传播途径只有三条，别自己吓自己
艾滋病的传播途径非常明确，就三条：性接触传播、血液传播、母婴传播。目前，性接触是我国最主要的传播途径，新诊断的感染者中95%以上都是通过性途径感染的。但很多人不知道的是——日常接触根本不传播。握手、拥抱、共同进餐、共用办公用品、共用厕所和浴室，这些都不会感染艾滋病。蚊虫叮咬、咳嗽、打喷嚏也不会传播。艾滋病病毒离开人体后抵抗力很弱，在体外环境中存活时间短、活性低。所以，请放心地和身边的每一个人正常交往，别让误解变成歧视。
预防，记住这几招就够了
预防艾滋病，核心就几条：
第一，安全套要用好。 全程、正确使用质量合格的安全套，是目前预防艾滋病经性传播最有效的方式之一。它的作用不只是避孕，更是防病。第二，远离毒品，不共用针具。 坚决拒绝毒品，绝不与他人共用注射器吸毒。同时，不与他人共用牙刷、剃须刀等可能刺破皮肤的个人用品。
第三，到正规场所就医和美容。 输血、献血要去正规医疗机构；理发、纹身、修脚要选择消毒严格的机构。
高危行为后，72小时内还有“后悔药”
另外，各地疾控中心都设有自愿咨询检测门诊（VCT），提供免费、保密的咨询和检测服务。早发现、早治疗，艾滋病早已不是“绝症”，而是一种可以长期控制的慢性病。
知艾防艾，不恐艾。科学防护，是对自己最大的负责。
- پاشا چېقىۋالسا ئەيدىز كېسىلىنى كەلتۈرۈپ چىقىرامدۇ؟ ھەقىقەت ئەمەلىيەتتە ناھايىتى ئاددىي
- ئەيدىز تىلغا ئېلىنسا، نۇرغۇن كىشىلەر ئىختىيارسىز بىئارام بولىدۇ. قورقۇنچ دائىم نامەلۇم ئىشلاردىن كېلىپ چىقىدۇ. بۈگۈن بىز ئەڭ ئاددىي سۆز بىلەن ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ئائىت بارلىق ئىشلارنى ئايدىڭلاشتۇرايلى.
- ئۇنى تارقىتىشنىڭ پەقەت ئۈچ خىل ئۇسۇلى بار—ئۆزىڭىزنى قورقۇتماڭ
- ئەيدىزنىڭ تارقىلىش يولى ناھايىتى ئېنىق: ئۈچ ئاساسلىق يول: جىنسىي ئۇچرىشىش، قان يەتكۈزۈش ۋە ئانىدىن بالىغا يۇقۇش. نۆۋەتتە، جىنسىي ئۇچرىشىش جۇڭگودا ئاساسلىق يۇقۇش يولى بولۇپ، يېڭىدىن دىئاگنوز قويۇلغان يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ٪95 تىن كۆپرەكى جىنسىي يول ئارقىلىق يۇقىدۇ.
- لېكىن نۇرغۇن كىشىلەر بىلمەيدىغىنى كۈندىلىك ئۇچرىشىشنىڭ ئازراقمۇ تارقالمايدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ. قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، قۇچاقلىشىش، تاماقتىن ئورتاق بەھرىمان بولۇش، ئىشخانا بۇيۇملىرىدىن ئورتاق بەھرىمان بولۇش، ھاجەتخانا ۋە مۇنچىنى ئورتاق ئىشلىتىش—بۇلارنىڭ ھېچقايسىسى سىزنى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملاندۇرالمايدۇ. پاشا چېقىش، يۆتەل ۋە چۈشكۈرۈش ۋىرۇسنى تارقاتمايدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى بەدىنىدىن ئايرىلغاندىن كېيىن، قارشىلىق كۈچى ئىنتايىن ئاجىز بولۇپ، سىرتقى مۇھىتتا قىسقا ۋاقىت ياشىيالايدۇ، ھەرىكىتى تۆۋەن بولىدۇ. شۇڭا، بىخەتەرلىك ھېس قىلىپ، ئەتراپىڭىزدىكى ھەر بىر ئادەم بىلەن نورمال ئالاقە قىلىڭ، ئۇقۇشماسلىقنىڭ كەمسىتىشكە ئايلىنىپ قېلىشىغا يول قويماڭ.
