1、HIV感染者的预期寿命
2、如何最大化预期寿命？
ئەيدىز دىئاگنوز قويۇلغاندىن كېيىن، مۆلچەرىدىكى ئۆمرى قانچىلىك بولىدۇ؟
- ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ كۆزلىگەن ئۆمرى
ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشنىڭ ئومۇملىشىشى ۋە داۋالاش لايىھەسىنىڭ ئەلالىشىشىغا ئەگىشىپ، ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى كۆرۈنەرلىك ئۇزارتىلىپ، ئادەتتىكى كىشىلەر بىلەن بولغان پەرق داۋاملىق كىچىكلىدى.
خەلقئارا چوڭ سەپ ۋىروسقا قارشى داۋالاش ھەمدە ئاساسىي لىنىيە CD4 ≥ 500/L بىلەن يۇقۇملانغۇچىنى تەتقىق قىلدى، ئاياللارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى ئادەتتىكى كىشىلەر توپىدىن 3.8 يىل قىسقا، ئەرلەرنىڭكىدىن 1.5 يىل قىسقىرايدۇ.
20 ياشتىن باشلاپ داۋالىغۇچىلارنىڭ مۆلچەرلىنىشىچە ئۆلۈش يېشى 74.5ياشقا يېتىدىكەن( ئامېرىكا كالىفورنىيە شىتاتى تەتقىقاتى) بولىدىكەن، قىسمەن رايونلاردىكى سانلىق مەلۇماتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، ئاياللارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى 76ياش، ئەرلەر 73ياش بولغان.
مىساللار : دۇنيادا يۇقۇملانغانلار قېلىپلاشتۇرۇپ داۋالاش ئارقىلىق 30 يىلدىن ئارتۇق ھايات قالغان ھەتتا ۋىروسنىڭ تەتۈر ئايلىنىشىغا قارشى داۋالانغاندىن كېيىن ۋىروسنىڭ مىقدارىنى داۋاملىق تىزگىنلەپ ، 100 ياشقا كىرگەن مىساللار بار ( " لىسبون بىمار " ) .
بالدۇر دىئاگنوز قويۇش ھەمدە دورا ئىچىشنى داۋاملىق قېلىپلاشتۇرغانلارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى ئادەتتىكى كىشىلەرگە يېقىنلىشىدۇ
20 ياشتىن باشلاپ داۋالىغۇچىلارنىڭ مۆلچەرلىنىشىچە ئۆلۈش يېشى 74.5ياشقا يېتىدىكەن( ئامېرىكا كالىفورنىيە شىتاتى تەتقىقاتى) بولىدىكەن، قىسمەن رايونلاردىكى سانلىق مەلۇماتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، ئاياللارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى 76ياش، ئەرلەر 73ياش بولغان.
مىساللار : دۇنيادا يۇقۇملانغانلار قېلىپلاشتۇرۇپ داۋالاش ئارقىلىق 30 يىلدىن ئارتۇق ھايات قالغان ھەتتا ۋىروسنىڭ تەتۈر ئايلىنىشىغا قارشى داۋالانغاندىن كېيىن ۋىروسنىڭ مىقدارىنى داۋاملىق تىزگىنلەپ ، 100 ياشقا كىرگەن مىساللار بار ( " لىسبون بىمار " ) .
بالدۇر دىئاگنوز قويۇش ھەمدە دورا ئىچىشنى داۋاملىق قېلىپلاشتۇرغانلارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى ئادەتتىكى كىشىلەرگە يېقىنلىشىدۇ
- قانداق قىلغاندا كۆزلىگەن ئۆمرىنى ئەڭ زور دەرىجىدە ئاشۇرغىلى بولىدۇ؟
داۋالاشتىكى ئىككىلىنىشنى تۈگىتىش: شەخسىي سىرنى قوغداش ۋە جەمئىيەتنىڭ قوللىشى مۇھىم ھالقا. ئېلىمىزنىڭ « تۆتنى كەچۈرۈم قىلىش ، بىرگە غەمخورلۇق قىلىش » سىياسىتى يۇقۇملانغۇچىلارنى ھەقسىز داۋالاش ۋە غەمخورلۇق قىلىش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ ، ۋاقتىدا دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالىغاندا ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنىڭ قايتۇرۇپ كەلگىلى بولمايدىغان زىيىنىنىڭ يۇزبىرىشىدىن ساقلانغىلى بولىدۇ .
