- ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش بىلىملىرى
- ئەيدىز كېسىلى بىر خىل ئېغىر يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، ئۆلۈش نىسبىتى يۇقىرى. ئەيدىز ۋىرۇسى ۋە ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئىنتايىن مۇھىم، چۈنكى ئۇ ھەر بىر ئادەمنىڭ سالامەتلىكى ۋە ھاياتى بىخەتەرلىكىگە مۇناسىۋەتلىك. ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەربىيە خىزمىتىنى يەنىمۇ ئىلگىرى سۈرۈپ، ئەيدىز كېسىلىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئېڭىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، ئەيدىز بىمارلىرىغا كۆڭۈل بۆلۈش ۋە غەمخورلۇق قىلىدىغان ئاكتىپ كەيپىياتنى يېتىلدۈرۈش ئۈچۈن، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش خىزمىتىنى بىرلىكتە ئۆگىنىمىز!
- 1.ئەيدىز بىزدىن يىراق ئەمەس
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئومۇمىي نىسبىتى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان رايونلارنىڭ ئۆلچىمىگە يەتتى، ئۆتكەن ئۈچ يىلدا ٪90 تىن ئارتۇق جىنسىي مۇناسىۋەت ئارقىلىق يۇقۇش نىسبىتى ٪90 تىن ئاشتى. بۇ يۇقۇم خەتەرلىك كىشىلەر توپىدىن ئادەتتىكى كىشىلەرگە تارقالدى. 2021-يىلىدىن بۇيان، يېڭىدىن دوكلات قىلىنغان يۇقۇملانغۇچىلار ئۇدا بەش يىل تۆۋەنلىدى.
- 2.ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلى
- ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا ئاساسلىقى ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى چۈشىنىش ۋە ئىگىلەش تەشۋىقات تەربىيەسىنى مۇھىم نۇقتا قىلىش كېرەك.
- ئالدى بىلەن ئەيدىز كېسىلىگە مۇناسىۋەتلىك ئاساسىي بىلىملەرنى چۈشىنىشىمىز ۋە ئىگىلىشىمىز كېرەك. مەسىلەن: ئەيدىز كېسىلى ئۆلۈش نىسبىتى يۇقىرى بولغان ئېغىر يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، ئاساسلىقى جىنسىي ئۇچرىشىش، قان ۋە ئانىدىن بالىغا يۇقۇشتىن ئىبارەت ئۈچ يولدا تارقىلىدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى ئادەم بەدىنىگە كىرگەندىن كېيىن، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا زىيان يەتكۈزۈپ، داۋالاش تەس بولغان تۈرلۈك يۇقۇملىنىش ۋە ئۆسمە پەيدا قىلىپ، ئاخىرىدا ئۆلۈشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. نۆۋەتتە داۋالاش ئۇسۇلى بولمىسىمۇ، لېكىن پۈتۈنلەي ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ. كۈندىلىك تۇرمۇش ۋە خىزمەت ئالاقىسى ئەيدىز ۋىرۇسىنى يۇقمايدۇ، پاشا چېقىۋالسا ئەيدىز ۋىرۇسى يۇقمايدۇ.
- ئىككىنچىدىن، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش ئۇسۇلىنى چۈشىنىش ۋە ئىگىلەش كېرەك، مەسىلەن:قالايمىقان جىنسىي مۇناسىۋەت قىلماسلىق، پاھىشىۋازلىق قىلماسلىق، گاندون ئىشلىتىش ۋە جىنسىي كېسەللىكلەرنى بالدۇر داۋالاش ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ جىنسىي يولدىن يۇقۇشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش؛ زەھەرلىك چېكىملىك ئىشلەتمەسلىك ۋە قانۇنسىز يوللار بىلەن تەمىنلىگەن قان مەھسۇلاتلىرىنى ئىشلەتمەسلىك ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ھامىلدار ئاياللار دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە ھامىلدارلىقنى ئاخىرلاشتۇرۇش ياكى دورا ئىشلىتىشنى تېزدىن توختىتىشى كېرەك، بۇنداق بولغاندا ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ ئانىدىن بالىغا يۇقۇشىنىڭ ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ.
- ئاخىرىدا، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارغا كۆڭۈل بۆلۈش، ياردەم بېرىش ۋە كەمسىتمەسلىك، ئۇلارغا دوستانە، چۈشىنىشلىك، ساغلام تۇرمۇش ۋە خىزمەت مۇھىتى يارىتىپ بېرىش.
- 3.ئەيدىز كېسىلىنى تەكشۈرۈش ئۇسۇلى
- سىرتقى كۆرۈنۈشتە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلىقىنى پەرقلەندۈرگىلى بولمايدۇ. ئۇلارنى تەكشۈرۈشنىڭ بىردىنبىر ئۇسۇلى تەكشۈرۈش ئارقىلىق بولىدۇ (ھازىر بىز ئادەتتە قان تەكشۈرۈش ئارقىلىق ئىشلىتىمىز). ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار ئۈچۈن بالدۇر بايقاش ئىنتايىن مۇھىم. ئەگەر ۋاقتىدا بايقاپ داۋالانسا، داۋالاش ئۈنۈمى زور دەرىجىدە يۇقىرى كۆتۈرۈلىدۇ.