- ئالدىنى ئېلىش — بۇ بىر قانچە ئۇسۇلنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ
- ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ يادروسى پەقەت بىر قانچە نۇقتا:
- بىرىنچى، گاندون ئىشلىتىش كېرەك. لاياقەتلىك سۈپەتلىك گاندون ئىشلىتىش نۆۋەتتە ئەيدىز كېسىلىنىڭ جىنسىي تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى ئەڭ ئۈنۈملۈك ئۇسۇللارنىڭ بىرى. ئۇنىڭ رولى ھامىلدارلىقتىن ساقلىنىش بولۇپلا قالماستىن يەنە كېسەللىكنىڭ ئالدىنى ئېلىش.
- ئىككىنچى، زەھەرلىك چېكىملىكتىن يىراق تۇرۇڭ، يىڭنە ئوكۇلىنى ئورتاق ئىشلەتمەڭ. زەھەرلىك چېكىملىكنى قەتئىي رەت قىلىش، شپىرىسنى باشقىلار بىلەن تەڭ ئىشلەتمەسلىك كېرەك. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، چىش چوتكىسى ياكى ساقال ئالغۇچ قاتارلىق شەخسىي بۇيۇملارنى باشقىلار بىلەن ئورتاقلاشماڭ.
- ئۈچىنچى، ئىناۋەتلىك سورۇنلاردا داۋالاش ۋە ھۆسن تۈزەش داۋالاش كېرەك. قان سېلىش ۋە تەقدىم قىلىش مۇنتىزىم داۋالاش ئاپپاراتلىرىدا ئېلىپ بېرىلىشى كېرەك. چاچ ياساش، گۈل چېكىش ۋە پۇت پەردىسى ئۈچۈن قاتتىق دېزىنفېكسىيە قىلىدىغان ئورگانلارنى تاللاڭ.
- خەتەرلىك قىلمىشتىن كېيىن، 72 سائەت ئىچىدە «پۇشايمان دورىسى» ئىشلىتىلىدۇ
- ئەگەر سىز قوغداش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي پائالىيەت ياكى باشقا خەتەرلىك ئەھۋاللار بىلەن ئۇچرىشىپ باققان بولسىڭىز، ھودۇقۇپ كەتمەڭ، 72 سائەت ئىچىدە مۇنتىزىم دوختۇرخانا ياكى CDC غا بېرىپ (ئەڭ ياخشىسى 2 سائەت ئىچىدە) دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە ئۇدا 28 كۈن توسۇش دورىسىنى يېسىڭىز يۇقۇملىنىش خەۋپىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ .
- ئۇنىڭدىن باشقا، مەملىكەتنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى CDCs ئىختىيارىي مەسلىھەت تەكشۈرۈش ئامبۇلاتورىيەسى (VCTs) بار بولۇپ، ھەقسىز، مەخپىي دىئاگنوز قويۇش ۋە تەكشۈرۈش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ. بالدۇر بايقاش ۋە بالدۇر داۋالاش ئەيدىز كېسىلىنىڭ «ئاخىرقى باسقۇچلۇق كېسەللىك» ئەمەسلىكىدىن دېرەك بېرىدۇ.
- ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئالىدىغانلىقىنى بىلگەندىن كېيىن، ئەيدىزدىن قورقمىسىڭىزمۇ بولىدۇ . ئىلمىي قوغدىنىش ھەر بىر ئادەمنىڭ ئۆزىگە بولغان ئەڭ چوڭ مەسئۇلىيىتى.