داۋالاشتا بويسۇنۇشتا چىڭ تۇرۇش: ۋىروسنى قارشى داۋالاشتا ئۆمۈر بويى ئۆلچەملىك ئىستېمال قىلىش كېرەك، ئىچىش ئۈزۈلۈپ قالسا ۋىروسقا چىداملىق بولۇپ قىلىپ، داۋالاش ئۈنۈمىنى تۆۋەنلىتىدۇ، ۋىروس مىقدارى سىجىل تىزگىنلىگۈچىلەرنىڭ ئۆمرىنى يەنىمۇ ئۇزارتقىلى بولىدۇ
بىرلىشىپ يۇقۇملۇنىش كېسىلىنى باشقۇرۇشقا كۆڭۈل بۆلۈش: ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار مېتابولىزم كۆرسەتكۈچى (مەسىلەن قان شېكىرى، قاندىكى ياغ)، سۆڭەك زىچلىقى ۋە جىگەر ئىقتىدارىنى قەرەللىك كۆزىتىشى، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى/س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، ئەگەشمە كېسەللىكلەرنىڭ خەتىرىنى تۆۋەنلىتىشى كېرەك.
ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلى: تەڭپۇڭ يېمەك-ئىچمەك، قانۇنىيەتلىك ھەرىكەت، تاماكا تاشلاش، ھاراق تاشلاش، ئىممۇنىتېت ئىقتىدارى ۋە مېتابولىزم ھالىتىنى ياخشىلاپ، تۇرمۇش سۈپىتىنى يەنىمۇ ئۆستۈرگىلى بولىدۇ.
خۇلاسە : ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش « ساقايماس كېسەللىك » تىن ئۇزۇن مۇددەت پەرۋىش قىلغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەلگە ئۆزگەردى . بالدۇر تەكشۈرۈش، بالدۇر داۋالاش، قېلىپلاشتۇرۇپ دورا ئىچىشتە چىڭ تۇرۇش يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ساغلام ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرۈشىنى ئىشقا ئاشۇرۇشىدىكى مۇھىم ھالقا. داۋالاش تېخنىكىسىنىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ، ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى ئادەتتىكى كىشىلەرگە يېقىنلىشىدۇ
(جۇڭگو يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش- كونترول قىلىش مەركىزى ليۇ ۋېنچېڭ، لۈ يى)
（中国疾控艾防中心 刘文程 吕毅）
داۋالاشتا بويسۇنۇشتا چىڭ تۇرۇش: ۋىروسنى قارشى داۋالاشتا ئۆمۈر بويى ئۆلچەملىك ئىستېمال قىلىش كېرەك، ئىچىش ئۈزۈلۈپ قالسا ۋىروسقا چىداملىق بولۇپ قىلىپ، داۋالاش ئۈنۈمىنى تۆۋەنلىتىدۇ، ۋىروس مىقدارى سىجىل تىزگىنلىگۈچىلەرنىڭ ئۆمرىنى يەنىمۇ ئۇزارتقىلى بولىدۇ
بىرلىشىپ يۇقۇملۇنىش كېسىلىنى باشقۇرۇشقا كۆڭۈل بۆلۈش: ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار مېتابولىزم كۆرسەتكۈچى (مەسىلەن قان شېكىرى، قاندىكى ياغ)، سۆڭەك زىچلىقى ۋە جىگەر ئىقتىدارىنى قەرەللىك كۆزىتىشى، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى/س تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، ئەگەشمە كېسەللىكلەرنىڭ خەتىرىنى تۆۋەنلىتىشى كېرەك.
ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلى: تەڭپۇڭ يېمەك-ئىچمەك، قانۇنىيەتلىك ھەرىكەت، تاماكا تاشلاش، ھاراق تاشلاش، ئىممۇنىتېت ئىقتىدارى ۋە مېتابولىزم ھالىتىنى ياخشىلاپ، تۇرمۇش سۈپىتىنى يەنىمۇ ئۆستۈرگىلى بولىدۇ.
خۇلاسە : ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش « ساقايماس كېسەللىك » تىن ئۇزۇن مۇددەت پەرۋىش قىلغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەلگە ئۆزگەردى . بالدۇر تەكشۈرۈش، بالدۇر داۋالاش، قېلىپلاشتۇرۇپ دورا ئىچىشتە چىڭ تۇرۇش يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ساغلام ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرۈشىنى ئىشقا ئاشۇرۇشىدىكى مۇھىم ھالقا. داۋالاش تېخنىكىسىنىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ، ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ مۆلچەردىكى ئۆمرى ئادەتتىكى كىشىلەرگە يېقىنلىشىدۇ
(جۇڭگو يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش- كونترول قىلىش مەركىزى ليۇ ۋېنچېڭ، لۈ يى)
（中国疾控艾防中心 刘文程 吕毅）