- نۆۋەتتە ناھىيە دەرىجىلىك دوختۇرخانا، يېزا-بازارلىق سەھىيە مەركىزى ۋە كەنت شىپاخانىلىرى ئەيدىز ۋىرۇسىنى تەكشۈرتەلەيدۇ. تەكشۈرۈش جەريانىدا، دوختۇرلار تەكشۈرۈش خادىملىرىنىڭ ئۇچۇرىنى قاتتىق مەخپىي تۇتىدۇ. تەكشۈرۈش نەتىجىسى ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن، مەخسۇس دوختۇر بۇ شەخسكە ئۇقتۇرۇش قىلىدۇ، بۇنداق بولغاندا باشقىلارنىڭ تەكشۈرۈشتىن خەۋەر قىلىشىدىن ئەنسىرىمەسلىكنىڭ ھاجىتى يوق.
- 4.ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندا قانداق قىلىش كېرەك؟
- ئەگەر ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان بولسىڭىز، بۇ باسقۇچلارغا ئەمەل قىلسىڭىزلا، ساغلام كىشىلەرگە ئوخشاش نورمال تۇرمۇش كەچۈرەلەيسىز ۋە خىزمەت قىلالايسىز.
- پاكىتنى قوبۇل قىلىش، ئۆزىڭىزدىن ۋاز كەچمەسلىك، پىسخىكىلىق تەڭپۇڭلۇق ۋە ئۈمىدۋارلىقنى ساقلاش؛
- قەرەللىك دوختۇرخانىدا تەكشۈرتۈش ۋە دوختۇر باشقۇرۇش بىلەن ھەمكارلىشىش؛
- ئەيدىز كېسىلىنى ۋاقتىدا ۋىرۇسقا قارشى داۋالاش زۆرۈر. گەرچە ئەيدىز كېسىلىنى داۋالىغىلى بولمىسىمۇ، لېكىن ناھايىتى ياخشى داۋالاش ئۇسۇلى بار. پەقەت داۋالاش پائال ماسلاشتۇرۇلسىلا، ئۆمۈرنى زور دەرىجىدە ئۇزارتقىلى بولىدۇ.
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار جورىسى ياكى جىنسىي ھەمراھى بىلەن جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزگەندە، ئەيدىز ۋىرۇسىنى باشقىلارغا يۇقتۇرۇشتىن ساقلىنىش ئۈچۈن گاندون ئىشلىتىشى كېرەك.
- 5.ئەيدىزنىڭ تەسىرى
- ئەيدىز كېسىلىنىڭ ئىجتىمائىي-ئىقتىسادىي تەسىرى: ئەمگەك كۈچى ئازىيىپ كېتىش، ئىختىساسلىقلارنىڭ ئېغىر دەرىجىدە يوقاپ كېتىشى، ئوتتۇرىچە ئۆمۈر قىسقارتىش (ناھىيىمىزدىكى ئەيدىز بىمارلىرىنىڭ ئۆلۈپ كېتىش يېشى 37.88 ياش؛ ئەگەر دورا بەلگىلەنگەن مۇددەتتىن بۇرۇن يېسە، نورمال ئۆمۈر كۆرگىلى بولىدۇ)، نەتىجىدە نۇرغۇن بالىلارنىڭ يېتىم بولۇپ قېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
- ئەيدىزنىڭ شەخس ۋە ئائىلىگە بولغان تەسىرى: ئۇزۇن مۇددەت كېسەل بولغاچقا، پىسخىكا يۈكى ئېشىپ كېتىدۇ، ئائىلىنىڭ ئىقتىسادىي يۈكى ئېشىپ كېتىدۇ، ئۇلار كېسەلنىڭ ئازابىغا بەرداشلىق بېرىدۇ.
- 6.دۆلەتنىڭ «تۆتنى كەچۈرۈم قىلىش ۋە بىر غەمخورلۇق قىلىش» سىياسىتى
- «بىرىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئەيدىز ۋىرۇسىغا قارشى دورىلارنى ھەقسىز تەمىنلەش؛ «ئىككىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلاردىن ھەقسىز مەسلىھەت سوراش ۋە تەكشۈرۈش مۇلازىمىتى؛ «ئۈچىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئانا ۋە بوۋاقلارنى توسۇش دورىسى بىلەن ھەقسىز تەمىنلەش؛ «تۆتتىنجى كەچۈرۈم قىلىش»: ئەيدىز كېسىلى بىلەن يېتىم قالغان بالىلارنىڭ ئوقۇش پۇلىنى كەچۈرۈم قىلىش.
- «بىرغەمخورلۇق»: ھۆكۈمەتنىڭ ياردىمى دائىرىسىدە ئىقتىسادىي قىيىنچىلىققا دۇچ كەلگەن ئەيدىز بىمارلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، دۆلەتنىڭ ئالاقىدار بەلگىلىمىلىرىگە ئاساسەن زۆرۈر تۇرمۇش ياردىمى بىلەن تەمىنلەيدۇ. ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارى بار ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئىشلەپچىقىرىش ۋە ئۆزىنى قۇتقۇزۇش پائالىيىتىنى قانات يايدۇرۇپ، كىرىمىنى ئاشۇرۇشىغا پائال ياردەم بېرىش كېرەك.
