىنىڭ كېسەل ئازابىدا ئۆزىنى تارتالمايۋاتقانلىقىنى بىلمەيدۇ. شۇڭا بەزى ئۇسۇللار ئارقىلىق بۇ خىل كەمسىتىشنى يوقىتىش كېرەك .
- تەشۋىقاتنى كۈچەيتىش ئارقىلىق ئاممىنىڭ ئەيدىز كېسىلىگە بولغان تونۇش دەرىجىسىنى ئۆستۈرگىلى بولىدۇ. تەشۋىقات تەربىيىسىنىڭ قاراتمىلىقىنى ئۆستۈرۈپ، ئاممىنىڭ ئەيدىز كېسىلىگە بولغان تونۇشىدىكى خاتا قاراشلارنى تۈگىتىش كېرەك. جەمئىيەتتىكى شەخسلىرىنىڭ تەسىرىنى تولۇق جارى قىلدۇرۇپ، ئىنتېرنېت تورى، مىكرو بىلوگ، ئۈندىدار قاتارلىق يېڭى ئاخبارات ۋاستىلىرىنىڭ رولىدىن پايدىلىنىپ تەشۋىقات ئۈنۈمىنى كۈچەيتىش كېرەك.
- يەنە ئوخشاش نىيەتتە ئەيدىز بىمارلىرى توپىغا ھۆرمەت قىلىش كېرەك. ھەر بىر ئادەم ھۆرمەتلىنىشكە ئەرزىيدۇ، ئەيدىز بىمارلىرى توپىغا ئوخشاش نىيەت بىلەن مۇئامىلە قىلىپ، ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى قەلب بىلەن سېلىشتۇرۇپ، ئۆزىگە تەسىر كۆرسىتىپ، ئەھۋالنى چۈشىنىشنى «ئۆلۈك تەسىرات»نى ئۈنۈملۈك ياخشىلاپ، ئەيدىز بىمارلىرى توپىغا بولغان بىر تەرەپلىمە قاراشنى تېخىمۇ ياخشى تاشلىغىلى بولىدۇ.






